FOTO

De overheid als aanjager

FOTO ANP

Het kabinet Rutte III presenteert vandaag zijn laatste begroting, in een kale, kille ambiance. Een begroting bovendien met een zelden vertoond tekort van maar liefst 43,5 miljard euro. Tegenover 293 miljard euro aan inkomsten, staan 336,6 miljard euro aan uitgaven. Dat is wel even wennen na al die jaren met een begrotingsoverschot.

Ondanks het immense tekort ziet het kabinet toch nog ruimte voor een lastenverlichting. Zo daalt het laagste tarief voor de inkomstenbelasting van 37,35 naar 37,1 procent en wordt de arbeidskorting extra verhoogd. Daar staat wel tegenover dat de belastingaftrek voor zelfstandigen verder afgebouwd wordt, maar per saldo gaat vooral werkend Nederland minder belasting betalen. Er is bovendien geen ministerie dat het volgend jaar met minder geld hoeft te doen. En los van deze begroting, trekt het kabinet de komende vijf jaar ook nog eens 20 miljard euro extra uit voor een investeringsfonds dat de economische groei moet aanwakkeren.

Het wekt geen verbazing dat de coronacrisis enorme gaten slaat in de rijksbegroting en het is ook niet opmerkelijk dat een kabinet in het jaar voor de verkiezingen met cadeautjes wil strooien. Dat mag zo zijn, er waait op het Binnenhof ook overduidelijk een andere wind als het gaat over de overheidsfinanciën.

Was voorheen sprake van een stijf, strak keurslijf, deze begroting heeft veel weg van een speelse wijde jurk. En weinigen die ervan in de stress schieten. Er zijn amper politici of economen die willen vasthouden aan een begrotingstekort van maximaal 3 procent en een staatsschuld van maximaal 60 procent – zoals afgesproken in de eurozone. De overheid als aanjager van de economie staat weer op een voetstuk.

De overheid kan zich die nieuwe positie veroorloven dankzij de extreem lage rente, een gevolg van het ruime monetaire beleid van de Europese Centrale Bank. Een beleid waar Nederland altijd tegen gekant was, maar dat terzijde.

Met zo’n lage rente, die voor Nederland soms negatief is, jaagt een staatsschuld weinig schrik meer aan. De rentelasten over die schuld dalen volgend jaar zelfs van 4,8 miljard euro naar 3,7 miljard euro.

De Britse econoom John Maynard Keynes (1883-1946) zou deze aanpak van harte toejuichen. Hij pleitte in de crisisjaren dertig voor een actieve, sturende rol van de overheid. Maar Keynes zei ook dat overheden in economisch goede jaren de teugels moeten aantrekken door te bezuinigen en de belastingen te verhogen.

Die boodschap wordt vaak vergeten. Politici weten die discipline niet op te brengen, bang als ze zijn voor het verwijt dat ze het economisch feestje verstoren.

commentaar@lc.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct