Harlingen.

De haperende meetlat

Harlingen. FOTO NIELS WESTRA

Lekker wandelen in de natuur? Voor Harlingers is dat geen optie, want hun stad behoort tot de gemeenten met de minste bos- en natuurgebieden van Nederland. De uitstoot van broeikassen is er ook erg hoog. Dat staat in de regionale monitor brede welvaart van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), die afgelopen week werd gepresenteerd. Harlingen scoort op veel vlakken niet zo best.

Maar is dat terecht? Harlingers weten natuurlijk wel beter. Hun stad ligt immers aan de Waddenzee, een gigantisch natuurgebied met werelderfgoedstatus. Dit paradijs met zijn frisse zeelucht was blijkbaar niet meegerekend in de cijferbrij.

Geografen, sociologen en gezondheidsdeskundigen proberen al decennialang om het geluk en de aantrekkelijkheid van Nederlandse gemeenten met elkaar te vergelijken. Dat is handig voor politici: als die weten dat mensen gelukkiger zijn in steden met veel parken of fietspaden, kunnen ze hier in hun eigen gemeente iets mee.

De bedoeling is goed, maar het blijkt verschrikkelijk moeilijk om al die Nederlandse gemeenten met hun bijzondere verschillen langs dezelfde meetlat te leggen. De cijfers van Rotterdam, Amsterdam of Den Haag bieden misschien nog wel handig vergelijkingsmateriaal, maar de meetlat faalt vaak bij gemeenten met een afwijkende omvang of achtergrond.

Dat bleek eerder al bij de Atlas voor Gemeenten, die ieder jaar met veel mediaspektakel wordt gepresenteerd. Die richt zich op de grotere steden. Jaren achtereen constateerde deze atlas dat Leeuwarden een onaantrekkelijke gemeente was. Waarom? Vooral omdat de afstand tot de Randstad een van de belangrijkste indicatoren was. Hoe verder van Amsterdam, des te minder aantrekkelijk de stad, zo werd aangenomen bij de berekening.

Dat is raar. Uit alle cijfers blijkt dat Friezen de gelukkigste Nederlanders zijn. Dat komt misschien wel juist doordat ze zo ver van Amsterdam wonen. Inmiddels is de atlas bijgesteld, maar vergelijkingen van landelijke rekenaars blijven haperen bij kleine gemeenten. Hierbij ontbreekt het vaak aan goede duiding.

'Terschellinger vrouwen sterven gemiddeld vijf jaar jonger dan de dames op Ameland. Toch is de tevredenheid over de eigen gezondheid nergens hoger dan op Terschelling. Vreemd, toch?'

Vooral de Waddeneilanden springen er vreemd uit. Neem Vlieland, dat volgens het CBS behoort tot de tien Nederlandse gemeenten met de hoogste criminaliteit. Of zie Schiermonnikoog, dat opvalt door uitzonderlijk veel uitstoot van broeikasgas per inwoner. Zulke cijfers leiden niet tot antwoorden, maar tot vragen.

Terschellinger vrouwen sterven gemiddeld vijf jaar jonger dan de dames op Ameland. Toch is de tevredenheid over de eigen gezondheid nergens hoger dan op Terschelling. Vreemd, toch?

Wie met een beetje gezond verstand door de cijfers van het CBS bladert, kan er toch wel iets van leren. Friezen zijn gemiddeld veel lager opgeleid dan andere Nederlanders en verdienen ook minder. De werkloosheid en armoede zijn hier fors. Dat zijn problemen die Friese politici voortdurend in het oog moeten houden.

Inwoners van Friese steden zouden wat meer moeten bewegen. Dat kan – wonderwel – het beste in Harlingen. Nergens in Nederland vinden mensen een sportveld dichter bij huis dan in de Friese havenstad. Ook dat staat in de cijfers van het CBS.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct