Irma van Steijn.

De dokter zegt dat het helpt

Irma van Steijn.

Binnen onze praktijk doen we niet aan vergaderen, wel hebben we elke week intervisie. Dat zijn bijeenkomsten met zo’n zes tot acht therapeuten waarin we onze twijfels en blunders aan elkaar voorleggen.

Van groot belang, want over het algemeen begrijpen we redelijk vlot wat die ander nodig heeft, maar soms snap je er echt geen snars van of merk je dat hetgeen je doet nergens op slaat. En dan zijn er collega’s nodig die helpen te onderzoeken waar je vastloopt. Meestal blijkt dan dat je door de verkeerde bril keek en dus iets wezenlijks over het hoofd zag.

Zo ook met Norbert, een mooie en ogenschijnlijk welbespraakte jongeman van 26 jaar die in zijn jonge leven al vier keer ontslagen is binnen het werken in kleding- en sportwinkels. Hij kwam bij me omdat hij niet begreep waarom hem dit telkens gebeurt.

Dit leek me geen lastige vraag, gewoon samen terug kijken in welk patroon hij steeds vastloopt, goed reflecteren en vervolgens veranderingen in dat patroon aanbrengen. Maar het liep anders. Tijdens de sessies zelf vond ik hem actief en meewerkend, hij leek alles dat ik opperde te herkennen.

Maar bij elke nieuwe sessie moesten we weer van voren af aan beginnen, alsof hij alles vergeten was wat we de vorige keer hadden gedaan. Ook de afspraken die we maakten over de gedragsexperimenten die hij zou uitvoeren waren in 100 procent van de gevallen niet verricht. Hij had dus ook niets om op te reflecteren en ik raakte er geïrriteerd van.

Ik vertelde mijn verhaal in intervisie en de eerste vraag die ik om de oren kreeg was “wat weet je eigenlijk over zijn intelligentie?” Nou ja, hij oogde niet dom en kon goed communiceren. De volgende vraag van mijn collega: “als iemand een wat lager niveau heeft, hoe oogt hij dan volgens jou?” Ik moest bekennen dat ik dat eigenlijk niet wist.

Als iemand echt fors beperkt is zie je dat wel, maar hoe herken je iemand die licht verstandelijk beperkt is? Zou ik hem overschat hebben, net als misschien zijn werkgevers hebben gedaan? Ik voelde direct een golf van schaamte, want door die bril bekeken zou hij dus voortdurend overvraagd worden en had ik een heel andere koers te varen.

Ik toetste deze zienswijze de sessie erna en het bleek raak. Norbert had speciaal onderwijs genoten en eerdere tests wezen uit dat hij een verstandelijke beperking had. Hij had in zijn leven heel goed geleerd met de ander mee te praten en ‘ja’ te zeggen op het juiste moment, maar meestal had hij geen idee waar het over ging.

Hij zei wederom ‘ja’ toen ik hem vroeg of hij mijn opdrachten mogelijk niet begrepen had. En toen zei hij ‘maar de dokter had gezegd dat het zou helpen’. Och, de lieverd, we gaan nu eerst samen een beschermde werkplek zoeken.

Reageren? i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct