De dictatuur van de trekker

FDF-voorman Mark Oevers doet zijn woordje na het kort geding over de beperkingen op het recht op demonstreren. FOTO ANP

Ongehoord. Minister Carola Schouten (Landbouw) waagt het om het ultimatum van de boeren naast zich neer te leggen. Hoe durft ze. Dus de FDF-strijders beramen plannen om Nederland te laten voelen hoe onrechtvaardig dat is, zo waarschuwt Sieta van Keimpema van de Famers Defence Force (FDF).

Nou breekt me de klomp. De minister doet niet direct wat die groep boeren zegt en hup: de boel moet plat. Zo ben ik niet opgevoed en zo werkt de democratie volgens mij ook niet. Je kunt vrij je mening geven en dat is een groot goed. En demonstreren is eveneens een grondrecht.

Maar die fanatieke FDF-boeren doen meer. Ze geven hun mening, maar als die niet onmiddellijk wordt opgevolgd, klimmen ze in de gordijnen. Terwijl wij juist in een democratie leven, waarin na afweging van verschillende standpunten en belangen knopen worden doorgehakt.

Die boeren negeren deze democratische processen en willen direct hun gelijk halen. Op social media zag ik een boer onlangs de term ‘100 procent dictatuur’ bezigen als reactie op het trekkerverbod. Dan snap je volgens mij niet wat een dictatuur inhoudt.

Ik zou het eerder omgekeerd noemen: de boeren maken zichzelf schuldig aan dictatuur: die van de trekker.

Ho ho, de nood is aan de boer, verdedigt Sieta van Keimpema zich. En nood breekt wet, want boeren worden volgens haar gemarginaliseerd en gecriminaliseerd. Dat laatste lijkt me overdreven. Ze begaan overtredingen en worden dus beboet.

Maar ze maken toch gebruik van hun demonstratierecht?, hoor ik Van Keimpema zeggen. Ja, met trekkers want dat zijn nu eenmaal hun voertuigen. Dat je met zulke reusachtige vehikels op de weg de boel blokkeert, is een neveneffect. Dan wordt vergeten dat het demonstratierecht kan worden beperkt om drie redenen: verkeersonveiligheid, wanordelijkheden en volksgezondheid. De eerste twee redenen zijn hierop van toepassing.

En dat ze onevenredig worden gepakt, klopt evenmin: de agrarische sector is verantwoordelijk voor de grootste stikstofuitstoot: meer dan 40 procent. Verkeer komt op ruime afstand op een tweede plaats met dik 10 procent. Natuurlijk moet elke branche wat doen, maar in verhouding. Wie het meeste vervuilt, moet ook grootste bijdrage leveren om het probleem te verminderen.

Het zou mooi zijn als het spreekwoordelijke boerenverstand wat meer zou worden gebruikt. Dat agrariërs meer oog hebben voor de feiten, niet alleen anderen de schuld geven en niet direct dreigen als ze geen gelijk krijgen. En ik dacht dat boeren het altijd zo druk hadden, maar tegenwoordig demonstreren ze nog meer dan studenten. Als je toch tijd over hebt, gebruik die dan voor verantwoord boeren en verdieping in de werking van een democratie.

Nog even over het marginaliseren. Ik hoop dat Van Keimpema hierin wel gelijk heeft en dat die actievoerende boeren een marginale groep vormen.

Redacteur Leeuwarder Courant