De Wadden zijn er niet vanzelf

Waddenzee tussen Harlingen en Terschelling. FOTO ARCHIEF LC

De Wadden zijn uniek en magisch UNESCO werelderfgoed. Het gebied geeft een gevoel van onthaasting, rust en ruimte. Tegelijkertijd is er de dynamiek van de elementen die kracht geeft aan mens en natuur.

Als voorzitter van het Omgevingsberaad Waddengebied heb ik het voorrecht mee richting te mogen geven aan de toekomst van dit bijzondere gebied. Een toekomst waarover verschillende meningen bestaan.

Meer visserij of juist meer ruimte voor de natuur? Meer gaswinning of meer veiligheid?

Zeer recent hebben bestuurders groen licht gegeven voor de Agenda voor het Waddengebied 2050. Hierin staan de plannen die we met de Wadden hebben. Tientallen organisaties, van vissers tot natuurbeheerders en van gemeenten tot havens hebben samen deze visie en strategie opgesteld. Het is voor het eerst dat zo veel partijen in gezamenlijkheid de schouders eronder zetten.

Partijen vinden elkaar

Begin volgend jaar volgt uit deze Agenda een lijst met projecten. Dit zal opnieuw gemeenschappelijke inspanning vragen.

De afgelopen jaren waren partijen het vaak oneens. Het lijkt alsof de kwetsbare natuur en de behoefte aan rust economische activiteiten in de weg zitten. Nu is eindelijk het gesprek op gang en vinden partijen elkaar beter.

Dit jaar is de bestuurlijke structuur rond de Wadden vereenvoudigd. Twee ministers, provincies, waterschappen en gemeenten nemen nu samen met allerlei partijen besluiten. Die partijen hebben zich verenigd in het ‘Omgevingsberaad Waddenzee.’ Het gaat dan om landbouw en visserij, recreatieondernemers, havens en natuurorganisaties.

In het beraad zijn harde noten gekraakt, belangen afgewogen, beslissingen genomen en adviezen aan de ministers opgesteld.

De twee ministers hebben de regie. De overheden moeten hun beslissingen mede baseren op gevraagde en ongevraagde adviezen van het Omgevingsberaad.

Besloten is bijvoorbeeld de bereikbaarheid van de eilanden op peil te houden. Met als insteek zo min mogelijk te baggeren. Ook gaan we boeren helpen in hun strijd tegen verzilting van kostbare akkerbouwgrond maar ze tegelijkertijd bijstaan bij hun zoektocht naar gewassen die bestand zijn tegen zout water.

Duurzame toekomst

Zo zitten er tientallen projecten in de pijplijn. Doel van dit alles is de Wadden duurzaam te beschermen en daarnaast in het hele gebied wonen, werken en recreëren een duurzame toekomst te geven.

Samenwerken, oplossingen vinden, eensgezindheid: het gaat niet vanzelf. Voor iedere partij in het Omgevingsberaad was het de afgelopen maanden echt zoeken. De belangen van natuur en landschap en bedrijvigheid proberen we naast elkaar ruimte te geven.

Internationaal bundelen we de krachten. De miljoenen trekvogels die afhankelijk zijn van de voedselrijkdom van de Waddenzee bij hun reis naar het zuiden verdienen onze brede steun! We werken intensief samen met Duitsland en Denemarken en maken afspraken over schoon water, veiligheid van de scheepvaart en bestrijding van de gevolgen van de klimaatverandering.

Het is hoopvol dat ondernemers, wetenschappers en natuurliefhebbers deze stap durven te zetten om ons werelderfgoed te beschermen. Zodat we in lengte van dagen kunnen blijven genieten van de rust, ruimte én dynamiek van dit gebied dat ons allen zo lief is.

Arno Brok is voorzitter van Omgevingsberaad Waddengebied en commissaris van de Koning in Fryslân