Vreemdelingenhaat was motief dader schietpartij Hanau.

Commentaar: Normalisering

Vreemdelingenhaat was motief dader schietpartij Hanau. FOTO ARMANDO BABANI

Vrijwel meteen na de aanslag in het Duitse Hanau kwamen de reacties. Wie was deze man? Wat was het motief? Het woordgebruik van de mensen die commentaar gaven in de krant of op televisie laat zien hoe de samenleving worstelt met het vinden van een verklaring voor geweld. De woordkeus verraadt vaak de openlijke of onderliggende opstelling van de spreker.

Tobias Rathjen liet de wereld in een manifest weten dat hij het Duitse volk wilde zuiveren van vreemdelingen. Vele volkeren moesten in zijn ogen vernietigd worden: Noord-Afrikanen, Arabieren en Turken. Echter, de slachtoffers vreemdelingen noemen betekent meegaan in het vervormde frame van de schutter. De slachtoffers waren Turkse Duitsers, onderdeel van de Duitse samenleving, net zoals mensen in Beieren of Hamburg. Geen vreemdelingen.

Ook de term verwarde eenling is tricky . Politici van de rechts-populistische Alternative für Deutschland haastten zich om te benadrukken dat Rathjen ziek in zijn hoofd was. Zijn politieke denkbeelden waren psychotische waangedachten. Natuurlijk, iemand die lijdt aan achtervolgingswaanzin is waarschijnlijk geestelijk ziek. Maar de schutter leefde in een politiek klimaat waarin het uiten van radicaal rechtse ideeën steeds meer geaccepteerd wordt.

Extreemrechtse politici nemen en krijgen de ruimte om xenofobie en racisme te normaliseren in het openbare debat. Ze wakkeren de vrees voor ‘de Ander’ aan en waarschuwen voor ‘omvolking’ – het verlies van de nationale identiteit, door massa-immigratie of de imperialistische macht van de Europese Unie. Theorieën worden vaak zonder argumentatie geponeerd en gepresenteerd als alternatieve waarheid.

'Zo is 'de Ander' per definitie een bedreiging'

Thierry Baudet van Forum voor Democratie betoogde in de Tweede Kamer afgelopen week volkomen ongefundeerd dat de EU eigenlijk de eigen ondergang als doel heeft. Omdat al het geld gaat ,,naar het opzetten van veerdiensten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”. Het doel, aldus Baudet, is multiculturalisme en verzwakken van de Europese, traditionele identiteiten.

In deze theorie is ‘de Ander’ per definitie een bedreiging. Een gezichtsloze vreemdeling die buiten de deur gehouden moet worden. Racisme is vergif, zei bondskanselier Angela Merkel in reactie op Hanau. Normalisering van xenofobe retoriek verspreidt dit gif.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct