FOTO JAN SPOELSTRA

Commentaar: Groot-Friesland

FOTO JAN SPOELSTRA

Een week na het hijsen van de rode vlag over de belabberde staat van de Waddenzee, klonk er deze week opnieuw een oproep. Dit keer ging het niet over de vissen, vogels en zeehonden in het gebied maar over de mensen, de cultuur en de taal.

In de 13de en 14de eeuw voelden de vrije Friese landen rond de Waddenzee zich nauw verbonden met elkaar. Grofweg ging het om de provincies Friesland en Groningen en de regio Oost-Friesland, tegenwoordig een deel van Duitsland. Regelmatig kwamen afgevaardigden van de landen samen om belangrijke zaken door te nemen en, voornamelijk, recht te spreken. Ook werden er Friese militaire allianties gesmeed. Dat deden ze onder de verbindende naam Upstalbeam.

Dat Upstalbeam-overleg bestaat nog steeds. Afgelopen week was de traditionele pinksterbijeenkomst waar Tom Dykstra, voorzitter van de stichting Slach by Warns, een pleidooi hield voor intensievere samenwerking tussen Nederlandse en Duitse regionale overheden. Uiteindelijke doel: samen een politieke kracht vormen binnen de Europese Unie.

Dykstra wijst op de dreiging van de globalisering voor de Friese taal en de veranderende verhoudingen van de natiestaten met de Europese Unie. Daar zou ruimte liggen voor regio’s die zich door taal of geschiedenis verbonden voelen.

De toekomst van het Fries veiligstellen begint in de klaslokalen, op de sportvelden, in de dorpstheaters en in de bibliotheken. De jeugd zal de taal levend moeten houden. Chris van Hes, de voorzitter van de Jongfryske Mienskip was daar eerder al duidelijk in. De nieuwe generatie wil volgens hem niet krampachtig het verleden vasthouden maar ook over de grenzen naar de toekomst kijken.

Met die constructieve boodschap in het achterhoofd is het goed om als Friestalige regio’s de krachten te bundelen en in Brussel te lobbyen voor allerhande subsidies die het onderwijs en de cultuur levend houden.

Maar een taal mag nooit afhankelijk worden van subsidies. Friese muziek bij de Omrop, Friese citaten in deze krant, de cursussen van de Afûk, de PC in Franeker, het Skûtsjesilen: iedereen heeft een verantwoordelijkheid bij het overdragen van de taal en de tradities aan de volgende generatie.

Tegelijkertijd mag trots op de cultuur van de regio niet omslaan in blind nationalisme of de politieke wens van een Groot-Friesland. In een week waarin Fryslân dankzij de Lonely Planet even uitgroeide tot de favoriete knuffelprovincie van de rest van het land, is het verleidelijk om de zinnen uit het volkslied – ,,Bêste lân fan d’ierde” – al te letterlijk te nemen. Laten we nuchter blijven. Het is een reisgids. We staan op drie.

Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen.

home
net-binnen
menu