Leeuwarden: Vrijstaande foto van Kirsten van Santen.
Copyright Marcel Jurian de Jong

Column Kirsten: Niks!

Leeuwarden: Vrijstaande foto van Kirsten van Santen. Copyright Marcel Jurian de Jong Foto: Marcel Jurian de Jong

Wij zeezwemmers zijn er blij mee, met het landmark dat in Harlingen moet verschijnen: lekker groot, een prima oriëntatiepunt als je in de golven ligt te deinen en in een zo recht mogelijke lijn langs de dijk terug naar de havenstad probeert te zwemmen. Zelfs door een zwaar beslagen zwembrilletje is The drop nog goed te zien. Ja, de zware, zwarte reuzendruppel wordt ons nieuwe baken.

Maar zo’n kunstwerk komt er natuurlijk niet alleen voor ons, openwaterzwemmers. Het landmark moet geld opbrengen, toeristen trekken, Harlingen verrijken en natuurlijk: het moet een ICOON zijn. Een nieuw icoon, welteverstaan. Een Fries icoon bovendien. Want daar schijnt behoefte aan te zijn; aan ‘spraakmakende nieuwe iconen van Friesland’.

Op Facebook schrijft Joop Mulder, een van de initiatiefnemers, dat we ‘al jaren zijn uitgekeken op de Brandaris, op de Oldehove en op de Afsluitdijk’. Meent Mulder het serieus of maakt hij een grapje? Hij staat in ieder geval niet alleen. Een tijdje terug stelde Fries Museum-directeur Kris Callens dat het tijd is voor nieuwe Friese iconen. De houdbaarheidsdatum van het Friese paard en Us Mem lijkt verstreken. Mooie beelden, maar ook ietwat uitgekauwd.

Gesteld dat het een levensnoodzaak is, zo’n icoon, wat zou het Friese gevoel, de Friese identiteit dan kunnen weergeven? The drop lijkt me daar wat te abstract voor, dat is meer een statussymbool, een schreeuw om voorspoed en aandacht, een futuristisch uitkijkpunt dat wellicht later, na bewezen dienst, kan uitgroeien tot icoon, net zoals Us Mem dat heeft gedaan, of de Oldehove.

Het lijkt me lastig om ‘met voorbedachte rade’ een icoon te scheppen. Pittig voor de kunstenaar. Wat een druk! Maar een beetje sneu is het ook, om met zijn allen om iconen te roepen of om ernaar op zoek te zijn. Alsof het niet al goed is, zoals het nu is.

De realiteit is dat iets zich als icoon ontpopt . Daar is geen sturing van aanjaaggroepen, projectmanagers of marketingtypes voor nodig. Een icoon is een representatief symbool. Wat willen we dat er in Friesland wordt gerepresenteerd? Dat is de vraag die je allereerst zou moeten beantwoorden.

Ik laat de marketeer in mij even de vrije teugels. Die zegt dat het unique selling point van Friesland is dat het hier niet zo druk en opgefokt is als elders in het land. Dat alles hier later komt of helemaal niet. Dat nog niet alles is volgebouwd. De lucht is niet zo vies, er zijn maar weinig files. Eigenlijk onderscheidt Friesland zich met wat we hier allemaal NIET hebben. Geen files, geen corona (op het moment dat ik dit schrijf), geen luchtvervuiling, relatief weinig stress.

En daarom is misschien wel het sterkste icoon: helemaal niks! Ja, dat zou wat zijn. Een icoonloos gebied. Leegte. Een plek waar de wind wat waait, een zeemeeuw krijst en een kind tegen een bal trapt. Dat zou pas de aandacht trekken. Ik zeg: snel een projectgroep oprichten maar.

home
net-binnen
menu