Wanneer u dit leest heb ik me geïnstalleerd op Vlieland wegens festival Into The Great Wide Open. En als het donderdagavond enigszins naar wens liep of anders wanneer u dit stukje pas in de loop van de dag leest, heb ik ook al een paar mooie optredens achter de knopen.

Ik kijk even naar het programma van vandaag en ik denk: verdorie, dat kan nog mooi worden. Jong of althans nog niet belegen talent als Julia Holter, Pip Blom en De Likt, behoorlijke namen als Destroyer, White Denim en Roísín Murphy, Nederlandse topper Wende die hier wellicht haar tranentrekkende meesterzet van Welcome To The Village herhaalt. En John Cale.

Als mild gelovig opgevoed, maar verder weldenkend mens heb ik wel iets met artiesten gezegend met de initialen JC (en niks met voetbal): John Cage, John Coltrane. En John Cale, dus. Een legende alleen al wegens de baanbrekende groep Velvet Underground (met Lou Reed, ja die). Hij was bovendien producer van verscheidene legendarische debuutalbums – Patti Smith, The Stooges, Jonathan Richman. Maar aan een tweede plaat kwam hij zelden te pas.

Mijn bekering kwam pas echt bij een concert van hem in De Oosterpoort in Groningen, begin 1984. Een oude, maar ouderwets vlammende veteraan in onze ogen, al was hij toen nog maar 41 of zo. Het was een boos, extatisch en emotioneel rockconcert, een stomp in de maag, in lijn met zijn dito album Caribbean Sunset uit die tijd (zoek maar niet op Spotify). Een haast schizofreen contrast met het diep desolate Music For A New Society , zijn voorgaande plaat.

'Cale onthoofdde een kip op het podium'

In Groningen trad de man geregeld aan, Friesland was minder gelukkig. In de annalen tref ik maar één optreden van hem aan, in Amicitia (eigenlijk een bioscoop) te Sneek. Bronnen getuigen van een absoluut zootje, een afgang. Meneer maakte ter plekke ruzie met zijn bandleden en maakte de boel solo af (later werd dat een gewaardeerd onderdeel van zijn carrière, soloconcerten).

Eerder dat jaar had hij al mot met zijn bandleden, vooral met het vegetarische smaldeel, omdat hij het nodig vond om op het podium een kip te onthoofden.

Meneer was niet helemaal lekker in het hoofd, zullen we maar zeggen. Aan die geestesgesteldheid hebben we misschien wel meesterwerken als Music For A New Society te danken, en dat ongewoon grote contrast met dat rockende Caribbean Sunset , en vast ook die rusteloze vernieuwingsdrang die eerder van Velvet Underground zo’n belangrijke band maakte.

Hoe kon dat dan? Drugs, zult u zeggen, en dat zal ook wel. Als kind zat hij al aan de opiaten, voorgeschreven wegens bronchitis. Maar feit is ook dat Cale als jongetje in Wales seksueel misbruikt werd. Onder anderen door een Anglicaanse priester die zijn wandaad doodleuk in de kerk beging. Ja, voor de actualiteit was het beter geweest als het een Roomse ambtsdrager betrof, maar men kan niet alles hebben.

Sinds de stroom aan berichten over zulke misbruikgevallen weten we wat dat kan betekenen voor een tere kinderziel. Wie geluk heeft, kan het trauma misschien kanaliseren door de sluizen van de creativiteit open te zetten. Zo lang daarbij niet te veel kippen het loodje leggen, kan dat voor de luisteraar winst opleveren. Maar de prijs die het misbruikslachtoffer betaalt is wel erg hoog.

jacob.haagsma@lc.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Column
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct