De overwinning van D66’er Sigrid Kaag is vanwege het gewenste fatsoen in de Nederlandse politiek een fijne opsteker. Dat staat buiten kijf. Maar wat valt er verder te zeggen nu het stof van de Tweede Kamerverkiezingen is neergedaald?

De versplintering ter linker- en rechterzijde maakt debatteren in de Tweede Kamer er niet gezelliger op. Van de zeventien verkozen partijen zijn er dertien die minder dan tien zetels hebben. Dan wordt het lastig om een punt te maken. Hard schreeuwen lijkt het beste devies en noest werkende Tweede Kamerleden zullen het afleggen tegen zij met de gewiekste oneliners. Arm Nederland.

Wie de stemverhoudingen in de Tweede Kamer optelt, komt tot meer sombere conclusies. Het klimaat werd woensdag de grote verliezer. Van de 150 zetels in de Tweede Kamer worden er straks 82 ingenomen door Kamerleden die ‘groen’ niet op nummer één hebben staan. Het zijn achtereenvolgens VVD (35), CDA (15), PVV (17), FvD (8), Ja21 (3), SGP (3) en BBB (1).

Voor de VVD en D66 wordt het een helse klus om een stabiel kabinet te vormen. Kaag zei na haar verkiezingswinst weliswaar dat het groener moet, maar de praktijk zal weerbarstig zijn. Ieder nieuw kabinet dat een groene koers wil varen, vindt in de Tweede Kamer een massaal blok van weerstand tegenover zich.

'Gedwongen krimp veehouderij is onvermijdelijk'

Vrijdagavond kwam het demissionaire kabinet met twee ambtelijke adviezen over het stikstofbeleid. Ze leggen een bom onder de komende formatie. Er moet meer gebeuren dan pappen en nathouden, blijkt uit de rapporten ‘Stikstofruimte voor de toekomst’ en ‘Normeren en beprijzen van stikstofemissies’. Gedwongen ingrijpen in de intensieve veehouderij in de buurt van Natura2000-gebieden is noodzakelijk. De topambtenaren stellen dat de melkveehouderij in Nederland verantwoordelijk is voor het hoogste aandeel in de stikstofemissie.

De geldende doelstelling om in 2035 de helft minder stikstof uit te stoten, is onvoldoende. Die moet minstens vijf jaar naar voren worden gehaald. De reden is simpel: Nederland huisvest te veel dieren op te weinig vierkante kilometers. De beschreven vergelijking met Duitsland is onthutsend; 92 koeien per vierkante meter in Nederland tegen 35 in Duitsland, 295 varkens tegen 77, en 2450 kippen in Nederland tegen 272 in Duitsland.

De adviezen zijn koren op de molen van D66. Bij de VVD van Mark Rutte zullen de adviesrapporten voelen als een scherpe steen in de schoen. De boeren maken zich met angst en beven op voor een Landbouwminister die de naam draagt van Tjeerd de Groot. LTO Nederland slijpt de messen.

Miljoenen kiezers die woensdag hun stem uitbrachten op de 82 Kamerzetels ter rechterzijde krijgen het deksel op de neus. Zij ontdekken dat zij achter holle retoriek hebben aangelopen. Dat alleen al geeft volop aanleiding voor een onrustige regeerperiode van Rutte-IV.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar
Verkiezingen
Stikstof
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct