'Het kwalijkst zijn de politici die het wantrouwen in de gangbare media aanmoedigen'.  FOTO ARCHIEF LC

Belgen bieden kansen, geen zekerheid

'Het kwalijkst zijn de politici die het wantrouwen in de gangbare media aanmoedigen'. FOTO ARCHIEF LC Foto: Niels Westra

Net op tijd krijgen de drie noordelijke dagbladen een ander onderdak. Als aan alle formaliteiten is voldaan, gaat uitgever NDC inwonen bij het Belgische Mediahuis, uitgever van de voor Nederlandse begrippen luidruchtige Telegraaf , het deftige NRC Handelsblad en kloeke regionale kranten in Limburg en Noord- en Zuid-Holland. Weer verliest een noordelijk bedrijf zijn zelfstandigheid, maar de regionale journalistiek krijgt een kans om te overleven.

Denk niet dat het vanzelf wel goedkomt met die Belgen, die slim genoeg waren om samen met hun landgenoten van DPG bijna alle Nederlandse dagbladen in handen te krijgen. Ze zitten zelf ook nog in de storm die al zo’n vijftien jaar over hun sector in de vrije wereld raast. Die kostte al tientallen kranten de kop en duizenden journalisten hun baan. Internetbedrijven als Google en Facebook sloegen enorme gaten in de advertentieomzetten.

Lees ook PREMIUM | De Belgen komen: hoe veroverden DPG en Mediahuis de Nederlandse krantenmarkt?

Het gedrag van het publiek verandert voortdurend en is steeds lastiger te voorspellen. In de coronacrisis bleek er een honger naar brede informatie. De kijkcijfers voor nieuws- en informatieve programma’s schoten omhoog. Dagbladen zagen hun (digitale) oplages stijgen, soms met tientallen procenten. Intussen kwam er weer minder geld binnen doordat adverteerders werden getroffen door de lockdown en uitstapten.

Crisis in de journalistiek

Zie hier de kern van de crisis in de journalistiek. Meer dan ooit is er behoefte aan brede, onafhankelijke informatie, verzorgd door professionals die hun vak verstaan. En nooit was het zo onzeker wie dat gaat betalen. Dat zijn straks niet meer de trouwe lezers die jaar in jaar uit het abonnementsgeld overmaakten. Het is een uitstervend soort. Twintig jaar geleden al zagen we de gemiddelde leeftijd van de vaste abonnees gestaag omhooggaan. De jongere consument is opgegroeid in de digitale wereld en plukt het nieuws van internet, het liefst met het mobieltje dat je altijd en overal bij je hebt.

Uitgevers weten het al jaren: de toekomst is digitaal. De grote makke is dat het geld toch van die ouderwetse krantenlezers komt. De digitale omzet is een fractie van de totale opbrengsten, minder dan 10 procent. De bereikcijfers laten iets anders zien. De NRC meldde dit voorjaar dat de krant voor het eerst meer ‘digitale’ dan ‘papieren’ lezers had. Ronduit spectaculair zijn de cijfers die de New York Times laat zien: ruim 600.000 abonnees op de krant, maar wel 6 miljoen lezers. Deze NYT beleefde sinds 2016 een enorme (digitale) groeistuip, net als die andere beroemde krant, de Washington Post .

Wantrouwen

Beide kranten zitten president Trump op de huid en een groot publiek waardeert dat. Het wil onafhankelijke voorlichting, nu er een platte leugenaar in Het Witte Huis woont. Effect heeft het nauwelijks. De president roept dat het allemaal nepnieuws is, dat die media bij de elite horen. ’Vijanden van het volk’. Zijn achterban pikt het.

Weer iets waar de uitgevers en journalisten mee ploeteren. Boze burgers die gevestigde media wantrouwen en zelfs als vijanden zien. Ze creëren op het internet een eigen werkelijkheid. We kwamen ze tegen bij de boerenprotesten, in de discussies over het klimaat en nu als de wakkere burgers die heus wel weten hoe het echt zit met die corona. Het kwalijkst zijn de politici die het wantrouwen in de gangbare media aanmoedigen met eigen nepnieuws en evidente onwaarheden. Trump in de VS, Baudet hier in Nederland.

Investeren in technologie

Uitgevers moeten het geld voor hun redacties gaan verdienen op internet. Om adverteerders terug te winnen en om van de digitale consument op de sterk versplinterde markt een betalende lezer te maken, moeten ze investeren in technologie en kennis. Dat kan de NDC alleen niet. Met Mediahuis lukt het misschien wel.

Rimmer Mulder, ou d-hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct