Wat een sneue afgang voor de Stifting Iepenloftspul Opsterlân vorige week. Een paar duizend euro schuld en geen zicht meer op inkomsten deden de vijf bestuursleden ertoe besluiten het faillissement aan te vragen.

Ze overwogen om acties te houden, zoals het verkopen van wc-rollen. En ze hadden nota bene zelf nog gelapt om een aantal rekeningen te kunnen betalen. Het mocht niet meer baten. Corona gaf ze het laatste zetje. Het ging al een tijdje niet zo lekker, vertelde de voorzitter. Bezoekers bleven weg, terwijl de kosten voor producties alsmaar opliepen. Intern was er bovendien verschil van inzicht over de koers. Er werd getwijfeld over komedies of toch stukken met meer diepgang.

Als iets niet meer gaat, kun je nog een hele tijd aanmodderen en noodverbanden leggen. Maar diep in je hart weet je meestal al wel: het is genoeg geweest, geen energie meer aan verspillen.

Friesland kent een rijke traditie als het om iepenloftspullen gaat. De producties worden gedragen door vrijwilligers. Het zijn er vele honderden die zich maandenlang belangeloos inspannen. Het gaat bijvoorbeeld om acteurs, decorbouwers en verkeersregelaars.

Je moet er toch niet aan denken dat na Opsterlân ook andere iepenloftspullen verdwijnen? Ze houden de Friese samenleving levendig en bijeen. Het is één van de culturele pijlers waarop de Friese gemeenschap leunt.

De voorzitter zei trouwens nog iets zorgwekkends: zijn stichting kan geen vrijwilligers meer vinden. Steeds minder mensen zijn bereid belangeloos mee te helpen of deel uit te maken van een bestuur. Dat probleem heeft dus ook al toegeslagen bij de iepenloftspullen.

Mensen willen zich niet meer jarenlang verbinden aan één club. Ik zat een tijdje in het bestuur van een paardrijvereniging, ooit een van een van de meest toonaangevende in Friesland. Een hechte club ruiters die altijd was te porren voor klussen. Tegenwoordig wordt op een lijst bijgehouden wie er een keertje per kwartaal vier uurtjes wil helpen in de kantine of als parkeerhulp tijdens een wedstrijd. Leden die daar niet aan willen deelnemen, riskeren een ‘boete’ van maximaal 50 euro. En dan nog zijn er mensen die liever dat geld betalen, dan zich inzetten voor de vereniging.

It Skriuwersboun kampt ook met een vrijwilligersprobleem. Maar daar heeft de belangenbehartiger van Friese schrijvers – er zijn zo’n 100 leden bij de bond aangesloten – wat op gevonden: de vrijwilligersvergoeding van maximaal 1800 euro per jaar. De bond, die een basissubsidie van 10.000 euro vraagt aan de provincie (nu 3800 euro), gaat haar vijf bestuurders voortaan betalen en is daar 8000 euro aan kwijt. De vergoeding lijkt misschien niet zo hoog, maar opgeteld toch een heel bedrag.

Iepenloftspullen krijgen geen structurele subsidie. Die hebben dan ook niet de luxe om bestuurders te ‘lokken’ met een vrijwilligersvergoeding. ,,Kultuer is de humuslaach fan de maatskippij. It soarget foar soerstof foar de geast. Elkenien hat langstme nei ús iepenloftspullen, konserten en nei it skûtsjesilen en musea’’, zei commissaris van de koning Arno Brok tijdens zijn nieuwjaarsrede.

Mooie woorden. Het wordt tijd dat de iepenloftspullen door overheden echt op waarde worden geschat voordat er meer omvallen.

elisabeth.post@lc.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Column
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct