Zeven nieuwe portretten van Bildtse boeren in fotoroute langs waddenkust

Tjeerd Polstra.

Eind 2018 verschenen in Noordoost-Friesland de eerste tien metershoge portretten van aardappelboeren op hun schuren en boerderijen. De afgelopen weken kwamen daar zeven nieuwe bij, nu op het Bildt.

Bildtstars en Eigenheimers is een van de weinige Sense of Place-projecten die in het jaar van LF2018 gerealiseerd werden. Het is een landschapsproject en tegelijk een open lucht-expositie. Op schuren en boerderijen van aardappelboeren tussen Hallum en Anjum kwamen grote zwart-witte portretten te hangen van de boeren, die daar hun bedrijf runnen. Soms alleen, soms met hun gezin, en soms met hun (zaken)partner.

De foto’s zijn gemaakt door Linette Raven. Zij fotografeerde tussen 2003 en 2005 bijzondere Terschellingers, die ze op Oerol exposeerde. Zo leerde ze Joop Mulder kennen, nu de directeur van Sense of Place.

Vijf jaar

Raven en Wendy Gooren van Sense of Place benaderden de boeren persoonlijk. Bijna allemaal zeiden ze ‘ja’ tegen het grote portret, dat vijf jaar blijft hangen. Degenen die bereid waren mee te werken, kregen Ellen Schat op bezoek om hun verhaal op te tekenen. Ze gebruikte niet alleen de familiegeschiedenis en informatie over de manier van telen, maar tekende ook de sfeer op het bedrijf op.

De teksten zijn ingesproken door Syds Wiersma. Voorbijgangers kunnen de geluidsfragmenten via een QR-code downloaden en beluisteren op hun mobiele telefoon. De route is bovendien te vinden op www.visitwadden.nl/bildtstarseneigenheimers . Zodra de tweede reeks portretten hangt, breidt de route zich uit naar de Groningse waddenkust.

www.sense-of-place.eu

Jensma Agro

loading  

,,De handen van de mannen bewegen snel. De eerste lading is meteen een pittige. Op sommige dagen gaat er 100 tot 150 ton doorheen, maar dat zal vandaag zeker niet gebeuren. ,,Dit zag ik bij het rooien in de herfst al”, zegt Sjoerd Watze. Hij doelt op de vele kluitjes en stenen die met de pootaardappelen uit een van de akkers zijn gekomen. ,,Als dit zo blijft zal ik hait erbij vragen”, zegt Jan Syds terwijl zijn ogen blijven focussen en handen kluiten en stenen weghalen.
 

Familie Vogels

loading  

Zijn dochters drentelen rond bij de schuur als Leo het erf af rijdt. Het is een ideale speelruimte nu, met een superstrakke betonvloer. Hij zucht. Wat een klus was het geweest, het bedrijf opbouwen en het huis opknappen na de brand en de enorme water- en rookschade die het gevolg ervan waren. Hij kan geen klussers meer zien, laat staan een stacaravan, waarin ze een tijdje woonden.
 

Jan en Rinske Andringa- Elsinga

loading  

Even later zet hij de markeringsprikkers weer in de grond. Wat een geweldige manier van natuurlijke bodemverbetering en gewasbescherming, er is zoveel kennis tegenwoordig. Toch vindt Jan de gangbare gewasbeschermingsmiddelen ook prima. Hij vergelijkt ze vaak met medicijnen die mensen slikken. De zogenaamde doodshoofdmiddelen - met de waarschuwingssymbolen op de verpakking- zijn er trouwens al lang niet meer. ,,Weet je nog dat je soms geel haar had?’, zei Rinske vanochtend nog. Ja, toen zaten er nog geen cabines op de trekkers.
 

Familie De Jong

loading  

De mobiele telefoon trilt op tafel. De letters HZPC lichten op in het schermpje. ,,We hebben een aanvraag uit Cuba”, zegt de buitendienstmedewerker van het handelshuis. ,,Kunnen jullie vandaag nog 30 ton Spunta leveren? Het schip ligt al klaar voor vertrek in Harlingen.” Teun denkt razendsnel na. Zo’n last minute aanvraag van klasse E pootgoed is een goede deal. Er is blijkbaar iets mis gegaan met de levering van een andere boer, toch een virus, bacterie of beschadiging misschien? Op de kade kan de lading nog worden afgekeurd.
 

Kor en Jarig Palsma

loading  

,,Ziet er goed uit, toch?”, vraagt Kor als de keurmeester aan een paar aardappelen voelt. ,,Absoluut”, bevestigt deze. Heel soms wordt er pootgoed in de loods afgekeurd, als het beschadigd is bijvoorbeeld, maar dat gaat nu niet gebeuren. Jarig weet wat hij en Kor gerooid hebben afgelopen weken. Best spul.

Tjeerd Polstra

loading  

Tjeerd drinkt staand z’n koffie, terwijl zijn vader en achteroom in hun overalls glijden. De komende weken is het doorpakken. Meestal werken ze in de oogsttijd van ‘s morgens zeven tot ‘s avonds negen. Een pittige maar ook mooie tijd, zeker als het weer wat bestendig is en ze lekker door kunnen gaan. Nooit vindt hij het werk vervelend, ze maken bovendien altijd lol. Laatst zei hij nog op een feestje, toen het over werkplezier ging: ,,Wij lachen elke dag.”
 

Ytzen Pieter van der Werff en Anneke Bouma

loading  

,,Wat doe je om de bodem te verbeteren?” vraagt de stagiair even later. Ytzen Pieter vertelt over lage bandenspanning en het juiste moment om het land op te gaan. Over de koeienmest die beter gescheiden kan worden van de urine, maar dat zulke veranderingen langzaam gaan. ,,Het land is net een lichaam. Hoe beter je ervoor zorgt, hoe weerbaarder het is.''

menu