De Forensische Psychiatrische Afdeling, waar GGZ Friesland in Franeker patiënten behandelt met psychiatrische problemen, vaak in opdracht van de rechtbank. FOTO NIELS DE VRIES

Vernietigend rapport: chaotisch 'Franeker' liet linke tbs’er lopen

De Forensische Psychiatrische Afdeling, waar GGZ Friesland in Franeker patiënten behandelt met psychiatrische problemen, vaak in opdracht van de rechtbank. FOTO NIELS DE VRIES

In een hard rapport over het proefverlof van tbs’ers krijgt de GGZ in Franeker een flinke veeg uit de pan. De instelling liet een latere moordenaar lopen.

De betrokken man, Michael B., was tbs-cliënt en ontsnapte op 27 december 2018. Hij klom vanuit de tuin over een muurtje en een dak zijn vrijheid tegemoet. De man werd weliswaar snel gepakt, maar zijn misstap werd nooit accuraat doorgegeven. Vier maanden later pleegde hij samen met een vriend een moord in Lelystad. Hij bracht een 72-jarige man, vrijwilliger bij de plaatselijke Oostvaarderskliniek, om.

Michael B. (36) is afgelopen maand veroordeeld tot 18 jaar cel en tbs met dwangverpleging. De casus was voor de Inspectie Justitie en Veiligheid aanleiding voor een grondig rapport naar het reilen en zeilen van het proefverlof. De onderzoekers noemen de forensisch psychiatrische afdeling in Franeker ‘niet passend’ en ‘instabiel’. De Franekers stopten zonder vooroverleg de medicijnentoediening aan Michael B. en op personeelsvlak was het erg onrustig. In de zomer van 2018 bestond het GGZ-team voor 80 procent uit nieuwe mensen.

‘Franeker’ had Michael B. in 2015 nog geweigerd op te nemen. Hij zat destijds vast vanwege ontucht met Friese tieners en de instelling behandelt geen zedenverdachten. Drie jaar later was dat geen beletsel meer; Michael B. hoefde officieel niet meer te worden behandeld voor ontucht. Hij was inmiddels getrouwd met één van zijn slachtoffers, een vrouw uit het westen van Friesland. Franeker was nu handig dichtbij.

Uit het oog verloren

De Oostvaarderskliniek in Almere verloor het gevaar uit het oog bij het proefverlof van tbs’er Michael B., die ook tijdelijk in Franeker zat. Na overplaatsing naar eerst Warnsveld en later Franeker raakte de man uit het zicht. Zo kon het gebeuren dat zijn agressieve en impulsieve inborst onvoldoende werd gezien. Michael B. kreeg te veel vrijheid. Op 28 april 2019 vermoordde hij samen met een bevriende ex-tbs’er een 72-jarige man in Lelystad.

Volgens de Inspectie Justitie en Veiligheid had de Oostvaarderskliniek geen zicht op mensen met wie hij privé omging. ,,De kliniek nam besluiten over zijn resocialisatie die niet pasten bij zijn problemen en bij de mogelijke risico’s. Ook toen hij na problemen in de vervolgvoorziening werd teruggeplaatst in de Oostvaarderskliniek is niet nagegaan wie zijn contacten waren en hoe die zijn gedrag zouden beïnvloeden”, concludeert de Inspectie.

Ontsnapping

De betreffende tbs’er werd op 21 oktober 2008 door de rechtbank in Leeuwarden veroordeeld tot tbs met voorwaarden voor ontucht met tieners tussen de twaalf en zestien. De man wordt snel agressief, is impulsief en kampt met een IQ van onder de 80. De Oostvaarderskliniek nam hem in 2011 op.

In 2017 werd hij overgeplaatst naar De Boog in Warnsveld waar hij mocht resocialiseren. Maar dat was 160 kilometer verwijderd van zijn nieuwe echtgenote in het westen van Friesland waar hij wekelijks één nachtje mocht slapen. Om die reden kreeg Michael B. op 18 september 2018 een overplaatsing naar de GGZ-kliniek in Franeker. Deze instelling was niet toegerust op zo’n moeilijk geval, maar nam hem toch op. Dat leidde tot spanningen en uiteindelijk, in december 2018, tot een ontsnapping.

Michael B. werd teruggeplaatst naar de Oostvaarderskliniek. Zijn Franeker uitspattingen kregen geen gevolgen. Het proefverlof werd niet opgeschort, iets wat wel had moeten gebeuren. Eind april 2019 pleegde hij een dodelijk misdrijf in Lelystad. Volgens de Inspectie zijn er voor tbs’ers in Nederland te weinig geschikte vervolgvoorzieningen. Minister Sander Dekker zegt in een reactie te werken aan meer en betere forensische zorg en aan de aanscherping van de manier waarop tbs’ers verlof wordt verleend.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct