Johannes Haileg, Kiflemriam Kiflesgi, tolk Nasr Ali, begeleider Siebren van der Zwaag en Mengesteab Tesfation (vlnr) in de tuin aan Achter de Hoven.

Moestuinen van Siebren van der Zwaag geven oudere vluchtelingen weer een doel

Johannes Haileg, Kiflemriam Kiflesgi, tolk Nasr Ali, begeleider Siebren van der Zwaag en Mengesteab Tesfation (vlnr) in de tuin aan Achter de Hoven. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Onkruid wieden, zaaien, water geven en oogsten. Dankzij de moestuinen die gepensioneerd veearts Siebren van der Zwaag uit Tzummarum ontwikkelt, hebben oudere vluchtelingen weer een doel.

Er groeit prei, sla, snijbiet, wortel, maïs, pompoen en Eritrese spinazie, om maar wat te noemen. De lap grond voor de boerderij aan Achter de Hoven, tot voor kort nog een saai grasveld, is getransformeerd tot een weelderige groentetuin waar het volop oogsttijd is.

,,We moeten de aardappelen eruit halen, anders komt de ziekte erin’’, roept Siebren van der Zwaag de drie Eritrese mannen toe die er deze zon-overgoten ochtend aan het werk zijn.

Lekker concreet

De tuin in Leeuwarden is een van de vier die Van der Zwaag (71) recent heeft ontwikkeld. Daarnaast is hij bezig met groepen in Franeker, Harlingen en Stiens. De zeventiger werkte al eerder met vluchtelingen, in het koffiehuis Blikspuit in Leeuwarden, dat hij samen met zijn dochter met geld vanuit het provinciale Kansenfonds exploiteerde.

,,Drie jaar hebben we dat gedaan, toen kreeg mijn dochter ander werk. Er kwamen daar vooral vrouwen, amper mannen. Met deze categorie, zestigplus-mannen, bemoeit niemand zich.’’

De financiële steun vanuit de provincie hield op, maar de gepensioneerde veearts besloot zelf door te gaan en met deze groep groente te gaan verbouwen. ,,Dat is lekker concreet, daar hou ik van. En het kost ook niet veel, een tuin huur je voor 25 euro per jaar.’’

Nasr Ali, die fungeert als tolk voor de mannen, beaamt dat de ouderen vaak worden ‘vergeten’ in bestaande integratieprojecten. ,,Ze zijn gewend om te werken, in Eritrea hadden ze een bepaalde positie. In Nederland zijn ze soms vrijgesteld van inburgering en krijgen ze een uitkering. Heel mooi geregeld, maar intussen zitten ze vooral thuis en vervelen ze zich. Ze hebben afleiding en een dagbesteding nodig’’, vertelt de 45-jarige Eritreër die zelf sinds 1990 in Nederland woont.

Dagtaak

Die afleiding hebben ze nu gevonden in de groentetuin. Ali: ,,Ze hebben weer een doel, steken energie in hun werk en worden daar moe van. Ik zie dat ze er gelukkig van worden.’’

,,En je komt thuis met een mooie krop sla, dan ben je weer iets’’, vult Van der Zwaag aan. Zelf is hij gemiddeld eens per week op elke tuin. ,,Ik zaai de plantjes eerst in mijn eigen tuin uit en dan planten we ze hier. Ik doe het twee keer voor en dan redden ze zich wel.’’

Met het werk op de andere tuinen erbij heeft Van der Zwaag er bijna een dagtaak aan, maar hij doet het met plezier. ,,In Harlingen werk ik voornamelijk met Syriërs. Zij zijn van huis uit gewend aan irrigatie, dus die tuin ziet er puntgaaf uit in dit droge weer.’’

Erbij betrekken

Het is voor twaalven al bloedheet, maar het lijkt de mannen (in lange broek) niet te deren. ,,Het is niet warm, voor ons is dit normaal’’, zegt Kiflemriam Kiflesgi. De 65-jarige man woont sinds vier jaar in Nederland, samen met zijn vrouw en zoon. In Eritrea was hij lasser, maar het is niet gelukt om hier zijn beroep voort te zetten.

,,Heel mooi’’, vindt hij het tuinwerk, dat hem niet vreemd is; zijn ouders waren boeren. Onkruid wieden, bijhouden of alles goed groeit, en aan het eind van de dag verse groente mee naar huis. ,,Als ik geen afspraken heb, kom ik elke dag.’’

Ook Mengesteab Tesfation (63) doet het werk graag. De voormalige buschauffeur wil verder kwijt dat hij graag een bijdrage wil leveren aan de maatschappij en nu het contact met Nederlanders mist. Van der Zwaag: ,,Daarom zou het mooi zijn als we hier Nederlandse zestigplussers bij kunnen betrekken. Dat is goed voor hun Nederlands.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct