'Ik hou dos wel feul fan beesten'

Elze de Jong voor 20 in 2020. OTO CATRINUS VAN DER VEEN

In de rubriek ‘20 in 2020’ vertellen jongeren die zijn geboren in het jaar 2000 over hun leven. Wat doen deze (bijna-)twintigers, wat houdt hen bezig en hoe zien zij de toekomst? Deze keer: Elze de Jong uit Sint Annaparochie, wordt 20 op 19 december.

Het backpack-avontuur van Elze eindigde eerder dan gepland door de uitbraak van het coronavirus. In april kwam ze na acht maanden met een repatriëringsvlucht vanuit Nieuw-Zeeland terug naar Nederland. Australië, Uruguay en Brazilië stonden nog op haar lijstje.

Na het vwo koos Elze voor een tussenjaar. ,,Myn hait, mem en sus binne alle drie ‘n jaar of langer na ‘t búttenland weest. Ik wou soks ok metmake en ik docht, nou is ‘t de kâns om ‘t te doen. Wy hewwe soa’n bitsy met syn allen ‘n plan maakt.’’, zegt ze in onvervalst Bildts. Ze wilde wat van de wereld zien en haar Engels verbeteren. ,,Dêr waar ik heel min in, doe’t ik de boeken fan de universiteit sâg, wist ik: nou mot ik ‘t ferbetere, âns komt ‘t niet goed.’‘

Toen haar zus voor een jaar in Amerika zat, kreeg Elze er een gastzus uit Thailand bij. Als eerste heeft ze haar in haar thuisland opgezocht. ,,Ik kin heel goed met myn gastsus.’’ Haar moeder heeft door haar werk bij The International Federation of Agricultural Journalists (IFAJ) onder andere contacten in Nieuw-Zeeland. Dat werd de volgende bestemming. Elze reisde met een busorganisatie en verbleef veelal bij collega’s van haar moeder. ,,Dat skeelt ‘n hele hoop, ik probeerde altyd soa fleksibel mooglik te wezen soadat se gyn last fan mij hadden.’’

Tijdens een avondje stappen in Queenstown hoorde ze van de buschauffeur dat ze niet meer verder zouden reizen. ,,Ik docht, soa lang at ‘t kin, blyf ik hier.’‘ Een paar dagen later streepte ze bungeejumping van haar bucketlist . Toen ze weer bij het hostel kwam was alles in de stad gesloten. ,,Ik kwam inenen in ‘n ândere wereld.’‘ Het COVID-19 Alert zou binnen 48 uur van level 3 naar level 4 gaan, wat betekende dat ook de vliegtuigen aan de grond zouden blijven.

‘Ik docht, soa lang at ‘t kin, blyf ik hier’

Ze besloot naar het gastgezin te gaan waar ze eerder verbleef in Southbridge, vlakbij Christchurch. ,,Ik besefte dat ‘t myn lêste dagen in ‘n heel bysonder lând waren.’‘ Het duurde drie weken tot ze door de overheid een vlucht naar huis kreeg toegewezen. ,,Doe’t de melding kwam dat ik over twee dagen flige sou, kwam ‘t eand fan ‘t avontuur wel heel dichtbij.’’

Ze overwoog nog om in de eilandenstaat te blijven. ,,Maar ik wist niet wanneer’t ik weer werom komme kon, en ik wou wel in septimber an de universiteit beginne. Weromgaan waar foor dat momint ‘t beste.’‘

Shetlandpony

Haar ouders hebben een akkerbouwbedrijf en ze wonen zo’n 5 kilometer ten noorden van Sint Annaparochie, vlakbij de zeedijk. ,,Lekker op ‘e rúmte, ik fyn ‘t heel fijn. Weune bij de seedyk is bysonder, met mooi weer of wanneer ‘t hard waait gaan wy der na toe. En ik gaan ok een of twee keer met de hônd derút.’’

Toen Elze 8 jaar was en op een avond terugkwam van een verjaardag met haar moeder en zus, stond hen een verrassing te wachten. ,,Ons hait saai: ‘Kyk ‘s wat ik fonnen hew’. Ik sâg ‘m eerst niet, want hij is helendal brún. D’r waar ‘n shetlandpony anlopen kommen. De plisy had said dat at de aigner him niet in twee jaar meldt, hij fan ôns waar.’’ Eén keer is de pony ontsnapt en teruggegaan naar zijn oude eigenaar, maar Elze was zo op het dier gesteld geraakt dat ze hem mochten houden.

De Shetlander die de naam Hop Hop kreeg, is nog altijd bij het gezin. ,,Ik bin wakker wiis met him, hij is heel lief.’’ Net als met de honden gaat ze vaak een blokje met hem om. ,,Of wy gaan even na de seedyk, dan laat ik de pony graze.’‘

Dieren

Elze zit niet graag stil en houdt er heel wat hobby’s en sporten op na; paardrijden, skeeleren, schaatsen, wielrennen, pianospelen, tekenen en schilderen. Met paardrijles begon ze bij haar buurvrouw, waar ze ook nog een pony heeft staan. Later wil ze ook iets met dieren doen. ,,Ik hou dos wel heel feul fan beesten.’‘

Met schaatsen volgde ze haar zus op en bij haar beppe thuis is ze met pianospelen begonnen. ,,Dat deen ik altyd bij ôns bep, doe saaiden ôns ouweloi dat ik maar op les most. In de seumer gaan ik wel ‘s wielrennen en skeeleren, dat is hartstikke leuk om te doen.’‘

Ze fietste twee keer de fietselfstedentocht, de eerste keer met haar vader, de tweede keer fietste Elze hem alleen en reed haar vader de laatste 40 kilometer mee. ,,Ik hew my ok opgeven foor de wachtlist fan de Elfstedentocht, at die nag ‘s komt. Rije op natuuriis is ‘t mooiste.’’

Elze heeft zich aangemeld voor de studie diergeneeskunde in Gent en Animal Science in Wagening. ,,Ik mot nag sien watik doen sil, ‘t Is ‘n heel lastige keus foor my. Ik weet nag dat ik in groep 5 ‘n keer teugen myn juf said hew dat ik beestedokter worre wou. Op ‘n gegeven momint bin ik der fan ôfstapt, maar ik hew altyd docht: wat nou at ik it al doen? En met Animal Science kinne je alle kanten op, d’r binne ‘n heel prot beroepen die’t je der met doen kinne.’‘

Dat beide studies vijf tot zeven jaar duren, is voor Elze geen probleem. ,,’t Is wel heel lang, maar ik wil ok niet 25 weze en al foldoen an hússy-boompy-besy. Ik wil nag leuke dingen doen.’‘