Een polder die ideaal is voor de akkerbouw teruggeven aan de Waddenzee? De Hoogterps, die een deel ervan gebruiken, kunnen er met hun verstand niet bij.

Ze hebben deze woensdagochtend net de laatste pootaardappelen in het land gebracht. Bijna nooit is de akkerbouwfamilie Hoogterp daar zo laat in het seizoen nog mee bezig. Maar ja, met het regenachtige weer kon het nu niet anders.

En dan kwam deze week ineens het idee naar buiten om een gat te maken in de zeedijk bij Westhoek. De Waddenzee zou dan zo nu en dan de polder van 46 hectare in kunnen stromen en slib kunnen afzetten. Natuurorganisaties zien er wel wat in: zo zou een gebied kunnen worden gecreëerd dat ideaal is voor vogels. Een wisselpolder, zogenoemd.

De Hoogterps moeten er niet aan denken. De akkerbouwers (broers Willem, Andries en Hessel bestieren het bedrijf samen met hun ouders Wybren en Kinke) zijn al jaren een van de drie grondgebruikers in de polder. Ze pachten er 10 hectare vaste kleigrond, ideaal voor hun belangrijkste inkomstenbron: het telen van pootaardappelen. De Pôlle, noemen ze het.

Verzilting

Alleen al het idee vindt Willem Hoogterp onbegrijpelijk: de polder is net als de rest van de regio zó ideaal voor de akkerbouw. Van verzilting is nauwelijks sprake en de zeewind zorgt voor relatief koele zomers. ,,En door de wind is er weinig luizendruk en hebben we dus ook weinig last van virussen. Het maakt het hier echt het beste klimaat voor pootaardappelen.”

Zulke gebieden zijn wereldwijd schaars, zegt hij. ,,En dan zouden we het hier opzettelijk gaan verzilten. Wereldwijd kun je dat echt niet verkopen. In heel wat landbouwgebieden zijn ze juist jaloers op ons.”

De afgelopen maanden spraken de Hoogterps wel mee bij informatiesessies over de dijkversterking tussen Koehool en Lauwersmeer, een project dat tot 2028 duurt. Er werden allerlei ideeën geopperd voor projecten die hieraan konden worden gekoppeld. De akkerbouwers zeiden vooral buitendijks kansen te zien voor natuurontwikkeling. ,,Op veel plekken slibt het al aan. Daar kun je echt wel wat doen met natuur.”

Balans verstoren

Maar binnendijks? Dat moet niet, vinden ze. Het werd al wel geopperd. ,,Maar er werd bij gezegd: het zijn maar ideeën, nog niets is concreet. Maar nu ineens komt dit wel als concreet plan bovendrijven.” Overigens gaat het volgens Wetterskip-bestuurder Bé de Winter (CDA) om een idee waarvan nog lang niet zeker is dat dat tot uitvoering zal komen.

Niet alleen om het ontpolderen zelf ziet Hoogterp het niet zitten. Hij vreest vooral ook verzilting van de omliggende akkerbouwgronden - die dan alleen nog van het zeewater zouden worden gescheiden door de oude Oudebildtdijk. Terwijl van verzilting nu juist nauwelijks sprake is.

,,Kijk ook naar Holwerd aan Zee: we gaan maar op allerlei plekken de dijk doorbreken, terwijl we niet weten wat de gevolgen zijn op lange termijn. Hoe het gaat met de gewassen, het zout en het grondwater? Er is nu een goede balans. Als er nu zout water binnendijks komt, wordt die balans misschien wel verstoord.”

Zeeland

Voor je het weet zit je met een situatie zoals in Zeeland, zegt hij. De laatste droge jaren zagen sommige akkerbouwers hun oogst mislukken, omdat ze door een zoetwatertekort niet konden beregenen. ,,Het moet niet zo zijn dat we later moeten zeggen: dit had niet gemoeten, we zijn hiermee toch de mist in gegaan.”

De Hoogterps hebben zo’n 350 hectare grond in gebruik, voornamelijk rond Westhoek en Sint Jacobiparochie. Hun pootaardappelen gaan de hele wereld over. De spunta gaat bijvoorbeeld naar Noord-Afrika, de innovator wordt gebruikt om uiteindelijk patat mee te maken voor de McDonald’s.

Op De Pôlle staat dit jaar graan, als ‘rustgewas’, zodat de grond niet te veel hoeft te worden beroerd. Volgend jaar komen er weer pootaardappelen - om uitputting van de grond te voorkomen mag dat slechts eens per drie jaar.

Toename ganzenvraat

Naast de verzilting vreest Hoogterp met ontpoldering een toename van ganzenvraat op de omliggende gronden en (door verstuiving) meer onkruid tussen de gewassen. Hij wijst ook op het economische belang van de akkerbouw voor de regio. ,,Mechanisatiebedrijven, loonbedrijven, adviseurs: noem maar op. Er is van alles aan gelinkt en dus ook heel veel werkgelegenheid. Ik vraag me echt af of dat wel wordt meegewogen. Of de mensen die dit bedenken wel écht weten wat hier speelt.”

Hij zegt te hopen dat het idee na alle protest snel van tafel gaat. ,,Waarom zou de grond hier niet gewoon voor de landbouw kunnen blijven worden gebruikt? Het gaat er bij mij gewoon niet in. We kunnen hier heel efficiënt voedsel produceren. In andere landen hebben ze er vijf keer zoveel land voor nodig.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Waadhoeke
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct