Ben Seldenrijk legt de gerestaureerde grafsteen van Eise Eisinga op zijn nieuwe 'bed', een betonnen plaat.

Graf Eisinga niet langer 'zomaar' een steen

Ben Seldenrijk legt de gerestaureerde grafsteen van Eise Eisinga op zijn nieuwe 'bed', een betonnen plaat. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Een tijdelijke fotoplaat bedekte afgelopen tijd het graf van Eisinga. De grafsteen van de grondlegger van het Planetarium werd gerestaureerd. Voortaan beschermt een glazen plaat de zerk.

Zelden werd het werk van Ben Seldenrijk door zoveel camera’s gevolgd als gisterochtend. Wordt de steenhouwer normaal op begraafplaatsen omgeven door stilte, nu werd de terugplaatsing van de gerestaureerde grafsteen van Eise Eisinga gevolgd door pers en belangstellenden. Zoals leden van de Wurkgroep Histoarysk Dronryp en Albert Breeuwsma uit Sneek. Deze amateur-wiskundige en -historicus bracht de deplorabele toestand van het graf van de beroemde wolkammer en grondlegger van het Planetarium in 2018 naar buiten.

Nooit meer wakker van regendruppels

Vanuit het gezichtspunt van Eise Eisinga beschrijft Breeuwsma hoe de restauratie ervaren wordt: ,,Ik heb een nieuw bed met stevig wit matras gekregen zodat ik wat beter kan liggen om goed uit te rusten van het harde werken. Tevens krijg ik een nieuw dak van glas boven me zodat ik ’s nachts als ik wat aan het nadenken ben kan genieten van een mooie sterrenhemel. Nu word ik nooit meer wakker van regendruppels om mijn hoofd en lig ik lekker uit de wind!’’

Lees ook |  Grafsteen Eise Eisinga voor restauratie gelicht

Hiermee omschrijft Breeuwsma de nieuwe situatie van het historische graf uit 1784 of 1785. Eise Eisinga werd er in 1828 bijgezet, maar het betreft oorspronkelijk het graf van zijn vader Jelte Eises Eisinga. De steen werd onlangs, op 17 augustus, gelicht om naar de werkplaats van Seldenrijk in Ee te brengen. Bij de terugplaatsing was er inderdaad een ‘nieuw bed’ aangebracht, een betonnen plaat onder de steen, en werd er een ‘nieuw dak’ boven geplaatst, een hardglazen plaat die als het ware zweeft. De plaat is op enige afstand van de zerk gemonteerd. 

Voorzitter Adri Terlouw van de Wurkgroep Histoarysk Dronryp vertelt dat de grafzerk, de eerste steen bij de ingang van de kerk d’Alde Wite in Dronryp, er tot 2000 goed bij lag. ,,Mar yn tsien jier tiid is it hiel hurd gien.’’ Weersinvloeden tastten het materiaal aan. Daar kwam een in 2011 verkeerd verlopen restauratie bij. Met een slijpmachine werden de uitgehakte letters op de steen weggeslepen en vervangen door letters van kunststof.

Tijdsbeeld

Seldenrijk bracht de oude letters die nog in reliëf aanwezig waren terug en bracht met penseel de weggeslepen letters weer aan. Daarbij herstelde hij meteen de spelling, die door de vorige restaurateur aangepast was naar de spelling van deze tijd. In de tijd van Eisinga ging men anders met d’s en t’s om. Om dat tijdsbeeld weer te geven, is de tekst teruggebracht naar de spelling die Eisinga hanteerde. 

Het scheelde dat Breeuwsma een goede foto had van het graf uit 1955. Hierop is duidelijk te zien hoe de steen eruitzag voor de mislukte restauratie. Van deze foto had de Wurkgroep een grote afdruk gemaakt en op het graf gelegd tijdens de afgelopen weken dat er geen steen lag. ,,Deze steen is onder restauratie’’, werd daarbij vermeld.

De Wurkgroep is blij dat Eises steen nu niet meer ,,samar in stien op it begrafplak is’’. Door de extra betonnen ondergrond en de glasplaat heeft het geheel meer uitstraling gekregen en valt direct op tussen de andere graven. Toeristen wisten de plek anders ook wel te vinden, omdat in toeristische beschrijvingen precies staat waar de steen ligt.

Restauratie

De restauratie is financieel mogelijk gemaakt door de Vereniging Vrienden van het Planetarium en de Wassenbergh-Clarijs-Fonteinstichting.

Seldenrijk restaureert wel vaker oude grafstenen. Die van Eisinga verkeerde wel in heel slechte staat, zegt hij. Zo moest een scheur hersteld worden en was het een uitdaging de letters terug te brengen. Daarmee bracht hij ook de wiskundige puzzel terug die de steen zo bijzonder maakt. Eise Eisinga liet twee vierkantsvergelijkingen op het graf van zijn vader zetten. Wie deze opgaven oplost, vindt de sterfdatum en de leeftijd waarop zijn vader stierf. Vele wiskundigen probeerden het vraagstuk op te lossen.. Seldenrijk brak zich het hoofd er niet over. ,,Dêr bin ik hielendal net oan ta kaam.’’
 

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct