De Waddenvereniging, Natuurmonumenten en de Vogelbescherming hebben bezwaar tegen de luchtmachtoefening Orange Bull, die midden in het broedseizoen wordt gehouden.

Tijdens de oefening Orange Bull wordt tussen 12 en 23 april onder andere het droppen van parachutisten en cargo geoefend. Dit gebeurt met twee Hercules-transportvliegtuigen, die ‘s middags en ‘s avonds laat vliegen, onder andere boven de Vliehors en Marnewaard bij Lauwersoog.

Natuurlijk snapt de Waddenvereniging - dat een bezwaarschrift heeft ingediend bij Defensie-minister Bijleveld - dat Defensie moet oefenen. En uiteraard weet men dat dit vaak boven of bij natuurgebieden gebeurt. Maar om twee weken lang tijdens het broedseizoen met donderend geraas over de Vliehors te gaan, dat gaat bioloog Ellen Kuipers wat te ver.

‘Echt niet handig’

,,De vogels daar zijn wel gewend aan straaljagers, maar dit is een heel andere periode. De reproductie is natuurlijk het belangrijkste moment’’, weet Kuipers. ,,Op dit moment zijn ze aan het nestelen en om bij de start van het broedseizoen te oefenen, is gewoon echt niet handig. Je hebt bij dit gebied te maken met best veel vogels die onder druk staan, zoals de stern, plevier en de scholekster.’’

De scholekster heeft relatief veel last van transportvliegtuigen, blijkt uit een vorig jaar gepubliceerd onderzoek naar de effecten van laagvliegende vliegtuigen op wadvogels. ‘Vogels vlogen tientallen minuten rond, en weken soms zelfs uit naar andere eilanden in de Waddenzee’, valt in het onderzoek te lezen. ,,Het effectgebied van transportvliegtuigen beslaat wel tien kilometer’’, aldus Kuipers. ,,Je wilt de scholekster nu niet storen, want het broedsucces moet in deze periode komen.’’

Geen publiek, wel vliegtuigen

Ook is het volgens Kuipers krom dat natuurgebieden vanwege drukte worden afgesloten voor publiek en dat er wel boven wordt gevlogen. ,,Alle activiteiten tezamen hebben effect op broedvogels. Je treft maatregelen om te voorkomen dat ze worden gestoord en vertelt publiek voorzichtig te zijn, maar dan ga je vervolgens met transportvliegtuigen over een Natura 2000-gebied vliegen. Dat is de druppel die de emmer doet overlopen. Daar begrijpen wij niks van.’’ Liever hadden de natuurclubs gezien dat Defensie een ander moment had gekozen voor deze oefening.

Beschikbaarheid vliegtuigen speelde rol bij locatiekeuze

Ook Defensie had daar de voorkeur aan gegeven, zegt woordvoerder Anne Gros. ,,We houden zoveel mogelijk rekening met de leefomgeving van mensen en dieren.’’ Deze oefening zou in het buitenland plaatsvinden, maar ging vanwege corona niet door en is verplaatst naar Nederland. Voor deze oefenperiode is onder meer gekozen vanwege de beschikbaarheid van de eenheden en vliegtuigen, aldus Gros. Volgens de woordvoerder hebben ecologen van de Luchtmacht advies gegeven over de te vermijden gebieden en vlieghoogten. ,,In de oefening wordt daarom niet lager gevlogen dan de minimum-vlieghoogte van 1500 voet (450 meter) boven het Wad, worden de belangrijkste Natura-2000 gebieden gemeden en zijn er afspraken met de oefenleiding gemaakt over het vliegen en vermijden van het Lauwersmeer en de Waddenzee.’’

Defensie kan niet zeggen hoe vaak er boven de Vliehors wordt gevlogen. Momenteel is vanwege technische mankementen slechts een van de twee Hercules-transportvliegtuigen actief in de oefening. ,,Exacte vliegroutes en locaties kunnen tijdens de oefening veranderen, dit heeft onder andere te maken met de beschikbaarheid van de toestellen, het weer en de voortgang van de oefening.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Vlieland
Natuur en milieu
Defensie
Waddengebied
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct