Zo vervangt deze rijdende fabriek het spoor tussen Hurdegaryp en Buitenpost

Zes overgangen, drie wissels en 15 kilometer spoor worden vernieuwd op het traject Hurdegaryp-Buitenpost. Deels door een rijdende fabriek.

Grote voorraden werkmateriaal en grote machines op het spoor beheersen het beeld rond het treinstation in Feanwâlden en in De Westereen. Ze zorgen voor omleidingen en overlast voor reizigers, maar die profiteren er straks van. De vernieuwing van de rails draagt volgens ProRail bij aan het reiscomfort doordat de conditie van de sporen verbetert.

De klus van dichtbij

Hetzelfde schouwspel was eerder te zien tussen Meppel en Leeuwarden in mei 2019, nu is het traject Hurdegaryp-Buitenpost aan de beurt. In vakantietijd trekt dat veel toeschouwers. Het spoor rond Feanwâlden en De Westereen is momenteel een aantrekkelijk uitje. Vooral in De Westereen was de klus maandag van dichtbij te aanschouwen.

Klaske Elzinga uit De Westereen ging al vroeg met de kinderen op pad. ,,Dit zie je niet dagelijks en we wonen in de buurt. We zijn eerder al even met de auto in Feanwâlden gaan kijken omdat we nieuwsgierig waren waar hij was.’’ Ypie Bremer uit Kûkherne bij De Westereen noemt het schouwspel ,,heel indrukwekkend.’’ ,,Het geluid is hard, maar we hebben er geen last van.’’

Thea van der Wal uit De Westereen heeft de fiets gepakt. ,,Je kunt het mooi van dichtbij zien. Hoe ze het doen en welke techniek ze gebruiken. Ze gaan in ploegendiensten dag en nacht door.’’ ,,Dit scheelt heel wat handenarbeid’’, merkt een andere omstander op.

Er is bij de omstanders veel respect voor de werknemers die deze klus klaren. De aannemer is Strukton, vertelt René Vegter van ProRail. De honderden meters lange werktrein is een onderhoudsmachine die in één keer de spoorstaven vervangt en de dwarsliggers. De oude houten bielzen worden opgetild en vervangen door betonnen liggers. ProRail spreekt dan ook van een spoorvernieuwingsmachine. Dit keer komt deze rijdende fabriek uit Duitsland. Hij kan op een traject van zo’n 8 kilometer het werk verrichten omdat hier voldoende ruimte is. De andere kilometers spoor worden op traditionele wijze vervangen.

Spoor kan decennia mee

Als de fabriek zijn werk gedaan heeft, volgen andere grote treinen voor het ballastgrind. Het ballastgrind zorgt ervoor dat de bielzen op hun plaats blijven liggen en geeft extra versteviging aan het spoor. Door slijtage komt het voor dat de steentjes rond en klein worden, terwijl ze voor de stevigheid scherp en hoekig moeten zijn. Het grind wordt op de onderhoudstrein gezeefd en deels hergebruikt. Het oude grind wordt afgevoerd. Textieldoeken worden als beschermlaag onder de bielzen gelegd. Hebben alle treinen hun werk gedaan, dan kan het spoor weer decennia mee.

Een deel van de werkzaamheden vindt ‘s nachts plaats, maar tussen 11 en 15 juli wordt 24 uur per dag gewerkt. Tussen Hurdegaryp en Buitenpost rijden dan bussen in plaats van treinen. Ook zijn een aantal overwegen afgesloten. Hier wordt de bevloering vernieuwd, aldus Vegter.

Werkzaamheden duren langer

Bij de Súderwei in Feanwâlden worden fietsers en voetgangers per busje naar de overzijde gebracht. Daarvoor is een pendeldienst ingezet. Hans Eisinga, verkeersregelaar, vertelt dat acht mensen in kunnen stappen en vijf fietsen meegenomen kunnen worden. Mondkapjes zijn verplicht, desinfectiemiddel is aanwezig. Het busje hoefde maandag slechts enkele malen in actie te komen.

De werkzaamheden zouden doorgaan tot 22 juli. Op 19 juli wordt de meeste overlast ondervonden. Dan rijden er bussen in plaats van treinen tussen Leeuwarden en Buitenpost.

Tegenvallers bij het werk aan het spoor tussen Hurdegaryp en Buitenpost zorgen ervoor dat er langer bussen moeten rijden tussen Leeuwarden en Buitenpost. Tot en met zondag kunnen de treinen niet rijden. Er zijn verzakkingen geconstateerd in Hurdegaryp en Buitenpost. Dit is het gevolg van zware regenval na een droge periode.

De ondergrond moet verstevigd worden. De planning van het werk is daarop aangepast. Op het spoor rijdt groot materieel dat dwarsliggers en spoorstaven vervangt.

In november is Hurdegaryp-Buitenpost opnieuw aan de beurt. Dan wordt de vernieuwing van het beveiligingssysteem uitgevoerd. ProRail combineert werkzaamheden het liefst, maar onderhoud en beveiliging kan niet tegelijk plaatsvinden. Vanaf eind december is alles klaar om de Extra Sneltrein Groningen-Leeuwarden (ESGL) te laten rijden.