Bijna een maand na de grote brand in Noardburgum is er nog veel onduidelijk voor boeren die scherven van zonnepanelen in hun gras hebben.

Milieudienst FUMO is vorige week begonnen met schouwen bij getroffen bedrijven, meldt woordvoerder Jaap Middel. ,,We bekijken bijvoorbeeld of er al gemaaid is en hoe ernstig de vervuiling is.’’ Over de bevindingen kan de FUMO nog weinig bekendmaken, omdat het onderzoek eind deze week wordt afgerond. Daarna wordt er eerst verslag uitgebracht aan de vier gemeenten in Noordoost-Friesland, die opdrachtgever zijn.

Wel kan Middel al zeggen dat op gemaaide weilanden de scherven van verbrande zonnepanelen meestal weg zijn. ,,Het gaat om jong, vochtig gras. De deeltjes blijven daaraan plakken. Over het algemeen vind je dan weinig meer.’’

Voorlopig apart opslaan

In tegenstelling tot een instructie die de vier gemeenten twee weken geleden publiceerden, hoeven boeren het gemaaide gras nog niet te laten afvoeren. Integendeel, het is juist de bedoeling dat ze het voorlopig apart opslaan op hun erf. De FUMO is namelijk nog aan het uitzoeken waar het vervuilde gras verwerkt moet worden, aldus Middel.

Verbranden in de afvaloven in Harlingen blijkt niet mogelijk, omdat daar alleen afvalstoffen aangeleverd mogen worden en geen biomassa. De vuilstort is een mogelijkheid, maar dit is duur, zegt Middel. ,,Mijn collega’s zoeken uit hoe het op de beste en goedkoopste manier kan.’’

Uitzoekwerk is nodig, omdat het een nieuwe situatie betreft. ,,In Nederland hebben we dit eigenlijk nog niet eerder meegemaakt. Bij enkele eerdere branden met zonnepanelen kwamen de deeltjes niet in jong, hoog gras terecht.’’

Voor zover bekend is de FUMO nog geen boeren tegengekomen die hun koeien hebben laten eten van het vervuilde gras. Wanneer een boer zou vertellen dat hij dat doet, maakt de FUMO er melding van bij toezichthouder NVWA. ,,Maar wij gaan niet de stallen in om het voer te controleren.’’

Tekort aan gras

Het bezoek van de FUMO viel boerin Hillie van der Meer uit Kûkherne mee, na de nogal stevige teksten van de vier gemeenten. ,,Hielendal gjin geëamel’’, zegt zij. Haar maatschap wilde het gras sowieso voorlopig apart in balen behouden, omdat nog volkomen onduidelijk is of en door wie de kosten vergoed worden.

Daarbij gaat het niet alleen om de rekening voor afvoer en verwerking, maar ook om de aanschaf van vervangend voer. Er is een tekort aan gras door het natte voorjaar, zegt zij. ,,Net in kyp ferkeapet syn earste snee.’’ En wat schaarste doet met de markt weet iedereen.

Mocht er geen oplossing komen, dan wordt in de winter bekeken hoe het opgeslagen gras eraan toe is, zegt Van der Meer. ,,As it kin, dan kin it. En as wy wat fine, dan ha wy pech.’’ Dan zal het maaisel alsnog afgevoerd moeten worden, met alle kosten vandien. ,,Wy wolle ús bisten ek net dea ha.’’

Verzekeraar doet geen uitspraken

Vier weken na de brand merkt Van der Meer dat de rust weer een beetje terugkeert op de boerderij. ,,It wie allegearre wol heftich.’’ Van de eigen verzekering hebben ze inmiddels gehoord dat die niet zal uitkeren. Het wachten is op uitsluitsel van de verzekeraar van Van der Wal Hout in Noardburgum, waar de brand woedde. ,,Mar it sil noch wol lang duorje’’, veronderstelt Van der Meer.

Verzekeringsbedrijf Achmea geeft geen antwoord op de vraag hoe lang de gedupeerden nog moeten wachten op nieuws. Evenmin wil de verzekeraar uitleggen wat er allemaal uitgezocht moet worden voordat duidelijk is hoe de schade afgehandeld wordt.

‘Wij begrijpen dat het een vervelende situatie is voor alle betrokkenen. In dit soort complexe zaken zijn vaak meerdere verzekeraars betrokken. In het algemeen kunnen wij geen uitspraken doen over individuele klantzaken’, laat woordvoerder Fleur Bello per e-mail weten.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Tytsjerksteradiel
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct