Sinds vier jaar wonen Pauline en Dirk van der Meulen met hun kinderen in De Klinze.

Hoe is het om te leven en werken in een state? Deel 4: De Klinze, een huis dat zakenmannen liet struikelen

Sinds vier jaar wonen Pauline en Dirk van der Meulen met hun kinderen in De Klinze. FOTO NIELS WESTRA

Friesland kent tientallen staten en stinzen. De LC gaat deze zomer bij vier op bezoek. Vandaag deel 4: Landgoed De Klinze in Aldtsjerk.

Vier jaar geleden kochten Dirk en Pauline van der Meulen het voormalige hotel De Klinze, met 28 kamers. Ideetje van Dirk. Stralende ogen: ,,Ik dacht al heel lang: wat gek dat mensen gewoon een nieuw bed kopen zonder er ooit in te hebben geslapen.’’

Hooguit lig je in de winkel kort op een matras, met je schoenen op de sprei. Daarom bedacht Dirk dat hij zijn klanten een ,,proefovernachting wilde aanbieden op een mooie locatie’’. En nu woont hij samen met Pauline en de kinderen Feije-Friso (11), Elselot (8) en Anne-Julia (4) in een landhuis uit 1681 met een statige oprijlaan, een bordes en een klaterende fontein voor de deur.

Chowchow Juda staat blaffend in de tuin. Hij laat zich niet wegzetten als er visite komt. Hijgend, met een druppelende blauwe tong, puft de hond even later uit op het 250 jaar oude marmer in de gang. Toen Dirk en Pauline het huis betrokken, lagen de tegels in gruzelementen. Honderden, duizenden hotelgasten waren er overheen gemarcheerd, maar een vakman heeft ze genummerd, schoongemaakt en in rotsvast cement gelegd.

Turks stoombad uit

Of ze lang over de koop moesten nadenken? ,,Nee hoor’’, zegt Dirk. Binnen een week was de overeenkomst gesloten en vrijwel onmiddellijk zetten Pauline en hij het zwembad, de sauna en het Turkse stoombad in de kelder uit. ,,We hadden meteen een besparing van 75 procent op de energierekening.’’

Van vrijdag op zaterdag kunnen klanten die de aankoop van een bed overwegen in de hotelkamers komen logeren. Ook openden Pauline en Dirk een beddentoonzaal die op vrijdag en zaterdag geopend is.

Toen de leveranciers voor het eerst werden uitgenodigd om het ‘sleepexperienceplan’ te bespreken, kon een van hen het adres aanvankelijk niet vinden. Dirk, met pret in zijn stem: ,,Die belde en vroeg ‘Waar is het?’ Hij kon niet geloven dat hij de oprijlaan op moest.’’

Als je aankomt, ligt het huis eerst verborgen achter de bomen in de tuin die nog door architect Lucas Pieter Roodbaard (1782-1851) is aangelegd. Beetje bij beetje laat het zich vervolgens zien. Dirk: ,,Betoverend is het.’’

Verdriet op de laatste dag

Op de eerste verdieping bij de trap die vanaf het marmer in de gang majestueus omhoog slingert, hangt een foto van een dame met een hoofddoek die ferm onder haar kin is dichtgeknoopt. In de winter van 1966 liet jonkvrouw Tjallinga Aurelia Wilhelmina van Baerdt van Sminia zich voor de laatste keer bij De Klinze fotograferen. In een bontjasje staat ze met haar honden Rommie en Pommie op de besneeuwde oprijlaan. Op de achtergrond, tussen de eiken, schemert het landhuis waar ze in 1909 werd geboren en waar haar voorouders, met slechts een onderbreking, vanaf 1681 woonden.

,,Vind je ook niet dat ze verdrietig kijkt? Het was haar laatste dag hier’’, zegt Dirk. Maar het afscheid was onvermijdelijk, een nieuwe tijd diende zich aan. De freule kon het onderhoud van het landgoed niet langer financieren. ‘In april 1966 reed ze in haar Volvo voor de laatste keer de statige oprijlaan af’, schrijft Yme Kuiper in het boekje De Klinze, het leven op een buitenplaats in Oudkerk.

Omkijken deed ze liever niet. Nooit meer zette ze een voet over de drempel van het landhuis dat in de decennia daarna een woelige periode beleefde. Eerst kwam het pand in handen van de rijke Leeuwarder bouwondernemer Jan Martens. Daarna werd het verkocht aan het makelaars- en vastgoedbedrijf Kodam, dat na vijf jaar failliet ging.

In 1985 liet de Vlielandse ondernemer Peter Habekothé zijn oog op het pand vallen, maar ook hij verslikte zich erin. Habekothé wilde er een viersterrenhotel van maken, maar na een jaar ging hij failliet. Ondertussen had hij wel voor 6 miljoen gulden in De Klinze laten verspijkeren. Neerlands beroemdste interieur-ontwerper Jan des Bouvrie ging als een wervelwind door het landhuis heen.

loading

Lelijk groen tapijt

In de salon liet de expert groen tapijt neerleggen. Dirk, misprijzend: ,,Echt lelijk.’’ Erger nog, tijdens de werkzaamheden werd volop geknoeid. De originele parketvloer in de salon, met ingelegde sterren en sierranden, zat onder de witte verf, stuc en lijmresten.

Aanvankelijk hadden Dirk en Pauline geen flauw idee van de schoonheid die onder de groene stof verborgen lag. Tot Dirk op een dag een oude foto onder ogen kreeg waarop een stukje van de oude vloer te zien was. Direct sneed hij de vloerbedekking in stroken. Droog, over de ravage die hij eronder aantrof: ,,Gelukkig ken ik een goede parketteur.’’

Nu oogt de salon, waar de gasten in de hoteltijd dineerden, weer net als vroeger, als je de bedden tenminste wegdenkt. De enorme achttiende-eeuwse schouw met de gietijzeren kachel eronder was lang, lang geleden een cadeautje van de Van Haersma Buma’s. De gobelins aan de muren zijn 250 jaar oud. Pauline en Dirk kochten het landhuis met alles erin. Zij: ,,Het oud papier van het hotel lag nog in de prullenbakken.’’ Ze hielden eindeloze opruimsessies, want het antiek van weleer was allang verdwenen. Hij: ,,We vonden vooral jaren-tachtig-vergane-glorie.’’

Tijd voor een wandelingetje naar het souterrain onder het koetshuis, dat in opdracht van Peter Habekothé oerdegelijk werd gebouwd. Het zwembad ligt er verlaten bij, net als de fitnessruimte, het stoombad en de sauna. Dirk, met een zwierig gebaar: ,,En hier hebben we nog twee schoonheidssalons.’’

De behandelstoelen van het voormalige Institut de Beauté Guerlin, waar de vrouwelijke hotelgasten eventueel ook hun bikinilijn konden laten harsen, staan er nog steeds. Net als de stoel van de laatste jonker, een enorm stoffen exemplaar. Gert Jan Snijders, de laatste hotelier die De Klinze uitbaatte, kocht het ding terug van de bakker in Aldtsjerk, die de wanstaltige troon jarenlang in huis had staan.

Grootheidswaanzin

Het lijkt wel alsof de state, na het vertrek van de laatste freule, de ene na de andere zakenman pootje heeft gelicht, erkent Dirk. ,,Misschien werden ze wel overvallen door grootheidswaanzin. Want laten we eerlijk zijn, een hotel met 28 kamers en 25 man personeel kan niet uit’’.

De sleepexperience daarentegen draait als een tierelier. En vrijwel altijd kopen de klanten, die uit heel Nederland komen, een bed. De prijzen variëren van 2000 euro tot ,,20.000-plus’’. Ondertussen blijft Dirk dromen. Mogelijk wil hij zijn klanten straks per vliegtuig naar Friesland halen. ,,Het zou toch geweldig zijn als we ze met een Cesnna-tje ophalen en op Airport Drachten laten landen?’’ Vanaf daar wil hij ze dan in een van zijn ouderwetse legervoertuigen uit de Tweede Wereldoorlog naar Aldtsjerk rijden. Alweer stralend: ,,Ik weet zeker dat klanten dat geweldig vinden.’’

Het landhuis ademt nog steeds de tijd van de freule. Dirk laat het luik in de eetkamer zien waardoor de maaltijden naar binnen werden geschoven. De familie zat aan tafel, bedienden serveerden alles uit.

Pauline groeide op in een twee-onder-een-kap in Stiens, Dirk in een oude schoolmeesterswoning in Oentsjerk. Ze hebben nogal een stap gemaakt. Pauline: ,,Maar we voelen ons meer beheerders hoor. Of nee, werkers in de wijngaard.’’ Een schaterlach rolt door de salon.

En de kinderen? Die weten dat ze op een bijzondere plek opgroeien. Maar soms vinden ze het huis en de tuin van 2 hectare te groot. Elselot, eerlijk: ,,Ik zou ook best in een woonwijk, vlak bij mijn vriendinnen willen wonen.’’

Toch kun je nergens beter verstoppertje spelen. En in december verwachten Dirk en Pauline hun vierde. Voor het eerst in 110 jaar tijd zal er in de state weer babygehuil klinken. Toen in 1874 Hobbe van Sminia geboren werd, ging er vanuit het dorp ‘een stroom van lekkernijen’ naar De Klinze, schrijft Yme Kuiper. De familie ontving 31 tulbanden, 25 taarten, 15 amandeltaarten, 7 koeken, en 5 oranjekoeken. Zo gek zal het straks vast niet gaan. Maar het huis leeft weer, zegt Dirk. ,,Ik vind het geweldig.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct