De ottervriezer bij It Fryske Gea in Earnewâld, waar veel Friese slachtoffers terechtkomen.

Een vrieskist vol met dode otters – helft Friese populatie sneuvelt in verkeer

De ottervriezer bij It Fryske Gea in Earnewâld, waar veel Friese slachtoffers terechtkomen. Foto Harry Bosma

Friesland heeft op dit moment meer ingevroren otters dan levende. Zeker de helft van de populatie is dit jaar omgekomen in het verkeer, schat Harry Bosma van de Zoogdiervereniging.

De teller staat voor dit jaar op 51 omgekomen otters. Zoveel zijn het er niet eerder geweest sinds de herintroductie van het dier in 2002, zegt Harry Bosma. En het jaar is nog niet om. Vorig jaar kwam hij tot 42 stuks en in 2017 tot 27 slachtoffers. Landelijk zijn er dit jaar meer dan 100 dieren omgekomen.

Voor 2002 gold de otter als uitgestorven in ons land. Het laatste dier sneuvelde in 1988 in het Friese verkeer. Dat er nu veel dieren omkomen, zegt iets over de groei van de populatie, erkent Bosma. Toch raakt hij ongeduldig over het uitblijven van beschermende maatregelen bij erkende knelpunten. ,,Dit is in probleem dat swier ûnderskatten is by de weryntroduksje. Ik begryp bêst dat we se net allegear sparje kinne, mar it sjit no wol gygantysk omheech. We ha it hjir oer in swier beskerme soart, mar der wurdt betiden mei omgomgen as is it in brune rôt.’’

DNA-profielen

Dode dieren worden ingevroren zodat ze op een later moment kunnen worden onderzocht door Alterra in Wageningen. Er wordt dan onder andere een DNA-analyse gemaakt. Zo worden ook jaarlijks DNA-profielen afgeleid uit gevonden keutels (spraints). De meeste Friese kadavers worden bewaard in een vrieskist bij It Fryske Gea in Earnewâld. Als die vol raakt, wordt de voorraad opgehaald.

Aan het begin van dit jaar was van 60 tot 70 Friese otters een DNA-profiel bekend. Hoeveel er daarvan nu zijn gesneuveld, is nog niet bekend. De dieren worden doorgaans gedurende de winter onderzocht. Landelijk staan er 260 otters in de databank.

Parrega en Wolvega

De laatste twee maanden is de lijst met verkeersslachtoffers nog flink gegroeid, zegt Bosma. Eerst sneuvelden er veel mannetjes, op zoek naar een nieuw territorium, en daarna volgden voornamelijk vrouwtjes. De laatste week kwamen dieren om op de N359, nabij de Yndyk bij Parrega en op de Steenwijkerweg bij Wolvega-Zuid.

Een ander deel van de dieren komt om in visfuiken, zegt Bosma, al zijn hiervan geen harde cijfers bekend. Bosma: ,,Der is noait in fisker dy’t soks by ús meldt, mar we fine wol deade bisten oan de kant fan it wetter.’’ Vissers is gevraagd de ingang van fuiken te beveiligen met een gaaswerk, waar otters niet doorheen kunnen, maar palingen wel. In het IJsselmeergebied wordt die maatregel nooit toegepast, stelt Bosma.

Pasklaar plan

Auke Kuiper van otteropvang De Rietnymf in Munnekeburen is ontdaan nadat er zondag een otter werd doodgereden op de Steenwijkerweg onder Wolvega. Hier is een gebied ontwikkeld met nieuw gegraven petgaten, waar de otter vlot zijn intrek heeft genomen. Er ligt volgens Kuiper al zeker anderhalf jaar een pasklaar plan voor het aanbrengen van rasters en een buis onder de weg. De gemeente Weststellingwerf, It Fryske Gea en Wetterskip Fryslân hebben er geld voor gereserveerd, maar de uitvoering door de provincie laat nog op zich wachten. Iets verderop, langs de A32, treft Rijkswaterstaat nu wel maatregelen.

Kuiper: ,,Het mag dan zo zijn dat de populatie groeit, maar dan mogen de beschermende maatregelen niet achterblijven. De otter moet ook de gelegenheid krijgen om zich te verspreiden. Als je de een na de ander laat doodrijden, span je het paard achter de wagen.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct