BEELD LC

Leven en laten leven in Midsland

BEELD LC

Vanaf het Noordzeestrand loop je op Terschelling zo de duinen in van Midsland aan Zee. Een smalle bosreep zorgt voor een natuurlijke scheiding met het eigenlijke dorp. Dat ligt in een grasgebied, dat aan de zuidkant overgaat in een kwelder, die gevoed wordt door het water uit de Waddenzee. Zomers wordt het dorp gedomineerd door alcohol en hormonen. Maar dit jaar is het anders.

Deze zomer heerst er coronastilte en missen de dorpen en steden hun normale festiviteiten en evenementen. Maar niet getreurd. De LC trekt de provincie in en vertelt nu eens de andere verhalen en belicht minder bekende kanten van de feestplaatsen in de serie Groeten Uit. Vandaag: Midsland.

Zes weken lang bepalen ze doorgaans het beeld in en rond Midsland: jongeren van 15 tot 20 jaar die in de zomervakantie zonder ouderlijk gezag zich volkomen uitleven, die het nachtleven ontdekken, hun onschuld verliezen en proeven van alles wat er aan geestverruimende middelen voorhanden is. Vooral in de avonduren is de Oosterburen in Midsland op Terschelling al decennialang de plek waar de jongeren uit alle delen van het land bijeenkomen.

Ze schuimen de kroegen af tot ze na sluitingstijd - onder toeziend oog van politie en ordehandhavers - en groupe terugkeren naar de camping, om daar het feest nog een paar uur voort te zetten. Het leeuwendeel verblijft doorgaans een week met vrienden of vriendinnen op de jeugdcampings even buiten het dorp. De Appelhof is het domein van groepen jongeren uit de Achterhoek en omstreken, op camping Terpstra verzamelt zich doorgaans vooral jeugd uit Friesland. Vanwege de coronacrisis is het aantal plekken bij Appelhof flink minder; Terpstra besloot alleen gezinnen te verwelkomen. Het maakt dat de reuring die de jongeren veroorzaken deze zomer een stuk minder is.

loading

Alcohol en hormonen

Frans Schot, 72, woont al decennialang in de Oosterburen. Natuurlijk hoort hij de jeugd en wordt er wel eens wat vernield, maar erg druk heeft hij zich er nooit om gemaakt. ,,Ze schreeuwen vanwege de alcohol en de hormonen.’’ Er wordt door Midslanders soms behoorlijk geklaagd over het gedrag van de jongeren, maar de beeldend kunstenaar maakt zich er niet zo druk om. ,,Sterker nog, ik was zelf een van hen in de jaren zestig. Toen kwam het jeugdtoerisme op gang. De kroegen en discotheken sloten om middernacht. Daarna werd de jeugd door de politie het dorp uitgemieterd. Soms reden jongens op hun brommer door de straat, of gingen jongeren net als de Provo’s in Amsterdam op straat zitten om voluit Hi Ha Happening te zingen. Dan kwam de politiebus en moest je maken dat je weg kwam. Hilarisch was dat. Mijn eerste verkering is hier ook ontstaan. Ik zat op de kunstacademie maar werd verliefd op Jannie de Jong uit Formerum, een echt eilander meisje. Ze is nu al heel lang mijn vrouw.’’

Dat Midsland - het ruim 1200 inwoners tellende dorp doet zijn naam eer aan want het ligt ongeveer in het midden van het bewoonbare deel van Terschelling - al zo’n zestig jaar in de zomer voor duizenden jongeren een soort Walhalla is - mag gerust opmerkelijk worden genoemd.

In de eeuwen daarvoor was het een rustige, overwegend boerengemeenschap. Oosterburen telde tal van kleine boerderijen, waarvan er nog maar een paar zijn overgebleven. Schot woont in een daarvan, daterend uit 1852. ,,Boeren hadden niet meer dan vijftien koeien. De stal was meestal achter de woning gebouwd.’’ In veel huizen waren ook kleine winkeltjes gevestigd, weet Schat. Ook tegenwoordig kent het dorp nog een uitgebreide middenstand. ,,We hebben hier echt alles.’’

Hoewel Midsland pas later dan ander dorpen als Kinnum en Stryp werd gesticht, is het lange tijd het bestuurlijk centrum van het eiland geweest. In Oosterburen herinneren nog het vroegere gemeentehuis en het drosthuis aan die periode. Hier heerste orde en gezag. Met het verlies van deze positie eind negentiende eeuw, verdween langzaamaan ook de wat bedeesde houding uit het dorp. En vanaf het moment dat het toerisme zijn intrede deed, nu zo’n honderd jaar geleden, verdween de geest voorgoed uit de fles.

loading

‘Hier hoor ik thuis’

Toch is Midsland nog steeds een fijn dorp om te leven, zegt Rob Mier. ,,Oosterburen is gewoon de allerleukste straat van alle waddeneilanden.’’ Net als Schot is de 64-jarige medewerker van Staatsbosbeheer niet op het eiland geboren, maar zijn hart en roots liggen er wel degelijk. ,,Mijn vader is geboren in Oosterend, ik op Curaçao omdat mijn vader als medewerker van de politie vaak werd uitgezonden. Je treft op de Antillen veel meer eilanders. Maar vanaf het eerste moment dat ik als kind op Terschelling kwam, wist ik dat ik hier thuis hoorde.’’

Sinds 1975 woont Mier in Midsland. ,,De betrokkenheid is hier groter dan op het grotere West en ten opzichte van de kleinere dorpen op Oost zijn we wat geslotener. Hier kennen we nog de burenplicht. Dat geeft echt een band. De bereidwilligheid van mensen om elkaar te helpen is groot.’’ Burenplicht betekent onder meer dat bij een overlijden de directe buren alles rondom de uitvaart verzorgen. Voor nieuwkomers is het soms best even schrikken, want er komt dat echt wel wat op je af. Maar met elkaar zorgen we dat het goed komt. Men vindt het over het algemeen heel erg waardevol. Zelf word ik er nog steeds warm van.’’

Als secretaris van Buren van Midsland is Mier een gewaardeerd inwoner. De Buren zijn gesprekspartner voor gemeente, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer en andere partijen. ,,Alles wat er speelt in het dorp komt via-via bij mij. Ik heb een netwerk van mensen om mij heen die op hun eigen gebied deskundig zijn. Het kan gaan om een losse stoeptegel, of wanneer er iemand wat meer behoefte aan contact lijkt te hebben. Ook worden wij betrokken bij discussies over het wel of niet toestaan van recreatief woninggebruik.’’

loading

‘Je mag een eigen mening hebben’

Een prettige eigenschap van Midslanders is het feit dat men elkaar respecteert, vinden Schot en Mier. ,,Je mag een eigen mening hebben, maar je moet niet betweterig willen zijn. Het is hier een kwestie van leven en laten leven.’’ En, zo benadrukt Mier, men doet wat moet en zeurt er dan niet meer over.

,,Zoals bijvoorbeeld met het vinden van een geschikte landingsplek voor de reddingshelikopter. Iedereen op het eiland heeft last van het lawaai en dus wilde eigenlijk niemand de heliplaats in zijn buurt. Toen zeiden de Midslanders: We hebben ‘m nodig. Plaats de heli-haven hier bij het voetbalveld.’’ Op datzelfde voetbalveld vliegen de ledematen tegenwoordig ook niet meer massaal door de lucht. ,,Voor de fusie tussen de voetbalverenigingen van Midsland en West kon het er in onderlinge wedstrijden soms heftig aan toe gaan. Die rivaliteit bespeur ik nu ook minder dan voorheen tussen de inwoners van beide dorpen‘’, zegt Mier.

Iedereen is in Midsland met iedereen, zeggen Charise Bakker (22) en Jesse Rob (21). ,,Het gaat hier niet om wie je bent’’, verduidelijkt stuurman Rob. ,,Je kunt hier in een kroeg gewoon bij een ouder iemand gaan staan en het gezellig hebben. Op West zie je toch veel meer groepsvorming.’’

loading

De geboren Midslander wist al vroeg welk beroep hij wilde kiezen: kapitein. Op elfjarige leeftijd vertrok hij dan ook naar Harlingen, om te studeren aan de Maritieme Academie. ,,Op een eiland word je als kind vroeg volwassen.’’ Veel ouders hebben het erg druk met hun werk in de toeristische sector, zodat kinderen al snel hun eigen weg proberen te vinden. ,,Ik liep als meisje van vier gewoon met de hond door het dorp. Mocht ik verdwalen, dan zou ik wel weer door iemand worden thuisgebracht. Dat gaf ook vertrouwen’’, zegt Bakker.

Bakker vertrok met haar ouders en broer en zus naar Heerenveen toen ze zes jaar oud was. ,,Wij brachten onze gewoonten van het eiland naar de wal. Dat vond men best vreemd. Omdat we vaak in de weekeinden en vakanties naar Terschelling gingen, bleef ik altijd verbonden.’’ Een paar jaar geleden vestigde zij zich er opnieuw. Als het even kan wil ze er voorlopig ook niet meer weg. Voor Rob is zijn huisje in Noord-Midsland eigenlijk al te ver weg van het dorp, zegt hij. Hij hoopt op termijn een huis in Midsland te kunnen kopen.

,,Aan de wal heb je misschien meer mogelijkheden en meer keuze als je iets wilt kopen, maar hier is genoeg. Al dat meer maakt niet gelukkig’’, stelt Bakker. ,,Het is hier misschien klein, maar ook vertrouwd. Alles in het leven heeft twee kanten.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct