Vorig jaar bekeken Randolph Algera en de italiaanse restaurateur Caterina Manisco het Boazumer fresco.

Vochttest en snoeibeurt moeten baardloze Jezus redden

Vorig jaar bekeken Randolph Algera en de italiaanse restaurateur Caterina Manisco het Boazumer fresco. FOTO NIELS DE VRIES

Een flinke snoeibeurt en een nieuw vochtonderzoek moeten ervoor zorgen dat de unieke fresco van de baardloze Jezus niet alsnog van het kerkplafond drupt in Boazum.

De boel ligt stil. Er gebeurt momenteel helemaal niks in de hervormde Sint-Martinuskerk van Boazum. Aan het plafond in het koor hangt de baardloze Jezus er nog even zorgelijk bij als een jaar geleden. Toen werd gestart met een reddingsactie voor het dertiende-eeuwse fresco dat uniek is in de wereld vanwege de Christus met kale kin.

Restauratoren en deskundigen uit Rome inspecteerden vorig jaar de gewelftekening en stelden de verontrustende diagnose: als er niet snel iets gebeurt, verdwijnt de fresco in de stofzuiger van de koster. De tekening bladdert in rap tempo af.

Zout in de muren

Restauratoren zouden na de inspectie beginnen met het conserveren van wat er nog over is van de kalktekening. Maar zover is het nog niet gekomen. ,,Wy tochten dat alles no klear wêze soe, mar it stiet allegear stil”, zegt kerkrentmeester Klaske Feikema. Deels door corona, maar vooral omdat, voordat Jezus en zijn discipelen onder handen worden genomen, eerst helder moet zijn hoe het vochtprobleem kan worden aangepakt. Want te veel nattigheid in de muren is de oorzaak van de abominabele staat.

,,Der sit in soad sâlt yn de muorren. Dat kristalisearret en soarget dat de muorren wiet trochslaan.” Waterdruppels parelen op het hoofd van Jezus, apostel Mattheüs heeft een natte snor en de mantel van discipel Marcus zit vol vochtvlekken. De tekening drijft los van de muur, bladdert af en dwarrelt in flarden naar beneden. Feikema: ,,We moatte no trochsette en fierder, oars hoecht it aanst net mear.”

Maar je kunt de zaak wel oplappen, als de onderliggende problemen niet worden opgelost, gaat de boel over een tijdje alsnog naar de knoppen. ,,Dan kinne we oer tsien jier wer.” Daarom wil de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed – die een groot deel van de 50.000 euro kostende klus subsidieert – eerst meer onderzoek naar de klimatologische omstandigheden, zegt Feikema.

Luchtvochtigheid

Op drie plekken in de kerk zijn dataloggers opgehangen die elk kwartier de luchtvochtigheid meten. Die waarden zijn de laatste tijd gunstig gezakt. Feikema weet wel hoe dat komt. De hoge bomen die rondom de kerk staan zijn flink gesnoeid. ,,Dy binne aardich oanpakt. Asto it doarp yn riedst, seachsto de toer net. No wol wer.” Het gekortwiekte groen zorgt voor drogere muren. Mogelijk een levensreddende snoeibeurt voor de baardloze Jezus.

Volgende maand komen de klimaatonderzoekers naar Boazum om definitief vast te stellen hoe ze het vocht de baas kunnen. Pas als de Rijksdienst het klimaatprobleem scherp heeft, kunnen de restauratoren terugkomen om de kalkschilfers stukje bij beetje weer vast te plakken. ,,Dan hoopje we dat we noch net te let binne.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct