Sjoerd van der Kuur en Liuwe Westra in de Lollumer kerk waarin straks zes kleine huisjes worden gebouwd.

Smûke húskes passen precies in lege kerk

Sjoerd van der Kuur en Liuwe Westra in de Lollumer kerk waarin straks zes kleine huisjes worden gebouwd. FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Steeds meer kerken sluiten en de zoektocht naar geschikte herbestemming voor religieus erfgoed is lastig. In Lollum bouwen ze ‘smûke wenten’ onder het gereformeerde dak. Dat past precies.

Het is een knots van een kerk. Een echte grote gereformeerde kathedraal. ,,Se soene hjir wolris efkes sjen litte wat in tsjerke is, de grifformearden”, zegt dominee Liuwe Westra midden in het lege galmende godshuis aan de Waaxenserweg in Lollum.

In 1915 verrees het imposante onderkomen van de afgescheiden gelovigen. In 1887 had in Lollum zo’n beetje het hele dorp de Nederlandse Hervormde Kerk de rug toegekeerd. Geen kerkscheuring, maar collectieve aansluiting bij de gereformeerden. Westra: ,,Se seinen hjir hast allegearre: bekijk het maar. De herfoarme tsjerke rûn leech.”

De gelovigen bleven echter wel kerken in het gebouw van de hervormden. Drie jaar lang. Tot in 1890 van hogerhand werd besloten dat ze de eeuwenoude kerk op de terp moesten verlaten en zelf maar een nieuw onderkomen moesten bouwen. Eerst werd dat een bescheiden gebouw aan de rand van het dorp, maar toen dat te klein werd, bouwde de gemeente een grote bakstenen kruiskerk, ontworpen door Ane Nauta.

Het kan verkeren. Nog geen honderd jaar later schoven gereformeerden en hervormden weer in dezelfde kerkbanken in de gesmede Protestantse Kerk Nederland (PKN) en werd het pronkstuk van de Lollumer gereformeerden afgestoten. Kerst 2018 was er de laatste eredienst.

Kerk ‘as in thús’

Lollum moest een nieuwe bestemming vinden voor het religieuze erfgoed. Geen gemakkelijke opgave. Menig dorp worstelt ermee. Friesland heeft het grootste aantal kerken per vierkante kilometer van heel Europa.

Stichting Greidhoeke Katedraal nam in Lollum die taak op zich en presenteerde donderdagavond een plan dat volgens Westra perfect past bij het karakter van het gebouw en de wens van het dorp, dat vroeg om een kerk ‘as in thús’.

In de kruiskerk worden zes ‘smûke wenten’ gebouwd. Tiny houses, geschikt voor verhuur aan een- of tweepersoons huishoudens. ,,Jongelju en âlderein kinne sa yn it doarp wenjen bliuwe.” Midden in het pand ontstaat een binnenhof, geschikt voor concerten, met zicht op de karakteristieke gebrandschilderde ramen. ,,Dy wolle we bewarje fansels en yn it sicht hâlde.” Voordat de smûke wenten kunnen worden gebouwd in de hechte kerkhuls moet die wel eerst worden opgeknapt. Een klus die naar schatting zo’n 500.000 euro kost.

Westra kijkt omhoog naar de indrukwekkende ramen. ,,It ljocht skynt hjirre yn alle kleuren.” De kerk is gebouwd als ruimte voor God en wordt een plek voor mensen om te wonen. Mooier wordt het niet.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct