De psychiatrische afdeling van het Antonius Ziekenhuis in Sneek sluit per 1 januari de deuren omdat de kwaliteit van de zorg niet langer gegarandeerd kan worden. ,,We zijn al jaren een buitenbeentje.’’

Noodgedwongen heeft de raad van bestuur van de Antonius Zorggroep de knoop door moeten hakken, zegt voorzitter Marcel Kuin. ,,Wij vinden het ook heel vervelend, te meer daar deze afdeling een goede naam had opgebouwd. Het besluit is een direct gevolg van het tekort aan ziekenhuispsychiaters, gespecialiseerd in de combinatie van somatische en psychische klachten.’’ Het afgelopen jaar heeft de raad van bestuur in overleg met medewerkers verschillende scenario’s bestudeerd met als doel de PAAZ - Psychiatrische afdeling algemeen ziekenhuis - in de benen te houden. Tevergeefs.

Geen vaste opvolger

Op zich zijn er wel genoeg psychiaters, stelt Kuin, maar die hebben weinig belangstelling om ziekenhuispsychiater te worden. ,,Dan moet je namelijk het klokje rond beschikbaar zijn. We hebben lang vier psychiaters in vaste dienst gehad, maar toen een van hen stopte moesten we wisselende zzp’ers inhuren. Zij hebben minder binding met het ziekenhuis.’’ Bovendien zijn zzp’ers volgens de voorzitter veel duurder. ,,We hoeven geen winst te maken, als we onszelf maar kunnen bedruipen. Zelfs dat is niet meer mogelijk.’’

Toen onlangs weer een aan het ziekenhuis verbonden psychiater afscheid nam, vanwege pensionering per 1 mei, bleek dat ook voor hem geen vaste opvolger kon worden gevonden en dus zouden nog maar één psychiater in vaste dienst en één ingeleende psychiater overblijven. De raad van bestuur bepaalde dat de kwaliteit en de beschikbaarheid van de zorg op termijn niet meer gegarandeerd konden worden en dat sluiting dus onvermijdelijk was. ,,Dat besluit is niet lichtvaardig genomen, maar op een gegeven moment zit je vast. Je moet wel waar kunnen maken wat je belooft.’’

Medicijnen

De PAAZ in Sneek bestaat al vanaf 1974. In 1998 werden de psychiatrische afdelingen van alle Friese ziekenhuizen samengevoegd met de GGZ Friesland. De rijksoverheid wilde in die tijd dat psychiatrische voorzieningen zoveel mogelijk onder één dak gebracht werden. In 2009 maakte de PAAZ in Sneek zich hier weer los van en ging zelfstandig verder. Inmiddels is het de enige overgebleven PAAZ in de drie noordelijke provincies. ,,We zijn al jaren een buitenbeentje’’, stelt Kuin, ,,en daar waren we trots op. Maar goed, het kan niet meer. We hebben het in ieder geval nog lang in de lucht kunnen houden.’’

Naast een polikliniek is er een verpleegafdeling met twintig bedden. Jaarlijks worden zo’n vijfhonderd patiënten behandeld. De PAAZ speelt ook een belangrijke, adviserende rol voor andere specialisten in het ziekenhuis die zich richten op lichamelijke kwalen maar ook met psychiatrische problemen geconfronteerd worden. De psychiaters helpen dan bijvoorbeeld de medicijnen goed op elkaar af te stemmen.

Net als in de rest van het land heeft in deze provincie een soort versnippering plaatsgevonden, constateert Kuin, waarbij rond elk ziekenhuis meerdere psychiatrische praktijken functioneren en de provinciale GGZ verantwoordelijk is voor spoedeisende hulp buiten kantoortijden.

,,Dat is wel een zorg’’, gaat Kuin verder, ,,maar we hebben er zelf ook beetje aan bijgedragen omdat we als enige onze eigen Paaz, weliswaar een grote snipper, al die jaren behielden. Ik denk dat de oplossing zit in meer samenwerking omdat kleinere eenheden heel kwetsbaar zijn. Bovendien ben je in een groter verband aantrekkelijker op de arbeidsmarkt. Je kunt meer diversiteit bieden. We moeten naar een fundamenteel andere organisatie waarbij ook meer digitale zorg op afstand wordt verleend.’’

Rouwproces

De zorggroep belooft de ongeveer dertig medewerkers, onder wie de psychiaters, bij de veranderingen te begeleiden. ,,We zullen er alles aan doen om hen voor deze sector te behouden en er voor te zorgen dat ze hun werk voor een andere organisatie kunnen blijven doen. Ik heb er alle vertrouwen in dat dat gaat lukken, want er zijn grote tekorten en deze gespecialiseerde medewerkers zijn schaars.’’

Zo’n drie weken geleden werden de medewerkers geïnformeerd over het besluit. ,,Het was een grote teleurstelling. Er vloeiden tranen. Verdriet, boosheid, onbegrip ook. Heel begrijpelijk, want we zijn bijna een jaar bezig geweest om de PAAZ te behouden. Dat was de eerste insteek. De medewerkers zijn heel betrokken bij de patiënten die vaak lang onder behandeling zijn. Ze hebben een band opgebouwd en die relatie zien ze in gevaar komen. Ik heb het gevoel dat het nu begint in te dalen, maar het is echt een soort rouwproces waar je doorheen gaat. ‘’’

De zorg blijft

De grootste uitdaging voor de raad van bestuur is volgens Kuin de zorg voor de vierhonderd patiënten zo goed mogelijk over te dragen aan andere partijen. ,,Er zal straks niemand tussen wal en schip terecht komen’’, belooft de voorzitter. ,,De zorg blijft, maar wordt verleend onder een andere vlag. Daar gaan we ons stinkende best voor doen. Die ontvlechting is ingrijpend, maar ik ben ervan overtuigd dat het gaat lukken.’’ Na de zomer moet er een concreet plan liggen van de Antonius Zorggroep, zorgverzekeraar De Friesland en zorgpartners in de regio zoals GGZ Friesland.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Súdwest-Fryslân
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct