De familie van Fokke Dijkstra in de jaren '50.

Oorlogsveteraan: 'Prima, excuses aan Indonesië. Waar blijven die aan de soldaten?'

De familie van Fokke Dijkstra in de jaren '50.

Prima hoor, zegt oorlogsveteraan Fokke Dijkstra, die excuses van de koning aan de Indonesische bevolking. ,,Maar waar blijven de excuses aan ons, de Nederlandse soldaten? Wij zijn misbruikt. Destijds is de hele bevolking door de regering belazerd. Kom dan eindelijk maar eens op met je excuses.’’

Fokke Dijkstra wordt in september 95 jaar en herstelt momenteel van een heupoperatie. ,,Een ongelukje thuis. Ik was aan het bellen en wilde tegelijkertijd iets anders doen. Dat ging mis.’’ Maar de Sneker is ondanks zijn hoge leeftijd en fysieke malheur niets van zijn strijdbaarheid verloren. Hij vecht al decennia lang voor rehabilitatie voor ‘zijn’ bataljon. ,,Ik strijd voor gerechtigheid, voor eerherstel. Elke dag. Mijn bataljon wordt valselijk beschuldigd.’’

Die beschuldiging luidt dat bataljon 3-9 R.I. op 9 december 1947 in Rawah Gedeh (Java) de mannelijke bevolking, 431 personen, heeft vermoord. Dijkstra: ,,Dat is pertinent onjuist. Ik weet zeker dat het niet gebeurd is. Hoe ik dat zeker weet? Omdat ik er zelf bij was! Ik kan met feiten bewijzen dat de beschuldiging vals is.’’

Geen schuldgevoelens

Dijkstra (oud-eigenaar van een winkel in watersportartikelen) voelt zich niet schuldig, ,,en ik hoor van steeds meer officieren en onderzoekers dat mijn bataljon niets te verwijten is. Als je over schuld praat, mag je naar de Nederlandse regering van destijds wijzen. Die heeft een hele foute koopmansstreek geleverd.’’

Koning Willem-Alexander maakte deze week voor het eerst namens Nederland excuses aan Indonesië ‘voor het buitensporige geweld waaraan Nederlandse militairen zich in de jaren na de Japanse bezetting schuldig hebben gemaakt’. Dat leidde tot verdeelde reacties. Er was begrip, maar ook woede.

Dat laatste kan Dijkstra goed begrijpen. ,,De koning heeft die excuses gemaakt in opdracht van de regering. Nou, oké, maar laat die regering na dik zeventig jaar dan ook eindelijk dé excuses maken. Geef eens toe wat de werkelijke reden is geweest om die duizenden soldaten naar Indonesië te sturen en dan ook nog eens slecht voorbereid. Geef toe dat je je eigen mensen hebt belazerd, de hele bevolking. Geef toe dat je hun kinderen zó het vuur hebt ingestuurd omwille van het eigen financiële gewin.’’

,,Wij werden zogenaamd gestuurd om de orde en de vrede te bewaren, maar dat is absoluut nooit de opzet geweest. Ik noem het de grote verdoezeling. Het ging de hoge heren alleen maar om ‘veroveren’. Nadat wij de schepen hadden verlaten, werden die volgeladen met van alles en nog wat en voeren ze terug.’’

loading

,,De bodem van de schatkist was in zicht, er moest wat gebeuren. Niet voor niets werd in de volksmond gesproken van de ‘Actie olie en rubber’. Daarvoor zijn wij, de soldaten, opgeofferd en misbruikt. Er zijn ons smerige streken geleverd. We zouden twee jaar gaan, maar dat werden er drie en daarvoor zijn we nooit gecompenseerd. Wij zouden een bewakingsbataljon zijn, maar daar werden we ineens een gevechtsbataljon. We waren amper getraind, de verliezen waren hoog. Dat zijn van onze regering gewoon misdaden geweest.’’

Fokke Hendrik Dijkstra werd een jaar na de bevrijding onder de wapenen geroepen. ,,Op 2 mei 1946.’’ Een maand later trouwde hij met Pietje Steenstra. ,,We kenden elkaar al vanaf ons vierde jaar.’’ Dijkstra zat tijdens de oorlog ondergedoken in een pakhuis van haar baas. Hij weigerde om voor de Duitsers te werken.

Dankbaarheid naar Pietje

,,Ik zat verstopt achter een ‘dubbele muur’, samen met een aantal Joden’’, vertelt Dijkstra. ,,Pietje zorgde ervoor dat we te eten kregen. Het was een angstige tijd, je hoorde de Duitse soldaten soms voorbij marcheren.’’ Dijkstra zat voorts ondergedoken in Workum en bij de ouders van Pietje. ,,De Duitsers zijn daar een keer binnengevallen. Ze vroegen mijn schoonmoeder of er onderduikers verstopt zaten. Daarop antwoordde zij: ‘ Nein, ich habe nur eine Tochter’ . Ik zat onder een luik verstopt en hoorde dat. Ik weet nog dat ik verrast was omdat ik haar Duits hoorde praten.’’

Het regiment van Dijkstra vertrok op 3 oktober 1946 per schip naar Nederlands-Indië. Daags voor de afvaart glipte hij de kazerne uit. ,,Ik wilde afscheid nemen van Pietje.’’

Het werd een nacht om nooit te vergeten. ,,Met ons schip maakten we enkele weken na vertrek een tussenstop in Caïro. Daar kregen we post uit Nederland. Pietje had me een brief geschreven. ‘Je wordt vader’, stond erin. Op 13 juni 1947 is onze eerste dochter geboren, Elly. Ik heb haar pas in december 1949 voor de eerste keer in mijn armen gehad.’’

Moeilijk te verkroppen

De drie jaar in Indonesië hebben voor altijd hun sporen nagelaten bij Fokke Dijkstra, die vader werd van drie dochters en sinds augustus 1996 verder moest zonder Pietje. Hij kan het niet verkroppen dat er in zijn ogen valse beschuldigingen richting Nederlandse soldaten worden geuit. Op negentigjarige leeftijd riep hij een website in het leven om de strijd voor eerherstel te ondersteunen ( www.rawahgedeh-feiten.nl ). Dagelijks zit hij achter zijn computer, die in zijn woning – in 1957 voor 13.000 gulden gekocht van oud-voetbalprof André Roosenburg – een prominente plek inneemt.

loading

Dat het aantal nog in leven zijnde soldaten van bataljon 3-9 R.I. steeds verder afneemt, maakt de Sneker niet minder strijdbaar. ,,In 1969 verstuurden we voor de eerste reünie zo’n 750 uitnodigingen. In 2015 waren we nog met veertien man. Maar toch stop ik niet eerder dan dat we volledig gerehabiliteerd zijn. Er is over het gebeurde in Rawah Gedeh veel baarlijke nonsens verteld.’’

,,431 doden? Zoveel mensen woonden er niet eens in die kampong. Er zijn twintig slachtoffers gevallen en dat is gekomen omdat Indonesische bendes elkaar afmaakten. Er wordt steeds meer aan de ‘officiële’ lezing getwijfeld. Diverse officieren hebben me al off the record gezegd: ‘Meneer Dijkstra, u krijgt ooit nog eens gelijk’. Ik vrees dat ik dat zelf niet meer mee mag maken en iemand anders van mijn peloton evenmin. Dat telde 66 man, er leven nu nog twee. Die andere helft had ik aan de telefoon toen ik viel en mijn heup brak…’’

home
net-binnen
menu