Om tafel met scholieren ISK: 'Boycot is beter dan demonstratie'

Scholieren Lamia, Omrou en Tabo (staand van links naar rechts) en Najwa (knielend) van de ISK in Sneek. ,,We moeten samenblijven, welke kleur iemand ook heeft. We hebben allemaal een hart.'' FOTO SIMON BLEEKER

De dood van George Floyd, onder de knie van een Amerikaanse politieman, heeft een schokgolf veroorzaakt. Ook hier. Om tafel met scholieren van de Internationale Schakelklas (ISK) in Sneek over demonstraties, racisme en sociale media.

Najwa Al Huossein (14, Syrië) woont in Stavoren. Ze is lid van de leerlingenraad van de ISK. Als er een probleem in de klas is, komen de scholieren bij haar. Omrou Hamoud (16, Syrië) uit Joure is een sportliefhebber en heeft zijn voetbalmaten erg gemist tijdens de coronacrisis. Lamia Sadaf (18, Bangladesh) uit Sneek is een geduchte opponent bij debatwedstrijden. Tabo Chishimba (16, Zambia) woont in Sintjohannesga. Kan zo de politiek in, al is-ie daar misschien te uitgesproken voor...

Premier Mark Rutte heeft gezegd: ook in Nederland worden mensen op hun afkomst beoordeeld. Klopt dat?

Tabo: ,,Ik denk niet dat racisme een groot probleem is in Nederland. Er is diversiteit in dit land.’’

Lamia: ,,Ik ben hier nu een jaar en twee maanden en ik ben nog nooit geconfronteerd met racisme of discriminatie.’’

Najwa: ,,Ik wel, een paar keer. Een vrouw in de trein wees eens op mijn hoofddoek en zei: ‘Jij moet teruggaan naar je eigen land.’’

Omrou: ,,Dat is maar een kleine groep. De meeste mensen zijn gewoon erg aardig.’’

Rutte zei ook: racisme zit nog altijd in ‘ons’ systeem.

Lamia: ,,Zwarte mensen over de hele wereld worden nog steeds onderdrukt en beroofd van hun rechten. Het gaat hier over fundamentele mensenrechten. Die ongelijkheid zou eeuwen geleden al opgelost moeten zijn.’’

Tabo: ,,Racisme is dodelijker dan corona. Je wordt er niet mee geboren, je krijgt het niet toevallig. Het is een fout die ouders maken. In Amerika is het het gevolg van fouten die het land gemaakt heeft, zoals de slavernij. Maar de mensen laten racisme ook gebeuren: ze scheppen niet genoeg trots in hun cultuur. In de films van Tyler Perry (een Afro-Amerikaanse acteur/regisseur, red.) zal nóóit een zwarte man de ‘top dog’ spelen. Zwarte mensen staan in zijn films in een slecht daglicht. Wat wij zien is wie we zijn.’’

Voel je de aandrang om je óók uit te spreken? Zou je meedoen aan een demonstratie?

Najwa: ,,Je moet praten over wat in jouw hart zit. We moeten samenblijven – welke kleur we ook hebben. God heeft ons zo gemaakt, we hebben allemaal een hart.’’

Omrou: ,,In Syrië hebben we geleerd altijd stil te zijn. Praten is beter.’’

Lamia: ,,Ja! Als wereldburger is het mijn plicht en verantwoordelijkheid om op te komen voor de rechten van de mens. Dat is wel het minste wat je kunt doen.’’

Tabo: ,,Nee nee. Mijn perspectief is heel anders. Demonstreren helpt niets. Het maakt niet uit hoe vaak je de straat op gaat – loop lekker corona op – want er zal niks veranderen. Vrijheid van meningsuiting is een probleem. Niet iedereen kan het onderscheid maken tussen alles mogen zeggen en haat zaaien.’’

Van onthutsende beelden tot de oproep om te demonstreren: door Facebook, Instagram en Twitter weet de hele wereld van het Floyd-incident. Wat is de invloed van sociale media?

Tabo: ,,Sociale media hebben invloed op mensen, maar geen enkele invloed op het beleid. Sociale media zijn alleen ‘fuel on the fire’. De wet ligt niet vast in de media, maar in de constitutie. Media kunnen de wet nooit veranderen. Het geeft alleen druk.’’

Lamia: ,,Jawel! We weten door de sociale media toch allemaal wat er gaande is? We kunnen een petitie starten en zo invloed uitoefenen. We kunnen de wereld veranderen. Sociale media brengen mensen bij elkaar.’’

Tabo: ,,In Zambia is een paar maanden geleden een jongen van dertien jaar die van school naar huis liep op straat doodgeschoten door agenten. Iemand is een actie begonnen op sociale media: #justiceforfrank. Maar wie weet dat nou? Er is niemand opgepakt, er is niets gebeurd. Maar als er iets aan de hand is in Amerika, staat de hele wereld te springen.’’

Als het over Amerika gaat, is het nieuws?

Lamia: ,,Dat is waar. Discriminatie en racisme spelen over de hele wereld, er is overal oorlog. In Palestina en Israël vallen iedere dag doden – wie praat daar over? Niemand.’’

Omrou: ,,Negen jaar oorlog hebben we gehad in Syrië. Duizenden doden zijn er gevallen. Je hoort het niet. En er zijn Syriërs die via sociale media proberen de wereld te bereiken. Lukt niet. ’’

Wat is dan een weg naar meer gelijkheid?

Tabo: ,,Het boycotten van bedrijven en merken die niet goed bezig zijn, is de enige manier. Mensen hebben geen moralen meer: een revolutie komt alleen met geld en macht. Al het andere is nep. Democratie is een illusie. De winnaar van verkiezingen is meestal de populairste en rijkste figuur, niet per se de slimste.’’

Lamia: ,,Ik weet niet of ik het daar mee eens ben. De coronacrisis heeft de economie al zo’n zware klap toegebracht. Hoewel boycotten wel kan helpen tegen overschatte merken zoals Gucci.’’

Omrou: ,,Toe, praat niet over geld – dit gaat over levens.’’