Museum It Tsiispakhûs in Wommels.

Negen musea Súdwest-Fryslân stappen in coöperatie

Museum It Tsiispakhûs in Wommels. Foto: Niels de Vries

Ze stellen kaas, treintjes, bunkers, skûtsjes of hout tentoon. Negen musea in Súdwest-Fryslân stappen in een coöperatie. Het zoeken is naar een ‘motor’ om de zaak aan de praat te krijgen.

Het Modelspoormuseum in Sneek barst bijkans uit zijn voegen in het stationsgebouw. Expansiemogelijkheden zijn er volop, het passende pand heeft zich nog niet aangediend. Het nieuwe museum Houtstad in IJlst trekt onvoldoende publiek en inkomsten en worstelt met een tekort aan vrijwilligers. Het Kazemattenmuseum in Kornwerderzand heeft met spoed een professional nodig om niet ten onder te gaan aan het eigen succes en It Tsiispakhûs in Wommels leunt zwaar op een groepje vrijwilligers op leeftijd.

Negen gesubsidieerde musea in de gemeente Súdwest-Fryslân staan zo allemaal voor hun eigen uitdagingen om fier overeind te blijven. Om het rijtje af te maken: ook het Jopie Huismanmuseum in Workum, het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek, Museum Hindeloopen, De Tiid in Bolsward (in oprichting) en Workums Erfskip hebben behoefte aan een ‘stevige update’. Dat kan zijn op het gebied van collectiebeheer, het trekken van meer en nieuw publiek, de financiën of in de organisatie.

Intensieve samenwerking

De gemeente stuurt al geruime aan op een meer intensieve samenwerking, zodat elk iets wint: publiek, middelen en vooral perspectief. In een informatieve raadsessie gisteravond hebben wethouder Mirjam Bakker (D66) en cultureel adviesbureau Blueyard de plannen daarvoor ontvouwd. Er wordt een museumcoöperatie voor de negen musea opgericht. Door de krachten te bundelen, groeit hun rol van betekenis, is het idee. Meer smoel, meer marketing, meer kennis- en personeelsuitwisseling.

Plannen zijn er volop, hebben onderzoekers Geert Boogaard en Mirjam Blott van Blueyard geconstateerd. ,,Het zijn negen heel verschillende musea. Er liggen heel veel opgaven maar die kunnen ook gedeeld worden. Het enthousiasme is groot, de wil om samen te werken is er.’’

Hoe nu verder?

Een coöperatie is een zeldzaam verschijnsel in het museale landschap. De onderzoekers voorspellen dat Súdwest-Fryslân hiermee een prachtig voorbeeld voor het hele land kan zijn. Boogaard: ,,Musea hebben dat nog niet voor elkaar gebokst.’’ Blott: ,,Een coöperatie is iets wat heel erg oppopt als je hier in Friesland rondloopt.’’ Het is bovendien een ,,hele pakkende, in het oog springende term’’ waarmee op korte termijn aangeklopt wordt bij het samenwerkingsprogramma van het Mondriaan Fonds.

Hoe nu verder? Voor de constructie van dit samenwerkingsverband worden nu met voorrang twee lijntjes uitgegooid: een gezamenlijke marketingcampagne en het formuleren van het narratief. ,,Wat is hier het verhaal? We gaan het gezicht van deze gemeente weer profiel geven.’’ Daarnaast komt er een zoektocht naar ‘de motor’. Iemand moet de rol van ‘aanjagende motor’ een aantal jaar voor zijn rekening nemen. Het Mondriaan Fonds dekt die kosten.

Basis is wankel

Heel mooi, die culturele rijkdom, maar hoe komt het met de centen? Raadsleden die present waren, waren erg benieuwd naar de boekhoudkundige vormgeving. Klaas Jan Semplonius, een kritisch volger van de nieuwbouw van De Tiid in Bolsward: ,,Hoe verhoudt de coöperatie zich tot de stichting in Bolsward? Wat als daar een exploitatietekort ontstaat?’’ Van snoepen van elkaars budgetten is beslist geen sprake, zei wethouder Bakker. ,,Ieder heeft zijn eigen business, we gaan alleen samenwerken.’’

Een waarschuwing aan de gemeente vond onderzoeker Boogaard op zijn plaats. Meer professionals aanstellen is wijs. En na de samenvoeging van de vijf gemeenten tot het grote Súdwest-Fryslân in 2018 is er geen specifiek cultuurbeleid opgesteld. ,,Wat wilt u met cultuur? Met elkaar moet u een beleid formuleren. Het is tijd om een visie te creëren. Als u dat niet doet, kunnen we met zijn allen gaan samenwerken wat we willen, maar is de basis daaronder wankel.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct