Hilbrand Bonthuis geeft les op scholen over seksuele geaardheid.

LHBT-les laat te wensen over: 'Dit neigt naar subsidiefraude'

Hilbrand Bonthuis geeft les op scholen over seksuele geaardheid. FOTO NIELS WESTRA

Friese scholieren in gesubsidieerde ‘regenboog-gemeentes’ krijgen weinig en dure voorlichtingslessen over homoseksualiteit, biseksualiteit en transgenders. ,,Dit neigt naar subsidiefraude’’, vindt Hilbrand Bonthuis uit Bolsward.

Aan de deur in zijn woonkamer heeft hij ter voorbereiding op het interview een vel papier met een tijdlijn opgehangen. Het is de weergave van een lange, lange weg. Vanaf 2016 probeert Hilbrand Bonthuis vergeefs bij te dragen aan het schoolbeleid over LHBT in regenbooggemeente Súdwest-Fryslân.

,,Nederland slaat zich graag op de borst als het om de emancipatie van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders gaat’‘, zegt Bonthuis. ,,Maar de werkelijkheid van veel jongeren is grimmig. Tien procent heeft LHBT-gevoelens, maar voordat ze die ontdekken hebben ze allang homofobie meegemaakt.’’

Scheldwoorden

Deze week nog zei onderwijsminister Arie Slob dat reformatorische scholen ouders om een antihomo-verklaring mogen vragen. Ondertussen zijn de woorden ‘homo’ en ‘gay’ al jaren de meest gebruikte scheldwoorden op school.

Bijna de helft van de lhbt-jongeren overweegt in de puberteit zelfmoord en de belangrijkste voorspeller van hun zelfmoordgedachten is het schoolklimaat, weet Bonthuis.

,,Daarom ben ik zo fel over het gebrek aan voorlichtingslessen. Als ik persoonlijk met homofobie geconfronteerd word, denk ik: Pleur op, ik heb jouw acceptatie niet nodig. Maar de jongeren van nu hebben steun nodig. Martin Luther King zei: In the end, we will remember not the words of our enemies, but the silence of our friends . Dus ik dacht: Nu ga ik mijn stem gebruiken. Wie ben ik om mijn mond te houden.’‘

‘Misschien stopt het wel’

Zelf schaamde hij zich in de bovenbouw van de basisschool en op de middelbare school ook over zijn gevoelens voor jongens. ,,Ik hoopte dat het over zou gaan. Ik dacht: misschien stopt het wel als ik meer naar meisjes kijk.’’

Hij leerde zichzelf anders lopen. ,,Mannelijker. En als ik met iemand stond te praten controleerde ik in de reflectie van ramen of ik geen vrouwelijke handgebaren maakte. Niemand mocht vrouwelijkheid in me zien.’’

Hij walgde van zichzelf. ,,Het was supereenzaam. ’s Avonds lag ik te piekeren in bed, met dezelfde kramp in je buik die je hebt als je een spreekbeurt moet geven. Ik dacht: Hoe houd ik mijn act morgen weer vol?’’

Op een avond, hij was veertien, zette hij een scheermes op zijn pols. Hij sneed niet maar het was een breekpunt. ,,Ik zei tegen mezelf: Of je stopt er nu mee of je gaat proberen om met je homoseksualiteit te leven. Daarna was ik niet langer kwaad op mezelf maar op anderen. Ik begreep ineens wat me werd aangedaan.’’

Meer psychische problemen

En toen hij vier jaar geleden dus las dat lhbt-jongeren nog altijd meer kans hebben op psychische problemen, suïcide, geweld, respectloos gedrag en cyberpesten, knapte er iets.

Hij las alles wat er te lezen viel, maakte een voorstelling en begon met het geven van voorlichting op scholen. Vorig jaar deed hij dat zestig keer. Hij vroeg er alleen reiskosten en koffie voor. Want alle kinderen op de middelbare scholen moeten minstens een keer een lhbt-voorlichting krijgen, vindt hij.

En daarom ook stoort hij zich enorm aan het COC en Tȗmba, die in de regenbooggemeenten Súdwest Fryslân en Leeuwarden subsidie krijgen om les te geven. In 2018 en 2019 kwamen ze overeen dat ze per gemeente tien lhbt-workshops op scholen zouden geven.

,,Ik heb even gerekend’‘, zegt Bonthuis. ,,Iedere les kost 893,20 euro. En daarnaast moet de school ook nog eens 105 euro exclusief reiskosten betalen.’‘ Dat is veel te veel, vindt hij, voor een voorlichtingsles door vrijwilligers.

Bitter: ,,Daar komt bij dat de doelstellingen niet zijn gehaald. In 2018 werden in Súdwest Fryslân zes workshops gegeven, het jaar erop waren het er negen.’‘ Saillant is ook dat de organisaties voor lessen in niet-regenboog-gemeenten 247,50 euro rekenen. ,,Waarom is de kostprijs in regenbooggemeenten vier keer zo hoog?’‘

‘Ik baal ervan dat ik zo kritisch moet zijn’

Ergens klopt iets niet, vindt hij. ,,Ik baal ervan dat ik zo kritisch moet zijn.’‘ Vorig jaar maakte hij een actieplan om scholen samen met docenten en leerlingen inclusiever en veiliger te maken, maar het plan strandde ergens in een gemeentelijke pijplijn.

Toen hij vervolgens vroeg of het regenboogbeleid in Súdwest Fryslân eigenlijk wel werd geëvalueerd kreeg hij pas antwoord na anderhalf jaar wachten en een beroep op de wet openbaarheid bestuur.

,,Er zijn wel evaluatiegesprekken geweest, maar hier is geen verslag van gemaakt’‘, schreef een beleidsmedewerker hem in augustus namens burgemeester en wethouders.

Hilbrand Bonthuis was met stomheid geslagen. ,De stekker eruit’’, staat op het vel papier waarop hij de tijdlijn van zijn verhaal heeft genoteerd. Hij heeft het opgegeven. Of nee, niet helemaal. Hij blijft lesgeven. In ruil voor koffie en reiskosten. ,,Want lhbt-jongeren hebben niks aan een strijd over beleid. Ze hebben informatie, steun en rolmodellen nodig.’‘

Het COC was niet bereikbaar voor commentaar. De gemeente Súdwest Fryslân schrijft in een reactie: ‘Wij vinden voorlichting op het gebied van lhbti belangrijk en willen graag zoveel mogelijk jongeren bereiken. Naast voorlichting door professionele partijen willen we ook andere initiatieven faciliteren. Scholen kunnen zelf een keuze maken in de voorlichtingsactiviteiten.’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct