Siemen Terpstra en Tineke Cnossen van Plaatselijk Belang voor de patatkraam op het parkeerterrein bij het dorpshuis in het dorp.

Gaastmeer ijvert voor een frietkraam: 'Sa’n patathokje liket lyts, mar is hiel wichtich'

Siemen Terpstra en Tineke Cnossen van Plaatselijk Belang voor de patatkraam op het parkeerterrein bij het dorpshuis in het dorp. FOTO NIELS DE VRIES

Gaastmeer ijvert al zeven jaar voor een vergunning voor een frietkraam, want zonder patat kakt de leefbaarheid in het dorp in. ,,Yn lytse doarpen wurket it oars as yn ’e stêd.”

Ze was de ongekroonde snackkoningin van Gaast-meer en zo’n beetje half zeilminnend Nederland kende haar: Tante Trien. Dik veertig jaar bakte Trienke van Netten in een bescheiden patathokje in haar voortuin friet, frikadellen en kroketten voor toeristen en zeiljongeren die zomers het watersportdorpje aandeden. Maar Tante Trien raakte op leeftijd en stopte ermee in 2013.

Frietkraam

Sindsdien zit Dorpsbelang met de patat in de maag. Want de friettent was een belangrijke economische trekker van het dorp, een onmisbaar radertje in het sociale systeem. Het trok de jeugd van de zeilscholen naar de wal. Die haalden een vette bek bij Trien en liepen gelijk nog even naar de supermarkt voor een blikje drinken en iets lekkers. ,,Of in leuk souvenir”, aldus Tineke Cnossen. Ze is voorzitter van Plaatselijk Belang en ijvert fanatiek voor het behoud van de frietvoorziening in haar dorp. ,,Wy moatte it hjirre mei-inoar draaiende hâlde. Alles hinget oan elkoar yn in lyts doarp. Sa’n patathokje liket lyts, mar is hiel wichtich.”

Dat snapt zij, dat snapt het dorp, maar bij de gemeente Súdwest-Fryslân wil dat besef nog niet zo indalen. ,,It keallet swier”, zegt de voorzitter over de vergunning voor een patatwagen die het hokje van Tante Trien moet vervangen. Zolang Cnossen in Dorpsbelang zit, wordt er al over gepraat. Zeven jaar achtereen is het elke vergadering opnieuw een punt op de agenda: de snackkar. Ze wordt er zo langzaamaan tureluurs van.

Berenhappen en frikandellen

Dorpsbelang zocht een patatbakker die zijn kraam wel wilde stallen op het parkeerterrein bij het dorpshuis. Die grond is eigendom van de gemeente. De frietboer moest daarom voor alle dagen dat hij zijn kar in Gaastmeer stalt de volle mep betalen. Een vast bedrag per strekkende meter aan standgeld. ,,Foar 7 dagen yn ’e wike komst dan op 300 euro yn ’e moanne.” Dat is niet zomaar terugverdiend met berenhappen en frikandellen.

,,Dat stiet yn de wet, seit de gemeente dan”, sputtert Cnossen. ,,It is te gek foar wurden.” Het kleine dorp mist begrip en maatwerk vanuit het stadhuis in Sneek. ,,Yn lytse doarpen wurket it oars as yn ’e stêd.”

De huidige ondernemer werkt nu onder een gedoogconstructie. Alleen over de twee dagen dat de tent open is, hoeven leges te worden betaald. De overige dagen mag de kar blijven staan, zonder dat daarvoor een vergoeding wordt gevraagd. Maar ideaal is de situatie nog niet. Handhaving komt soms langs en weet niet wat de afspraken zijn, zegt Cnossen. ,,Se hiene in partytinte oer de tafels en stuollen. Dy moast wer fuort want it is gemeentegrûn.”

Ook de energievoorziening is moeilijk, moeilijk. ,,Sa’n karre hat stroom nedich”, gaat Cnossen verder. ,,Dat kin net fia de gemeente.” Het dorp loste het zelf op. Er werd een kabel over de weg gerold naar buren die de patatstroom wel wilden leveren. ,,Se hienen sa’n kastke mei in teldinkje derop sadat de kream de brûkte stroom betelje koe.” Maar na vier jaar vonden de energieleveranciers het wel mooi geweest. Nu zorgt het dorpshuis ervoor dat de frituur kan pruttelen.

Dat de gemeente niet meedenkt en het puur zakelijk benadert, ergert Dorpsbelang mateloos. ,,Wy moatte alles sels regelje en ek noch de folle mep betelje”, moppert Cnossen.

De gemeente zou het kleine dorp best wat meer tegemoet kunnen komen. Voor Gaastmeer is de oplossing simpel: laat de ondernemer de tent de hele week opengooien en voor twee dagen betalen. ,,Dan kinne se de kosten derút helje”, zegt Cnossen. ,,Oars geane se op in plak stean wêr’t se mear fertsjinje kinne.”

Aangepast beleid

Gemeente Súdwest-Fryslân heeft Dorpsbelang Gaastmeer toegezegd dat vanaf volgend jaar het beleid wordt aangepast zodat meer rekening wordt gehouden met kleine dorpen. De snackkraam zou dan bijvoorbeeld via het dorpshuis geregeld kunnen worden, waardoor het niet langer een commerciële partij is waar de harde regels voor gelden. ,,Feroardeningen binne basearre op kommersjele belangen. Dat is hjir net oan ’e oarder, mar ‘ongebreideld’ fan alles tastean kin ek net”, zegt gemeentewoordvoerder Louis Westhof. ,,Yn oerlis sille we om in maatwurkoplossing sykje.”

Cnossen heeft goede hoop dat het punt snackkar ooit definitief van de agenda kan worden geschrapt. ,,Mar soks moatte je noait earder lûdop sizze as dat it regele is.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct