Blauwhuis - De Sint Vituskerk.

Bewoners van Blauwhuis roemen de saamhorigheid in het dorp: 'In doarp fan blide minsken'

Blauwhuis - De Sint Vituskerk.

Dat er een streep moest door de befaamde Merke was een domper, maar in Blauwhuis blijven ze lachen. Of de ‘roomse blijheid’ van invloed is, is de vraag, want de fraaie kerk die de skyline van het dorp bepaalt, stroomt niet meer vol met gelovigen. Desondanks roemen bewoners de saamhorigheid. ,,In feestje geane wy net út de wei.’’

Zonder dat vermaledijde virus had Blauwhuis vanaf donderdag drie dagen lang op z’n grondvesten geschud. De roemrijke Blauhúster Merke (sinds 1873) had paard, mens en plezier bijeengebracht. Hef de kelken, vier het leven, café De Freonskip en naastgelegen feesttent als navel van de wereld. Maar helaas: nadat eerder het Túnfeest al was geschrapt, moest ook de Merke bijgeschreven worden in het rijtje van geannuleerde evenementen.

Wat betekent dat voor Gerard en Gerda de Wolff, uitbaters van het ‘grand-café op syn doarps’? Gerard wijst op zijn stoel. ,,De fjouwer poaten moatst sjen as De Freonskip. Twa poaten foarmje de Merke, ien is ús karnavalsferiening en de fjirde poat is al it oare. Dan witsto wol wat wy misrinne. Dit is in rampjier, mar dit bedriuw is hartstikke sûn. Ik kin foar myn eigen útsmiter noch altiten in moaie plak rosbyf betelje.’’ En wég is De Wolff (53), de keuken in, want De Freonskip (sinds 1967 familiebezit, heit Titus runt nu z’n 83ste de nabijgelegen camping) is een pleisterplaats voor wandelaars en fietsers. ,,Dat binne der mear as oare jieren’’, aldus Gerda de Wolff (48). ,,Dat kompensearret al wat en daliks hawwe wy yn ús seal ek noch in jierdeifeestje.’’

loading

Ook zaterdag loopt De Freonskip weer vol, want de Merkecommissie doet van zich spreken. Geen Merke, wel de presentatie van het Blauhúster Merke Spul , met daarop alle 14 straten van Blauwhuis, natuurlijk de kerk, de al even fraaie kunstwerken van dorpsgenoot Bauke Hobma en de vele sponsoren. Dit alles om de saamhorigheid te onderstrepen, zegt Gerda de Wolff. Ze vindt het typerend voor Blauwhuis. ,,In doarp fan blide minsken. Der bart hjir altiten wol wat. Wat opfalt is dat âld én jong it doarpsgefoel hat.’’ Haar man – terug na het uitserveren van een royaal bord patat met shoarma, sla en extra uien – vult aan: ,,Der wurdt in soad organisearre omdat se hjir wol fan in feestje hâlde.’’ Hijzelf ook? ,,Jawis! Mar net yn eigen doarp, want der moat dochs ien it kafee ôfslute.’’

Teatskehús

Op naar het Teatskehús, het beeldbepalende verzorgingshuis met 27 kamers en 18 aanleunwoningen. ‘Zorgwoning’ nummer 1-11 is het domein van Johannes Rijpma, 94 jaar en still going strong . ,,Mar de âldste ynwenner is Dominicus Bootsma. Hij is 96. Ik bin, tink ik, wol de fitste fan it Teatskehús. Ik ha gjin rollator nedich en gean altiten mei de trep ynstee fan mei de lift.’’ Rijpma is heit van 7 zonen en 3 dochters en pake van 21 kleinkinderen. Een van de pakesizzers is naar hem vernoemd en geniet bekendheid als zanger. ,,Dy Johannes hâldt ek wol fan in feestje. Dêr groeist hjir mei op. Blauhústers meie wol in pilske.’’

loading

Johannes Rijpma woont sinds 2013 in het Teatskehús. ,,It is noflik wenjen’’, zegt de man die veertig jaar als melkcontroleur werkte en in ‘zijn’ dorp altijd te strikken was voor de rol van ceremoniemeester en het schrijven van jubileumboeken. ,,Se wolle it eltsenien nei it sin meitsje en as der in jierdei is, komme De Swalkers om wat nûmerkes te spyljen. Hie ’k al sein dat myn soan Teake dêr foarsitter fan is?’’

Hij lacht. ,,Yn 2007 is it Teatskehús skitterjend fernijd. Doe wie der in bewenner dy’t op klompen troch de gongen rûn. De direktrise woe dat eins net hawwe. ‘Wat sille wy no krije?’, sei de man. ‘Wol 2 miljoen foar nijbou mar net iens in klomperekje by de doar?’ De oare dei stie dat rekje der.’’

Rijpma verzorgt de groentetuin (,,De rabarber stiet der geweldich by’’) en schakelt daarbij graag de jeugd van de basisschool Sint Gregorius in. De schoolkinderen zijn voor andere activiteiten ook altijd welkom in het verzorgingstehuis, waar onder andere een kapsalon beschikbaar is voor alle inwoners van Blauwhuis.

Sinds kort mag Rijpma ook weer kippen houden. ,,Fjouwer stiks. Doe’t wy ‘huisarrest’ hienen fanwege de corona, moast ik se fuortjaan. Ik bin bliid dat wy no wer nei bûten ta meie.’’ Dat biedt Rijpma ook de mogelijkheid weer de wekelijkse gang naar de rk-kerk te maken. Plaats genoeg, zo stelt hij vast. ,,De lêste kear sieten der 18 minsken, normaal in stik of 30. Ach, sa giet dat. De pastoar en de dûmny hâlde ien kear moans tegearre de tsjinst en prins karnaval hoecht net mear katolyk te wêzen. Gjin probleem. It giet der-om dat it doarp syn ‘levendigheid’ behâldt. Dêr sit ik net oer yn.’’

loading

Bij die woorden sluiten Johan Gerard Popma en zijn vrouw Angela zich aan. Zij bestieren, als vierde generatie sinds 1893, de Blauwhuister bakkerij. ,,Ien fan de trije winkels yn ús doarp’’, aldus Johan Gerard, jongste van vijf broers Popma die ooit als voetballers furore maakten in de plaatselijke hoofdmacht. ,,Fiif dagen fan acht oant seis iepen en sneons om tolve oere ticht. It is hurd wurkjen, mar it kin mei ús twaen. Wy leauwe hjiryn.’’ Angela: ,,De bakkerij hat ek in sosjale funksje. Wy binne der ek foar in praatsje. Ek ast fan bûten komst, is it hjir prima libjen.’’ Angela spreekt uit ervaring, ,,want ik kom út Spannum.’’ Ze leerde haar toenmalige bakkerszoon kennen toen hij als gitarist van de in Friesland vermaarde band Wildpower discotheken en feestzalen ‘onveilig maakte’. Angela: ,,Asto dy in it doarp mar jaan wolst.’’ Daar hoort het liefst het lidmaatschap van een club bij en vervolgens een kaderfunctie oppakken. Johan: ,,Dat moat wol, want de fiver mei frijwilligers is net grut. Mar de takomst liket goed, al meie der wol wat wenningen by foar de jongerein.’’

Bakker Popma houdt van Blauwhuis. ,,It moaiste doarp dat ik ken. As wy sneins mei ús boatsje oer de Brekken farre en ik sjoch de tsjerketoer, bin ik grutsk.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct