Jelte Kloostra en Marijke Hornstra voor hun verbouwde boerderij, die vroeger bekend stond als Menno's Pleats. ,,We sitte hjir mei tsien hûzen op ien leantsje, we ha it mei elkoar te dwaan.''

Amsterdamse toestanden: Hoeveel levendigheid kan Nijhuizum aan?

Jelte Kloostra en Marijke Hornstra voor hun verbouwde boerderij, die vroeger bekend stond als Menno's Pleats. ,,We sitte hjir mei tsien hûzen op ien leantsje, we ha it mei elkoar te dwaan.'' FOTO SIMON BLEEKER

Amsterdam bezwijkt bijkans onder de citytrippers, de vaartjes in Giethoorn slibben dicht met gondels en ook in Nijhuizum zijn vaak meer toeristen dan inwoners. Dat kan spanning opleveren.

Er staat een spinnenkopmolen, het herbergt de kleinste kerk van de provincie, er is een ijsboerderij, boeren hebben kleine campings of trekkershutten op hun erf, het telt één jachthaven, prachtige fietspaden, het pontje naar Gaastmeer en niet meer dan vijftig inwoners. Het agrarische dorpje Nijhuizum, onder de rook van Workum en op het voeteneind van de Flakke Brekken, heeft alleen huisnummers, geen straten.

Gaandeweg zijn de koeien verdwenen en de recreanten gekomen. Alleen al in de groepsaccommodatie Fries & Fruitig van Marijke Hornstra en Jelte Kloostra op nummer 9 is plaats voor meer gasten dan het totaal aantal Nijhuizumers. Het jonge gezin (hun tweede kan elk moment geboren worden) ontvangt sinds mei 2019 groepen in de boerderij die ze grondig gerenoveerd hebben. Families, collega’s, trouwerijen, sportclubs: Fries & Fruitig loopt als een tierelier - even afgezien van de corona-meltdown.

Amsterdamse toestanden

Hoeveel levendigheid en toerisme kan een klein dorp aan? De ondernemers (Hornstra is geboren en getogen in Nijhuizum) hebben groeiplannen neergelegd bij de gemeente Súdwest-Fryslân. Zij willen hun groepsaccommodatie uitbreiden naar 140 slaapplaatsen en twee appartementen en een kantoor bouwen. Hornstra: ,,Dit wie in ‘pauperpleats’ mei stielen stapelbêden en plastic matrassen. Jelte en ik ha gigantysk ferboud - álles is nij. We besykje it hjir allinne mar better en moaier te meitsjen.’’

De overburen kijken heel anders aan tegen de druk op de kleine gemeenschap aan de Nijhuzumer Feart. Overtoerisme. Amsterdamse toestanden. Dat is hoe het echtpaar op nummer 12 de levendigheid aan de andere kant van het landweggetje omschrijft. Zelf verhuren ze een woonark op hun erf aan vakantiegangers en exploiteren ze ligplaatsen naast hun boerderij.

Noodklok

Het echtpaar heeft zwaar ingezet. In een Rijdende Rechter -achtige brief aan de gemeente wordt ,,de noodklok’’ geluid over de ,,zeer ernstige geluidsoverlast’’ die zij op lange zomeravonden ervaren. De kinderen in de kano’s (niet altijd even bedreven in het varen), de jolige jongelui in zeilbootjes of de watersportwedstrijdjes in het haventje dragen bij aan de ergernissen. En is de kerk, die in principe altijd open is voor geïnteresseerden, wel veilig als 140 man zich gaan verspreiden over het dorp?

Hornstra: ,,Wy ha it hiele jier nul komma nul klachten hân. Wy wenje der neist en sitte ek net op lawaai te wachtsjen. We dogge alles om dat foar te kommen. We sitte hjir mei tsien hûzen op ien leantsje, we ha it mei elkoar te dwaan.’’

Maar de buren willen dat de gemeente een gewijzigd bestemmingsplan vaststelt waarin een maximum van 60 gasten voor Fries & Fruitig verankerd wordt. Aan wethouder Erik Faber (GroenLinks) is nadrukkelijk verzocht die procedure in het geheim voor te bereiden. Een uiterst ongewone manoeuvre, die de wethouder ertoe bewoog de kwestie voor te leggen aan de gemeenteraad.

De commissie Doarp, Stêd en Omkriten (DS&O) had gisteravond niet veel tijd nodig om het eens te worden. De plannen van Hornstra en Kloostra voegen zich soepel naar het huidige bestemmingsplan. Van het pleidooi van de buren om in het geniep voor te sorteren op een restrictie, maakten de fracties gehakt.

Zwaar middel

Geheimhouding is een zwaar middel dat overheden soms inzetten om grondspeculaties te voorkomen. De provincie Fryslân maakte er recent gebruik van om de aanleg van zonneparken op boerenland te keren. ,,Dat doen we niet voor een gewijzigd bestemmingsplan’’, concludeerde Gert Schouwstra (CU). ,,Dat geheime, dat zat mij wel dwars’’, zei fractie Harmen de Wind.

Hornstra en Kloostra kunnen zich op de verdere bloei van hun bedrijf storten. Maar pas op, juist in een klein dorp is het zaak om de verhoudingen in evenwicht te houden, onderwees Habtamu de Hoop (PvdA). ,,Hâld each foar de omwenners.’’ Blijf initiatieven nemen om in gesprek te blijven, gaf de raad de partijen mee. ,,En net appe of maile, mar om tafel’’, zei Sicco Rypma (FNP) streng. ,,Elkoar yn de eagen sjen.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct