Yntze de Vries: ,,Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus. En als ze een goed verhaal hebben, dan hebben ze mijn stem.’’

Yntze de Vries de 'Donald Trump van Drachten'? 'Het zegt meer over hen dan over mij'

Yntze de Vries: ,,Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus. En als ze een goed verhaal hebben, dan hebben ze mijn stem.’’ FOTO JILMER POSTMA

Zijn partij, beter gezegd hijzelf, wordt door menigeen aangewezen als schuldige van de politieke crisis in Smallingerland. Hoe kijkt fractievoorzitter Yntze de Vries (66) van de Eerste Lokale Partij (ELP) daar zelf naar? ‘Ik ben er zeker van, als ik wat roep.’

In de gangen van het gemeentehuis in Drachten is het stil. Pijlen geven de looprichting aan, maar er is niemand om ze te volgen. Ambtenaren werken thuis en de bestuursvleugel, waar nog drie van de vijf wethouders hun werkkamer hebben, is ver weg.

Wethouder Cor Trompetter stapte begin dit jaar op, nadat zijn PvdA de coalitie opblies. Vorige maand ruimde ook ELP-wethouder Robert Bakker zijn bureau leeg. Wat ze gemeen hadden? Ze wezen allebei de persoon Yntze de Vries aan als reden voor hun vertrek. Hij is te eigenzinnig, drukt z’n wil door, kortom: er is niet mee te werken.

Voormalig supermarkteigenaar De Vries is het gezicht van de ELP, winnaar van de verkiezingen in 2018. Volgens hem gewonnen door ,,als klokkenluider en boodschapper van misstanden’’ op te treden in de vier jaar daarvoor. De partij groeide van drie naar zeven zetels, en kreeg er later een achtste bij.

Nu wordt u de ‘Donald Trump van Smallingerland’ genoemd, bent u de Kop van Jut, de bron van het kwaad. Geen titels die je met trots draagt.

,,Het zijn namen die in een bepaalde hoek geboren worden en via sociale media worden verspreid. Daar kan ik me niet tegen verdedigen. Ik vind dat het debat gevoerd moet worden in de raadszaal. Daar mag het scherp en hard zijn. Daar win je of verlies je. In Smallingerland werkt dat anders. Hier is de norm geworden om via sociale media of krant je een mes in de rug te steken. Dat zegt dan meer over hen dan over mij. Ik wil me niet verlagen tot dat niveau. Daar waarschuwen familie, vrienden en mijn fractie mij ook continu voor.’’

Er zijn u veel verwijten gemaakt. Mensen zagen aan uw stoelpoten, in het openbaar en in achterkamertjes. Heeft u overwogen op te stappen als raadslid?

,,Nooit. Geen moment.’’

Is het aan u gevraagd?

,,Ja. Door verschillende mensen, die dat uit politieke overwegingen graag hadden gezien. Ook politieke ambtsdragers. Maar ik ben gekozen door de inwoners van Smallingerland en dan loop ik niet weg.”

Heeft u fouten gemaakt waar u spijt van heeft?

,,Spijt moet je hebben als mensen je meerdere keren wijzen op fouten en dat je dat genegeerd hebt. Natuurlijk maak ik ook genoeg fouten, net zoals ieder ander. Maar ook ik probeer ervan te leren.’’

‘Te snel, te veel’

Het steekt Yntze de Vries wel dat zijn coalitie met PvdA, VVD en FNP/GroenLinks binnen twee jaar is geklapt. ,,Buiten dat ik de schuld kreeg, vind ik het erger dat het mij niet gelukt is, om als grootste partij, ervoor te zorgen dat we met elkaar succesvol konden zijn.’’

Waren jullie goed op weg?

,,We hebben niet voor niets een akkoord op hoofdlijnen gesloten. Omdat wij als partijen bewust en met enthousiasme een nieuwe weg insloegen. Dat deden we omdat we dat onze kiezers hebben beloofd. We willen de de kloof met de burger verkleinen en op een dualistische manier met elkaar omgaan. Behoudens een aantal afspraken uit het akkoord is afgesproken dat alle stukken op waarde zou worden gewogen. De raad en het college kregen hun kansen. Niemand kan ons verwijten dat wij ons niet aan het hoofdlijnenakkoord hebben gehouden. Op vrije onderwerpen zijn we vrij om zelf een standpunt in te nemen, waarvan wij denken dat dat het beste is voor de gemeente. Dan vind ik dat we goed op weg waren.’’

Toch werd uw opstelling u in de raad niet in dank afgenomen.

,,Ik zie dat anders. Ik denk dat er binnen het college twee stromingen leefden: strijden voor het dualisme en de oude politiek. Het enige dat ik mezelf verwijt, is dat wij misschien te snel, te veel wilden. Dat we het dualisme te snel wilden doorvoeren. Ik heb de bestaande opstelling tussen coalitie en oppositie zwaar onderschat. Wethouders en gemeenteraad moeten met dualisme om kunnen gaan en dat konden ze niet allemaal.

Het dualisme werd anders ervaren.

,,Ja, terwijl duidelijk is wat het is. Met dualisme is het geven en nemen. Een wethouder kan nog zo strijden voor zijn zaak, als de raad anders stemt, moet je daar mee om kunnen gaan. Als wij als ELP iets willen, dan staan we daarvoor en strijden we daarvoor. Als de raad dan in meerderheid iets anders besluit, dan slik je even en stap je de raadszaal uit en drink je een kop koffie.’’

U beukt er wel altijd in.

,,Ik ben aanwezig, ja. Ik ben 2 meter hoog, 2 meter breed en heb een luide stem. Ik pak mijn woorden niet met fluweel in, spreek niet met meel in mijn mond, maar ik debatteer altijd op de inhoud. Ik ken het dossier. Ik ken de feiten, vaak zelfs beter dan mijn collega-raadsleden en de wethouders. Ik heb niets aan ‘ik denk’, ‘waarschijnlijk’ en ‘vermoedelijk’. Ik ben er zeker van, als ik wat roep.’’

U bent te goed geïnformeerd?

,,Dat is mijn taak. Maar anderen zien het als een zwakte of zijn jaloers. Maar dat zegt meer over hen dan over mij.’’

Maken andere raadsleden, die veel naar u wijzen en over u praten, u dan te groot?

,,Ik ben één van de 31 raadsleden. Ik ben fractievoorzitter van een partij met 8 van de 31 zetels. Uiteindelijk wordt er gestemd en telt mijn stem net zo zwaar als iedere andere stem.’’

Wantrouwen

In februari, na het opstappen van de PvdA, moest oud-informateur van de coalitie Ton Baas scherven ruimen in de raadszaal. Hij constateerde wantrouwen in alle lagen van de politiek. Tussen collegeleden, tussen coalitiepartijen, tussen raad en college. Iedereen in de raadszaal kreeg een veeg uit de pan.

In het rapport van Baas staat: ‘De ELP heeft in feite haar oppositierol niet losgelaten’. Leest u dat als een aanklacht?

,,Wij wilden dualisme en wij gedragen ons dualistisch. Op vrije onderwerpen bestaat dan geen oppositie of coalitie. Ik lees die zin dan ook als een compliment: dat wij kritisch zijn op voorstellen van het college. En in datzelfde rapport staat: ‘Collegevoorstellen waren geregeld onvoldragen’. We hebben er genoeg voorbij zien komen. Ik moet voor mijn eigen partij zorgen dat er een goed stuk komt. Ga ik dan op de stoel van de wethouder zitten, als ik er dan op duik?’’

Kan de ELP wel een coalitiepartij zijn?

,,Ons past zowel de rol van oppositie- als coalitiepartij, zolang je maar echt dualisme hebt. Wij krijgen straks een zakencollege. Dat wij in 2018 alleen een akkoord op hoofdlijnen hadden, was omdat wij een zakencollege eigenlijk al voorstonden. Voor ons verandert er in de nieuwe situatie dan ook niet zoveel. Wij blijven doen wat we hebben beloofd.’’

Is het dan nu geen tijd om zelf wethouder te worden?

,,Ik ben niet geschikt. Het is een andere tak van sport. Ik heb een supermarkt gehad. Als ik ’s ochtends om acht uur wat had bedacht, was het ’s avonds om zes uur geregeld. In de politiek is dat niet zo.’’

Voor de spiegel

Vorige maand stapte Robert Bakker op. Hij was door De Vries gevraagd om namens de ELP wethouder te worden. Bakker werd ook gezien als kandidaat om als onafhankelijk wethouder door te gaan in het nieuwe zakencollege. De termijn voor de sollicitatie loopt tot en met komende woensdag. Met het opstappen is de kans verkeken dat Bakker terugkeert.

Had u dan ook niet meer moeten doen om Bakker aan boord te houden, nota bene uw eigen wethouder. Hij was en is geliefd in Smallingerland.

,,Wie zegt dat we dat niet hebben gedaan? Dualisme betekent ook dat een wethouder aan dualisme mag doen. Dat je soms wint en soms verliest. Ik zou niet weten wat ik meer had kunnen doen.’’

Het had toch nooit zover mogen komen dat een wethouder zijn eigen fractieleider de schuld geeft van zijn vertrek?

Diplomatiek: ,,Het is de keuze van Bakker geweest. Je zal mij niets kwaads horen zeggen over Bakker.”

Het helpt allemaal niet mee in het aanzien van de gemeente Smallingerland.

,,Wij moeten als raadsleden, college en gemeentesecretaris eens goed voor de spiegel gaan staan en ons met zijn allen gaan schamen. Maar we moeten daarbij niet naar elkaar wijzen.’’

Hoe kunnen wethouders die graag willen solliciteren het beste omgaan met u?

,,Als ze zo denken, dan maken ze me echt te groot. Als kandidaten zo denken, dan hoeven ze niet te schrijven. Degene die hier echt aan de slag wil, zal solliciteren. Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus. En als ze een goed verhaal hebben, dan hebben ze mijn stem.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct