Veel mensen zoeken, ondanks het negatieve zwemadvies bij De Leien, de waterplas op om af te koelen.

Slecht zwemwater, wat zegt dat? Bij Rottevalle en Eastermar valt het eigenlijk wel mee

Veel mensen zoeken, ondanks het negatieve zwemadvies bij De Leien, de waterplas op om af te koelen. FOTO JILMER POSTMA

Wat is een negatief zwemadvies waard? Bericht uit Rottevalle en Eastermar, waar het ‘slechte’ water misschien toch meevalt.

Op de overheidswebsite Zwemwater.nl staan Eastermar en Rottevalle er gekleurd op. Sinds 1 mei geldt voor hun strandjes aan respectievelijk De Leien en de Burgumer Mar een negatief zwemadvies. Poepbacteriën met verontrustende namen – E. coli en enterococcus – zouden hier zorgen voor ,,een grote kans op maag- en darmklachten’’. Volgens de pictogrammen op de site geldt er zelfs een verbod, maar daar is in de praktijk niets van te merken. Met het oplopen van de temperatuur, stromen ook de zwemmers toe.

,,Der steane wol buorden, mar wa lêst dy no? Ik ha net it idee dat in protte minsken har der oan steure”, zegt Pier Hager van Paviljoen de Leyen. Hij constateert dat het gewoon ,,drok om ’e doar” is en dat zijn zaak ook geregeld vol zit, al is dat ook weer een relatief begrip nu er vanwege coronamaatregelen minder gasten kunnen worden bediend.

‘Dat seit neat oer de wetterkwaliteit op dit momint’

Het negatieve zwemadvies is vooral een gevolg van Europese regels, weet Hager. ,,Ast yn fjouwer jier tiid in pear minne útslaggen hân hast, krijst dit stimpel. Mar dat seit neat oer de wetterkwaliteit op dit momint. Dy wie by de lêste mjittings gewoan goed.”

Dat is geen toeval. Vorig jaar is gesleuteld aan het verbeteren van de doorstroming voor het strandje. Dat gebeurde op initiatief van de gemeente Smallingerland en Staatsbosbeheer. Het belangrijkste obstakel was de steenstortdam die ooit was aangelegd om strandafslag te voorkomen. Daarin zijn nu uitsparingen gemaakt, zodat het water zichzelf makkelijker ververst.

Die maatregel lijkt effect te hebben, zegt woordvoerder Jaap Middel van de Friese toezichtdienst Fumo. De uitkomsten van de tweewekelijkse metingen vallen gunstig uit. Fumo peilt de waterkwaliteit in opdracht van de provincie. Wetterskip Fryslân analyseert de watermonsters.

Misschien een schone lei voor De Leien, nog niet voor Eastermar

Nu het water een stuk schoner blijkt te zijn, heeft het waterschap geadviseerd De Leien ook een schone lei te gunnen. Als de bacteriewaarden de hele zomer onder de kritische grens blijven, zou vanaf volgend jaar een positief zwemadvies kunnen gelden, waarbij niet langer vier jaar wordt teruggeblikt. Hierover moet de provincie formeel nog besluiten.

'Se kinne soks wol op sa’n website sette, mar ik tink dat de measten it net iens witte.'

Zover is het in het naburige Eastermar nog niet. Dit dorp heeft een keurig strandje aan de Burgumer Mar, waar de afgelopen jaren in de loop van de zomer meermaals bovengemiddeld veel poepbacteriën opdoken. DNA-onderzoek door het Wetterskip heeft laten zien dat mensen de grootste bron zijn. Dan gaat het vooral om pleziervaarders, zegt Yke Visser van de gemeente Tytsjerksteradiel. Rond het strand zijn de afgelopen jaren maatregelen getroffen voor een betere doorstroming. De palenrij tussen het badwater en het meer is vernieuwd en opener gemaakt, een surfsteiger - vooral populair bij ganzen - is weggehaald.

Europese normen bezorgen ‘swimmersplak’ Eastermar een slechte naam

Ook in Eastermar geldt dat de Europese normen het ‘swimmersplak’ een slechte naam bezorgen. De Brusselse rekenformule over vier jaar (met bovengemiddeld warme zomers in de afgelopen twee jaar) hanteert andere nomen dan Fumo en Wettersjkip gebruiken voor het tweewekelijks vaststellen van de actuele waterkwaliteit. Visser: ,,Ast nei de aktuele kwaliteit sjocht, dan ha wy dit jier noch gjin inkelde ‘overschrijding’ hân.”

Dat maakt ook dat Eastermar niet ondersteboven is van de slechte beoordeling van het natuurwater. ,,Se kinne soks wol op sa’n website sette, mar ik tink dat de measten it net iens witte”, zegt Atsie Boersma van Doarpsbelang. ,,De minsken geane har eigen gong wol. As se sels sjogge dat it wetter der beroerd oan ta is, kinne se ek wol betinke dat it better is der net yn te swimmen.’’ Boersma noemt het strandje ,,ien fan myn favorite plakjes” in eigen dorp. ,,It is in lust om dêr te sitten.”

‘Ik kin my der neat by foarstelle’

Op het strand van Rottevalle kleden de triathlonbroers Menno en Pieter Iedema (de eerste uit Drachten, de tweede uit Amsterdam) zich weer aan na een pittige zwemtraining in aanloop naar Ironman-wedstrijden in Tallinn en Barcelona. De twee zijn verbaasd over het negatieve zwemadvies. ,,Echt? No dêr falt my de mûle fan iepen. Ik kin my der neat by foarstelle”, zegt Pieter. Hij is de Amsterdamse Sloterplas gewend, waar de blauwalg zo vaak opduikt dat ook daar sinds mei het zwemmen permanent wordt ontraden. Broer Menno is juist enthousiast over het ondiepe water van De Leien. ,,Ik wit wol dat dit faak ien fan de earste plakken is dy’t fuortfalle, mar it is hjir just hiel noflik: net te waarm en net te kâld.”

Wat is een zwemadvies waard als het niet wordt opgemerkt of opgevolgd? Jaap Middel van Fumo: ,,Het is niet aan mij om daar uitspraken over te doen. Onze rol is ervoor te zorgen dat de informatievoorziening op orde is op borden en de website. Daarna is het aan de mensen zelf om een afweging te maken. Zo’n zwemadvies wordt niet voor niets uitgegeven. Ik zou zelf niet gaan zwemmen op een plek waar het risico behoorlijk groot is.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct