Sietse Dijkstra helpt de Eritrese Lwam al drie jaar bij het leren van de Nederlandse taal en andere praktische zaken.

Sietse Dijkstra (96) uit Drachten is de oudste vrijwilliger van Vluchtelingenwerk Noord-Nederland: 'Het is heel mooi werk om te doen'

Sietse Dijkstra helpt de Eritrese Lwam al drie jaar bij het leren van de Nederlandse taal en andere praktische zaken. FOTO JILMER POSTMA

Sietse Dijkstra uit Drachten is met zijn 96 jaar de oudste vrijwilliger van Vluchtelingenwerk Noord-Nederland. Tot de coronacrisis stapte de gepensioneerde leraar wekelijks op de fiets om vluchtelingen te helpen een plekje te veroveren. ,,Ik vind het mooi om van betekenis te zijn voor deze mensen.’’

Eind oktober brak de negentiger zijn linkerheup bij een ongelukkige val met zijn fiets, dus is de anders zo kwieke man nu even wat minder mobiel. Hij moest enkele weken revalideren, maar dankzij mantelzorg van zijn twee ,,jongens’’ (64 en 67 jaar) kon hij weer naar huis, een vrijstaande bungalow aan de zuidkant van Drachten. Met hulp van een rollator beweegt hij zich door de woonkamer. ,,Wil je zien hoe snel ik kan lopen?’’, vraagt hij de verslaggever gretig.

Het moge duidelijk zijn, we hebben hier van doen met een bijzonder vitale man die nog volop in het leven staat. We spreken hem in het kader van de nationale vrijwilligersdag op 7 december, want ook Dijkstra is nog altijd actief als onbezoldigd medewerker van Vluchtelingenwerk.

Hij begon daarmee op zijn zeventigste. Het was de tijd van de Balkanoorlog waardoor er een grote vluchtelingenstroom op gang kwam. ,,Die waren niet bij iedereen welkom, maar mij gingen ze aan het hart. Ik vind dat je mensen die door oorlog verdreven worden van hun leefplek, moet opvangen, dus meldde ik me aan als vrijwilliger.’’

Samen met andere medewerkers hielp Dijkstra de Joegoslaven bij de problemen waar ze tegenaan liepen. ,,Ze konden niet zo goed met geld omgaan, kochten veel op krediet. Wij hielpen ze de boel op orde te krijgen en verwezen bij schulden door naar de Kredietbank.’’

Het was interessant werk, maar na vijf jaar vond de Drachtster zichzelf te oud. ,,Ik was 75 en dacht: nu hou ik er maar eens mee op.’’

Maar het liep anders. In 2016, ten tijde van de grote vluchtelingenstroom vanuit Syrië, zag Dijkstra (toen 92), een oproep voor vrijwilligers voor de inburgeringscursus. Hij was inmiddels weduwnaar. ,,Ik heb mijn vrouw zes jaar verpleegd. Toen zij in 2012 overleed, stond mijn leven op z’n kop. Ik moest helemaal opnieuw beginnen. Bij het zien van de advertentie dacht ik: dat is een prachtige tijdsinvulling voor mij. Ik las het ene boek na het andere en vond dat ik wel wat beters kon doen.’’

'Ik dacht: dat is een prachtige tijdsinvulling voor mij'

Hij werd aangesteld als klasse-assistent. ,,Dat vond ik eigenlijk een degradatie, want ik ben dertien jaar mavodirecteur geweest’’, vertelt de man die zijn hele leven in het onderwijs heeft gewerkt. Hij was onder meer leraar Nederlands en Engels.

De cursisten kwamen vooral uit Eritrea en Syrië. ,,Er was een enorm niveauverschil, en bij echtparen uit Syrië bleek vaak dat de vrouw intelligenter was dan de man, maar dat mocht je natuurlijk nooit laten blijken’’, gniffelt Dijkstra, die het lesgeven omschrijft als ,,heel boeiend‘’.

De Drachtster, die nog dagelijks de Leeuwarder Courant leest, volgt de actualiteit op de voet. Zo is hij blij dat minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het inburgeringstraject gaat veranderen. De gemeente wordt verantwoordelijk en vluchtelingen moeten veel sneller aan hun loopbaan kunnen beginnen.

,,Het huidige systeem deugt niet. Wie een verblijfsstatus krijgt, kan 10.000 euro lenen voor inburgering. De cursus kost 1250 euro per kwartaal, dus in twee jaar is je geld op, maar een groot deel is niet in staat om in die periode de vijf inburgeringsexamens te doen.’’ Uitvallers kunnen een ontheffing krijgen, maar of ze daar mee geholpen zijn, betwijfelt Dijkstra. ,,Dat wordt de onderlaag van onze maatschappij, en dat moet niet.’’

Individuele begeleiding

In de loop der jaren ging hij meer tijd besteden aan individuele begeleiding. Zo kwam hij ook in contact met Lwam, een jonge Eritrese moeder. ,,Zij had een kleintje van nog geen jaar waardoor ze niet naar mij toe kon komen. Dus heb ik haar thuis bijles gegeven. Eerst lezen, daarna schrijven en spreken. In een jaar, met twee extra lessen in de week, is ze voor alle examens geslaagd’’, vertelt de gepensioneerde docent trots.

Nog altijd helpt hij de vrouw, die bezig is met gezinshereniging met haar Eritrese man en een vakopleiding in de zorg gaat volgen. ,,We hebben echt een band gekregen. Ze heeft nog steeds moeite met brieven van instanties, daar help ik haar bij. Nu in coronatijd maakt ze een foto en appt ze mij die, en we skypen soms ook.’’

'Ik wil graag meedoen, anders sta je aan de zijlijn'

Mailen, appen, skypen; menig tachtigplusser waagt zich er niet meer aan. Voor Dijkstra ligt dat anders. ,,Ik heb vanaf 2008 een computer. Ik heb een paar cursussen gevolgd, mezelf wat dingen eigen gemaakt en ik leer veel van mijn kinderen en kleinkinderen. Ik wil graag meedoen, anders sta je aan de zijlijn.’’ Voor de cursisten speelt zijn hoge leeftijd geen rol. ,,Ze accepteren mij helemaal en spreken me gewoon aan met Sietse.’’

Dat het vrijwilligerswerk nu door corona en afname van het tal vluchtelingen al een poos stil ligt, betreurt de bijna honderdjarige. ,,Ik mis het wel. Het is heel mooi werk om te doen, je hebt met veel culturen te maken. En je bent werkelijk van betekenis voor deze mensen.’’

Dat niet iedereen even positief tegenover immigranten staat, doet Dijkstra pijn. ,,Historisch gezien is Nederland altijd een land geweest dat vluchtelingen heeft opgevangen en geholpen bij hun integratie. Dat er hele volksdelen zijn die ze enkel zien als opvreters vind ik heel erg’’, zegt de 96-jarige geëmotioneerd.

Zelf was hij altijd vooral nieuwsgierig naar al die verschillende levens. ,,En dan zijn het vaak de vrouwen die zeggen: kom maar eens bij ons thuis. Dat heb ik dus ook gedaan. De kinderen stonden dan bij de deur om mij op te vangen en de schoenen moesten uit.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct