In Smallingerland wonen relatief veel mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. De campagne ‘Geen woorden, maar daden’ vraagt aandacht voor laaggeletterdheid op de werkvloer.

,,Het speelt bij ons niet.’’ Het is een zin die projectleider Zahraa Aldaraaj van het bedrijvennetwerk Smallingerlandse Uitdaging de afgelopen maanden vaak gehoord heeft. Ze benaderde lokale ondernemers voor de campagne ‘Geen woorden, maar daden’ om aandacht te vragen voor laaggeletterdheid op de werkvloer.

Het is een verborgen probleem. Niet alleen omdat werknemers die moeite hebben met lezen en schrijven hier uit schaamte niet mee te koop lopen, ook omdat werkgevers de signalen niet herkennen.

Bij Post Cleaning in Drachten zagen ze bijvoorbeeld dat veel medewerkers naar kantoor kwamen om hun werkbenodigdheden aan te vullen. ,,Soms kwamen er wel tien, twaalf schoonmaaksters langs om iets op te halen’’, vertelt directeur Yvonne Post. ,,Het kantoor was net een winkeltje. En er werd altijd bij gezegd dat ze toch in de buurt waren. Wat natuurlijk best vreemd is, want we zitten op een industrieterrein. Maar we zochten er niks achter. We vonden het eigenlijk wel gezellig.’’

Vier jaar geleden bleek dat er meer zat achter die bezoekjes. De bibliotheek in Drachten bezuinigde op de schoonmaak, waardoor er voortaan maar drie in plaats van vijf keer gepoetst hoefde te worden. De schoonmaakster van Post kreeg een nieuw werkschema, maar het lukte haar maar niet om op tijd klaar te zijn.

,,Ik moet het op mijn rolschaatsen doen, klaagde ze. Wat doe je dan allemaal, vroegen wij. Ik doe alles, zei ze. Het bleek dat ze dat schema niet kon lezen en dat ze werk voor vijf avonden in drie deed.’’

Via de bibliotheek, die de aanpak van laaggeletterdheid als maatschappelijke taak heeft, en de stichting Lezen en Schrijven leerden de directeur en de manager personeelszaken Tetsje Kosik de signalen van laaggeletterdheid herkennen. Hun schoonmaaksters kwamen helemaal niet puur voor de gezelligheid zo vaak naar kantoor. Ze wisten gewoon niet hoe ze hun bestelformulieren in moesten vullen. Het was een schok voor Post en Kosik toen ze zich dit realiseerden.

,,We konden zo een stuk of tien dames opnoemen van wie we het vermoeden hadden dat ze moeite hebben met lezen en schrijven”, zegt Kosik. ,,We zijn met ze in gesprek gegaan, een op een. Er is niet letterlijk benoemd dat ze laaggeletterd zijn, maar we hebben bijvoorbeeld wel gezegd dat we gemerkt hebben dat ze het lastig vinden om een mail te versturen.’’ Op een na wilden ze allemaal wel hulp. Zo werkten ze in de bibliotheek aan hun vaardigheden op de computer.

5600 mensen

In Smallingerland is zo’n 16 procent van de inwoners tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd, dat zijn grofweg 5600 mensen. Een groot deel hiervan werkt, vooral als schoonmaker, productiemedewerker, hovenier, bouwvakker of zorgverlener. Zij lopen op de werkvloer tegen problemen aan als ze instructies, veiligheidsvoorschriften of etiketten moeten lezen én begrijpen. Ook mail versturen, op internet navigeren of online scholing volgen, lukt niet.

Bij Post Cleaning, waar laaggeletterdheid tegenwoordig permanent de aandacht heeft, zien ze dat veel mensen doordat ze moeite hebben met taal ook in financiële problemen komen. Samen met een bewindvoerder denkt het bedrijf na over hoe ze hun medewerkers daarbij kunnen helpen. Het mes snijdt aan twee kanten. Kosik: ,,Financiële zorgen geven heel veel stress en dat leidt weer tot ziekteverzuim.’’

Post Cleaning is - na Caparis- de tweede deelnemer aan het project ‘Geen woorden, maar daden’. De bedoeling is dat het bedrijf een estafettekoker vult met tips om laaggeletterdheid op de werkvloer te herkennen en uit de taboesfeer te halen. Deze buis gaat gedurende een jaar langs verschillende ondernemingen in Smallingerland.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Smallingerland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct