De voormalige Sluis Machinefabriek in Drachten.

In de voormalige Sluis Machinefabriek in Drachten worden dromen gebouwd

De voormalige Sluis Machinefabriek in Drachten. FOTO JILMER POSTMA

Het bruist weer in de hallen van de voormalige Sluis Machinefabriek in Drachten. Een rondleiding door de nieuwe broedplaats voor creatievelingen.

,,Wolkom yn de grutste yndustriële húskeamer fan Drachten.’’ Trea Westra spreidt haar armen voor de ingang van de voormalige Sluis Machinefabriek aan de Tussendiepen in Drachten. De 52-jarige Drachtster gaat voor naar haar kantoor. Er staan een bank met gehaakte sprei, buikkastjes, een tafel en stoeltjes met sierlijk gebogen poten. Trea struint graag door het aanbod in kringloopwinkels op zoek naar meubels in de barokke Queen Anne-stijl en andere bruikbare spullen. Deze verzamelwoede komt overal in de fabriek terug.

Trea is van Craftwurk - een samenvoeging van het Engelse craft en het Friese wurk- , een stichting die ‘in de oude machinefabriek Sluis een nest wil bouwen voor creatieve bedrijven, duurzame, maatschappelijk betrokken ondernemingen en evenementen’. En, zo vermeldt de website : ‘Er wordt gewerkt aan en geëxperimenteerd met ‘het nieuwe werken’; co-operatief, elkaar aanvullend en ondersteunend’. Bovenal, zo stelt Trea, is het initiatief een prachtige aanvulling op alle ambachtelijke en innovatieve bedrijven die Drachten rijk is.

Tot medio 2018 was Trea centrummanager van Drachten en in die hoedanigheid bemoeide ze zich al met de Sluisfabriek . Ze werd destijds aangenomen omdat ze zorgt voor vernieuwing, haar intuïtie volgt, niet bang is om iets geks te doen. En precies die eigenschappen maakten dat ook Hollema Bouw uit Surhuisterveen, sinds 2015 eigenaar van de Sluisfabriek, met Trea in zee ging. Ze kreeg de coördinatie over de broedplaats voor creatievelingen, die sinds begin dit jaar steeds meer vorm begint te krijgen.

De tekst gaat door onder de foto’s.

loading

loading

Nieuw van oud

Tijd voor een rondgang door het oudste bedrijfspand aan de Tussendiepen.

,,Ik zie geen afval, troep of oude spullen’’, zegt Hester Schippers, aan het werk in haar atelier in het kantoorgedeelte van het complex waar ze meubels en woonaccessoires maakt. In de broedplaats wordt dan ook niks weggegooid voordat de 32-jarige ontwerpster ernaar gekeken heeft. ,,Pas as Hester der neat mei kin, dan giet it nei de stoart’’, stelt Trea. Hester maakt nieuw van oud. Antieke paneeldeuren worden bloembakken en autobanden bijzettafeltjes. ,,Rommel van een ander, is voor mij materiaal om mee te creëren.’’

De tekst gaat door onder de foto.

'Anders had ik in m’n eentje in een loods gezeten'

loading

In januari streek Hester neer in de Sluisfabriek. Eerder werkte ze vanuit huis. ,,Ik vind deze plek fantastisch, alles komt hier samen.’’ In het kantorenblok zitten bijvoorbeeld ook Wiesje van Dam die abstracte en geometrische kunst maakt, ‘beeldmaker’ Maurice Hamming en Marianne Ruygh-Schippers met haar massagepraktijk. De lege ruimte wordt mogelijk een naai-studio, waar statushouders werkkleding van bedrijven uit de buurt gaan repareren. Nog een paar telefoontjes en dan kan het volgens Trea zomaar geregeld zijn.

'Wa allinne mar foar in pear kante meters komt, hoecht hjir net oan te klopjen'

Het pand en z’n gebruikers geven energie, stelt Hester. ,,Ik wil niet in een hokje. Mijn bedrijf heet ‘End of April’, omdat alles mogelijk is in april. Een zomerse dag of een winterse sneeuwbui. April doet wat ’ie wil. En dat is precies ook de sfeer in de fabriek. Alles kan.’’

Dat de huurders - het zijn er inmiddels 22 - hun creatieve geesten de vrije loop kunnen laten in de Sluisfabriek, staat vastgelegd op de muur van de fabriekskantine, een ruimte die verhuurd wordt voor presentaties en vergaderingen. ‘Het mag’ staat hier groot met potlood op de wand geschreven, benadrukt door een ovalen zwarte lijst met bladvormige krullen. En eigenlijk, zo stelt Trea vast tijdens de rondleiding, kan er inderdaad nog wel een lijfspreuk in een lijstje naast: ‘It kin’.

,,Eens’’, zegt Ellen Beeksma. De 37-jarige Drachtster bouwt haar droom in de fabriekshal. Wat nu nog een oude dieplader is met een houten fundering van balken uit een woning aan de Dwarsvaart in Drachten is straks een verrijdbaar tiny house . Ze bouwt het huisje in haar vrije tijd en op gevoel, dus zonder tekening. Al het gebruikte materiaal is tweedehands. Waar er verbouwd wordt, gooit ze een briefje door de bus met de vraag of ze door de bouwcontainer mag struinen op zoek naar bruikbaar hout of andere onderdelen.

Ellen is helemaal op haar plek in de fabriek. ,,Anders had ik in m’n eentje in een loods gezeten. Dit past zoveel beter. Leuke mensen, gezelligheid, altijd iemand die je even kan helpen of kennis heeft die ik niet heb.’’ En wat misschien nog wel het mooiste is: er schijnt prachtig daglicht door het glas in het plafond.

De tekst gaat door onder de foto.

loading

De open unit die Ellen huurt bevindt zich in dezelfde grote hal waar ook kunstenaar Jan Ketelaar een plek heeft met zijn Potzenmakerij. Hij is samen met beeldhouwer en schilder Jannes Kleiker de langstzittende huurder. Beiden resideren al ruim vijftien jaar in de fabriek, waar het lang een vervallen toestand was.

Het pand uit 1962 is de afgelopen tijd flink onder handen genomen. De mannen van eigenaar Hollema vernieuwden een deel van de voorgevel, knapten de oude wasruimte op en plaatsen nieuw sanitair. Nu transformeren ze de draaierij waar de werkbanken ooit stonden tot een pop-upcafé. De grote industriële hal wordt gebruikt voor culturele producties, zoals concerten, theater en exposities, maar ook voor (zakelijke) bijeenkomsten.

De tekst gaat door onder de foto.

loading

Van het ‘werkloket’ waar de fabrieksarbeiders hun werkbriefjes haalden bij de werkvoorbereider maakten ze een black-box om in te vergaderen. ,,Wy hawwe it hok letterlik swart makke. Troch it glês hasto breedbyld oer de fabryk. In perfekte plak om te brainstormen, dreamen en ideeën rypje te litten. De romte hyt dêrom hiel tapaslik ‘de bovenkamer’.’’

Onlangs is Trea een samenwerking aangegaan met stichting A7-Starterscentrum Drachten. Het zijn ook vooral starters die in aanmerking komen voor een plek in het nest. Niet iedereen kan zomaar een Sluisganger worden, stelt Trea die zegt dat ze bijna dagelijks aanvragen krijgt. ,,Moatst wol in ferhaal hawwe. Wa allinne mar foar in pear kante meters komt, hoecht hjir net oan te klopjen. Ik wol ek gjin ‘stoorzenders’, mar minsken mei positive enerzjy.’’

loading

loading

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct