Twintig bakkenvullers en 'boeren' zorgden er donderdag voor dat alle kratten en pakketten werden gevuld.

De Streekboer heeft het drukker dan ooit: 'It is bizar'

Twintig bakkenvullers en 'boeren' zorgden er donderdag voor dat alle kratten en pakketten werden gevuld. Foto's Jilmer Postma

De Streekboer heeft het drukker dan ooit. In Drachten werden deze week dik duizend pakketten met verse lokale voedselproducten gevuld en verzonden.

Een frisse salade met geitenkaas, geroosterde groenten, erwten, peer en karnemelkdressing. Die staat deze week op het menu bij honderden huishoudens in Friesland en Groningen. Het zijn ingrediënten uit de voedseldoos waarmee De Streekboer in coronatijden uitpakt om noordelijke producten die anders aan restaurants zouden zijn geleverd toch bij consumenten te krijgen.

Donderdag was waarschijnlijk de drukste dag ooit voor de verkooporganisatie voor biologische streekproducten. Bij de loods aan de Gaffel in Drachten reden ’s ochtends de busjes van boeren en andere voedselproducenten af en aan om inhoud te leveren voor meer dan duizend kratten met complete pakketten en losse bestellingen.

Race tegen de klok

Binnen zorgden twintig mensen ervoor dat alle aardappelen, appels, zakjes meel, kuipjes kiemgroenten en kippen- en lamsvlees in de goede bakken terecht kwamen. Dat was een race tegen de klok, die al om vijf uur ’s ochtends was geopend met de verdeling van zuivel en het snijden van groenten. ’s Middags ging alles weer met dezelfde vaart de deur uit, voor de bezorging aan huis en bij distributiepunten.

,,It is bizar. Us ôfset is de ôfrûne fjouwer wiken hast fjouwer kear oer de kop gien. Wy brekke oare wike in tuskenwand út dizze loads, om mear romte te krijen’’ zegt Janco Heida (29) uit Nieuwehorne die De Streekboer vijf jaar geleden begon met de Groningse Sandra Ronde. Afgelopen zomer verhuisde het bedrijf van Gorredijk naar het eerdere onderkomen van leidingbedrijf Verkley om meer ruimte te krijgen.

De Streekboer-familie

De missie van Heida en Ronde: lokale producten aan de man brengen die zijn verbouwd met oog voor de natuur en tegen een eerlijke prijs. De Streekboer-familie, zoals Heida het noemt, bestrijkt ondertussen meer dan duizend huishoudens. Zij bestellen veelal wekelijks losse producten of tassen met seizoensgroenten. Het aanbod is de laatste weken verruimd met de Voedseldoos, die aan huis wordt bezorgd en honderden nieuwe klanten opleverde.

Hoe al die extra aanloop te verklaren is? Heida houdt het erop dat kopers een mix van motieven hanteren. Ze doen bewuster inkopen, willen lokale voedselproducenten steunen, supermarkten vermijden en de tijd nemen om lekker te koken.

De inhoud van alle pakketten komt van pakweg vijftig ‘boeren’, een term om ruim te zien. Er zitten ook vissers bij, een molenaar en een bakker, tuinders, vleesveehouders en een imker. ,,It tal streekboeren en harren produksje groeie mei ús mei. Dat is goed foar de regio. It jild dat minsken útjouwe bliuwt hjir ek.’’

Deze korte productieketens heeft De Streekboer de afgelopen jaren helpen opbouwen. ,,Dêrmei ûntwikkelje wy ússels en de boeren, sadat der mear ferskaat op de merk komt as allinnich poatjirpels, sûkerbiten en rauwe molke. We kinne ús lânbougrûn brûke foar mear as de bulk-yndustry.’’

Waardevol bezit

Die grond beschouwt Heida als een waardevol bezit. ,,Allinnich wurdt dy wearde der no faak mei gong útpompt, en ek noch tsjin in skeamel lean. Wy ha túnkers fan wa’t it gesin libje kin fan de opbringst fan 1 hektare. In feehâlder dy’t it mei 40 hektare docht, fertsjinnet miskien itselde, mar yn wearde foar de regio sjochst in hiel grut ferskil.’’

Heida gelooft dat De Streekboer op de goede weg is. In het hele land ontstaan vergelijkbare organisaties, die zich nu hebben verenigd in de Taskforce Korte Ketens. ,,Ik tink net dat der in wei werom is. It sil krekt sa gean as mei griene enerzjy. Stapke foar stapke komt elts dizze kant op. Hieltyd mear minsken sjogge yn dat it net goed is foar de wrâld dat we iten oeral hinne transportearje en op anonime basis ferkeapje.’’

Dat de handel juist nu aantrekt, is best opvallend. ,,Eins is dit foar farske produkten fan it lân de minste perioade fan it jier. We ite no noch in soad woartels en biten dy’t yn it nijier út de grûn helle binne. Dat is prima spul, mar it frisse grien dat begjint no eins krekt wer. We hiene ferline wike wer de earste farske paksoi.’’

Heida is ervan overtuigd dat eten met de seizoenen gezonder is. ,,Dat besef binne wy foar in grut part kwytrekke, no’t yn supermerken alles it hiele jier troch te krijen is. We witte kwalik mear wêr’t alles wei komt. En ûndertusken ha minsken aloan mear wolfeartssykten, lykas adhd en astma.’’

Zijn eigen hang naar verantwoord voedsel groeide toen hij zelf kampte met gezondheidsklachten – darmproblemen en eczeem. Suiker was de boosdoener, ontdekte hij. ,,Yn supermerken wurdst ferlaat mei skreauwerige aksjeprodukten mei safolle mooglik sûker deryn. Der wurdt safolle jild yn marketing stutsen datst presiis dat keapest dêr’t men it measte oan fertsjinnet.’’

Niet duurder

Wie die verleiding ontloopt is met lokale producten niet duurder uit, denkt Heida. ,,Minsken sizze just faak dat se minder jild kwyt binne om’t se net mear allegear dingen keapje dy’t se eins net nedich binne.’’ Bijkomend voordeel is dat De Streekboer doorgaans veel minder verpakkingsmateriaal in omloop brengt. Dat effect is nu wat kleiner vanwege de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus.

In de Drachtster loods worden ook de verdere coronaspelregels gevolgd: er wordt afstand gehouden, handschoenen gedragen en veel handen gewassen. Heida: ,,Dêr wurdt troch de oerheid bot op hammere, mar it soe minstens sa wichtich wêze as se de minsken fertelden: bliuw sûn en bou wjerstân op. Mei sinneljocht en sûn iten en drinken. Dan bist ‘weerbaar’ en wurdst sa gau net siik.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct