Harry Veenstra en zijn vrouw Kim worden door de gemeente Opsterland beschuldigd van fraude.

Van chauffeur naar vermeend fraudeur: Harry en Kim Veenstra uit Wijnjewoude worden door Opsterland beschuldigd van bijstandsfraude

Harry Veenstra en zijn vrouw Kim worden door de gemeente Opsterland beschuldigd van fraude. FOTO RENS HOOYENGA

Na jaren van persoonlijke en zakelijke tegenslag worden Harry en Kim Veenstra uit Wijnjewoude door de gemeente Opsterland beschuldigd van bijstandsfraude. ,,Ze hebben wettelijk misschien gelijk, maar het is onmenselijk.’

De ellende begon in snackbar De Kolk in Bakkeveen. Het was 28 maart 2018. Harry Veenstra (50) - zelfstandig vrachtwagenchauffeur, hartpatiënt en sinds 2017 eigenaar van een woning in Wijnjewoude - zat met zijn vrouw en zakenpartner Kim (47) en hun kinderen, twee tieners, aan een tafeltje te wachten op hun patat. Het was zo’n avond waarop niemand zin had om te koken.

Ineens liet Harry z’n hoofd op het tafelblad zakken. Die is moe, dacht dochter Michelle eerst nog. Maar toen hij z’n hoofd draaide en ze zag dat alle kleur uit z’n gezicht verdwenen was, wist ze: dit is mis. Een hartstilstand. ,,Ik heb heel hard geroepen: bel 112. En gelukkig was er iemand in de zaak die bij de eerste hulp werkte en kon reanimeren.’’

Tijdelijk kunsthart

In het ziekenhuis in Leeuwarden is Harry vijf, zes dagen in slaap gehouden. Toen hij weer wakker werd, bleek zijn hart veel slechter dan het al was. Hij lag die zomer twee maanden in het UMCG, waar hij hoorde dat hij met zijn tikker nog geen twee jaar meer te leven had. En omdat je minstens drie jaar op de wachtlijst voor een transplantatie staat, kreeg Harry een tijdelijk kunsthart.

Ondertussen stond de geleasede vrachtwagen van Harry en Kim stil op de oprit bij hun woning. Ze hadden er nog maar drie ritten in gedaan en hoopten dat ze ooit weer met z’n tweeën bloemen en planten van Aalsmeer naar Scandinavië zouden rijden. Die hoop vervloog toen Kim op 27 januari 2019 getroffen werd door een zware hersenbloeding. Ze zit nu in een rolstoel, blijvend invalide.

,,We hadden geen inkomsten meer, wel een hele hoop kosten’’, zegt Harry. ,,In maart 2019 heb ik me gemeld bij de gemeente Opsterland. Die stuurde ons door naar het Bureau Zelfstandigen Fryslân in Leeuwarden. Hier kregen we zes maanden een soort uitkering op basis van een lening.’’

Na zes maanden klopte Harry opnieuw bij Opsterland aan. Die stuurde een maatschappelijk werker langs, waarna een uitkering werd aangevraagd en verstrekt. ,,Het ging toen allemaal vrij soepel.’’ Het echtpaar boekte de bijstand, met medeweten van de gemeente, elke maand meteen over naar de rekening van hun dochter.

Waarom dat gebeurde? ,,We zaten in de financiële problemen, omdat we ons bedrijf noodgedwongen moesten beëindigen en in de maanden van stilstand schulden hadden opgelopen. Op alles wat er binnenkwam op onze rekening werd steeds beslag gelegd. Dus schreven wij de uitkering over naar de rekening van Michelle.’’

Uw inkomsten en uitgaven kloppen niet

Via een dwangakkoord en met geld van familie zijn alle schuldeisers afgekocht. Harry: ,,Vorig jaar, op 24 september, waren wij van onze zakelijke schulden af. Twee dagen later begon de gemeente: uw inkomsten en uitgaven kloppen niet.’’

Uit afschriften van de laatste drie maanden concludeerde een medewerker van sociale zaken dat het gezin meer geld uitgaf dan er binnenkwam. Pas toen vertelde Harry over het geld dat zijn zus gevonden had in het huis van hun moeder, die in augustus 2018 overleden was. In een envelop zat 20.000 euro aan contanten. De twee hebben de centen verdeeld.

,,Met die 10.000 euro heb ik niks geks gedaan, geen meubels gekocht of een reis gemaakt. Ik heb ze gebruikt om steeds een deel van de vaste lasten te betalen. Ik dacht dat dat geen probleem zou zijn, omdat je in de bijstand een vermogen van 12.450 euro mag hebben. Harry zegt niets van een meldingsplicht te weten. ,,Door alle ellende waar we in zaten, heb ik me er niet in verdiept.’’

Bij Opsterland hebben ze zich vastgebeten in de zaak. Het gezin moet elke maand weer nieuwe bewijsstukken inleveren. Afschriften van de rekening van Michelle bijvoorbeeld, waarop het geld staat dat ze ontving na de verkoop van haar eigen auto en motorbootje. ,,Ze vinden het allemaal verdacht’’, zegt de inmiddels 21-jarige Michelle over deze ‘omgekeerde bewijslast’.

Boete

De kwestie is inmiddels zo hoog opgelopen dat Harry en z’n vrouw door de gemeente verdacht worden van fraude. Vlak voor kerst kregen ze een aangetekende brief met de mededeling dat de ontvangen uitkering wordt teruggevorderd. Of ze binnen zes weken ruim 25.000 euro willen overmaken. Ook is Opsterland van plan een boete op te leggen.

Harry: ,,Verkoop je huis maar, zeggen ze. En dat wil ik ook wel, als ze een andere woning in de buurt voor me hebben die ook gelijkvloers is. Ik wil ook graag weer aan het werk, als ik straks een nieuw hart heb. Maar voor nu ben ik afhankelijk van een uitkering. Hoe kun je nu in een keer alles stopzetten? Ze hebben wettelijk misschien gelijk, maar het is onmenselijk.’’

Naschrift Opsterland:

,, Als gemeente zijn wij van deze complexe situatie op de hoogte. Uiteraard kunnen wij vanwege de privacyregels niet inhoudelijk reageren. In alle gevallen van bijstandverlening gaan wij uit van een persoonlijke benadering. Samen met dit gezin proberen wij ook tot een zo goed mogelijke oplossing te komen.’’

Maatschappelijke onrust

Er is veel maatschappelijke onrust over de uitvoering van de sociale zekerheid in Nederland, waarbij de menselijke maat lijkt te ontbreken en mensen snel worden beticht van fraude. Zo leidde de terugvorderingen van bijstand na het krijgen van boodschappen onlangs nog tot verontwaardiging in Den-Haag. En tot een initiatiefwet van Kamerlid Eppo Bruins van de ChristenUnie. ,,De wethouder of de ambtenaar moet weer barmhartig kunnen zijn. En nu mag hij dat niet van de wet en moet hij hard zijn”. De berichtgeving over ‘boodschappengate’, was reden voor Harry Veenstra uit Wijnjewoude om contact op te nemen met de krant. Hij wordt door de gemeente Opsterland beticht van bijstandsfraude en moet 25.000 euro terugbetalen plus een boete.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opsterland
Aanrader van de redactie
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct