Jan Bruin 1935 - 2021

De samen-sterkbaas van de Boerenhulp

Jan Bruin 1935 - 2021

Elke boer die een been breekt, zou even aan hem kunnen denken. Dankzij hem worden bij pech op het boerenbedrijf toch de koeien gemolken. Door zijn inzet krijgen akkerbouwers, veeboeren en groentetelers vakkundige hulp van een ingevlogen bedrijfsverzorger, als ze uitvallen door ziekte. Jan Bruin, de grondlegger van AB Vakwerk, overleed begin deze maand op 86-jarige leeftijd.

Hij begon in zijn eentje op een zolderkamertje bij de Friese Maatschappij van Landbouw. Dertig jaar later was hij bestuurder van een professionele koepelorganisatie met 1500 medewerkers. De Stellingwerver boerenzoon ontpopte zich tot verbindende bestuurder. Een eigenzinnige, warme voorman met oog voor zijn mensen. Overtuigd van zijn gelijk en vasthoudend om zijn doel te bereiken. Een collectief doel, want aan eigenbelang deed Bruin niet. Een coöperatiebaas pur sang.

Bruin werd in 1935 geboren in Havelte en groeide op in Steggerda. In 1957 trouwde hij met dorpsgenote Christina Nijk. Bruin nam de familieboerderij niet over, maar ging aan de slag bij de boerenorganisatie. Eerst in Leeuwarden, later bij de Gelderse Mij. In 1964 werd hij teruggeroepen naar Friesland. De landbouwmaatschappij had hem nodig om de Boerenhulp, die boeren zelf tussen de bedrijven door regelden, professioneel op de rails te zetten.

Tot dan waren overal koppeltjes boeren verenigd, die zelf een in te vliegen arbeider regelden. Maar de administratieve druk en gebrek aan continuïteit maakten dat verre van ideaal, weet Bruins oud-collega Eize Speerstra.

'Hy rûn graach foar de muzyk út'

Bruin bedacht een coöperatie waar alle kleine boerenverenigingen bij konden aanhaken, met een werkverdeler erop die de nota’s verstuurde en zorgde dat de juiste man op de juiste plek werd ingezet. Samen sta je sterk, vond Bruin, die wist hoe hij het wilde en zorgde dat het ook lukte. Een visionair, zegt Speerstra. ,,Hy rûn graach foar de muzyk út. Faak wiene dingen al yn kalk en sement foar der goedkeuring wie fan it bestjoer.”

,,Hij kon praten als Brugman en zijn verhaal goed over de bühne brengen”, zegt zoon Bertjan. Maar Bruin was er de man niet naar om dat succes naar zichzelf te trekken. Hij dacht en handelde in organisatiebelang. Een dik salaris weigerde hij. Genoeg is genoeg. Zorg maar dat de jongens een goede boterham krijgen, zei hij eens tegen het bestuur, dat vond dat hij zijn loon moest verhogen.

Bruin was misschien de baas, maar gedroeg zich niet zo. ,,Hy gie om mei de minsken as wiene se famylje”, zegt Speerstra. Hij gaf zijn mensen verantwoordelijkheid en waardering. Boerenknechten werden onder zijn bewind bedrijfsverzorgers, flexibele agrarische professionals.

Overdag het land door om te vergaderen en ’s avonds nog uren bellen met werkverdelers. De passie en overgave in zijn werk trokken thuis hun sporen. Het huwelijk strandde, waarna het gezin met drie kinderen uit elkaar viel. Jaren later werd het contact hersteld. Maar, zegt Bertjan: ,,De vaderrol heeft hij nooit vervuld.”

'Hij was trots op wat hij had neergezet, en dat mag ook'

Na zijn pensionering in 1995 kon Bruin de Boerenhulp, die zijn kindje was geworden, maar moeilijk loslaten. ,,Hij was trots op wat hij had neergezet, en dat mag ook.” In zijn boerderijtje in Oosterwolde genoot hij van zijn vrijheid, die hij deelde met nieuwe relaties.

Een paar jaar geleden speelden verwardheid en vergeetachtigheid op. Uiteindelijk bleek dat Bruin Alzheimer had. Toen thuis wonen niet meer ging, verhuisde hij naar een verzorgingshuis in Feanwâlden. Daar overleed hij op 6 januari.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Ooststellingwerf
In memoriam
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct