Eerst werd er nog geschoten, kort daarna hingen overal in Burum vlaggen. Tjitske Spriensma (93) kan nog uit eigen ervaring vertellen over de bevrijding.

Toen de geallieerden naderden, liepen veel Burumers naar de ‘âlde strjitwei’, vertelt Spriensma. ,,Mar papa sei: ‘Jim geane der net hinne!’’’ Haar vader had het vermoeden dat er gevaar dreigde en hij had gelijk. Vanuit hun boerderij zagen ze dat de toeschouwers moesten wegduiken, toen er een vuurgevecht uitbrak. ,,Der binne noch trije Dútsers deasketten.’’

Kort daarna was de bevrijding een feit in Burum. Het was feest, herinnert Spriensma zich nog goed. Destijds was ze 17 jaar. De soldaten brachten chocolade en sigaretten met zich mee, vertelt ze, hoewel zij daar zelf niets van heeft gehad. Anno 2021 is ze nog steeds blij dat de bevrijding een einde maakte aan de ontberingen van de oorlog. ,,It wie ferskriklik.’’

Schaarste aan van alles

Ze hadden onderduikers op de boerderij en hoewel dat gezellig was, bracht het ook het voortdurende risico op ontdekking met zich mee. Daarnaast was er schaarste aan van alles. Er was geen elektriciteit, geen brandstof. ,,De beammen wiene allegearre kapt.’’ Tot uit Amsterdam kwamen mensen langs om te vragen om eten. ,,En as se dan op de Ofslútdyk wiene, pakten de Dútsers it wer ôf.’’

Spriensma is een van de 44 bewoners van 14 locaties van ouderenzorgkoepel Noorderbreedte die hun herinneringen hebben laten optekenen voor het boek Noorderbreedte viert de vrijheid . Het idee kwam van welzijnscoördinator Martha Bijlstra, die zich realiseerde dat het snel moest gebeuren. ,,Oer fiif jier binne der hast gjin minsken mear dy’t hjiroer fertelle kinne.’’

‘Dit hat mem noch noait ferteld’

Dat dat laatste een waar woord is, blijkt wel uit het treurige feit dat drie van de vier bewoners van Meckama State in Kollum die meededen intussen al overleden zijn. De leeftijden van de geïnterviewden in het boek liggen vooral tussen de 90 en 95 jaar, vertelt Bijlstra. Gevraagd naar hun bevrijdingsherinneringen kwam er vaak veel meer los. ,,Guon bern seine: ‘Dit hat mem noch noait ferteld’.’’

Dinsdagmiddag werd in Kollum een reizende tentoonstelling geopend met portretten van fotograaf Menno de Boer en korte stukjes tekst. De opbrengst van het boek, dat in een oplage van 750 exemplaren verschijnt, gaat naar het Fries Verzetsmuseum. Conservator Marre Faber-Sloots maakte bekend dat het geld ingezet wordt voor educatie van schoolklassen.

Spriensma, die in Meckama State woont, kreeg het eerste exemplaar aangeboden. ,,Hartstikke moai’’, zei ze toen ze de luxe uitgave bekeek. Daarin vertelt ze ook over de leuke herinneringen die ze heeft aan de Limburgse evacués die bij haar familie in huis kwamen. Ze waren zo blij met hun toevluchtsoord in Burum dat de moeder van het gezin telkens weer uitbracht: ,,In de hemel kan het zo goed niet zijn als hier.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Noardeast-Fryslân
Tweede Wereldoorlog
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct