Zaailand of Wilhelminaplein? Een nieuw bord legt de historie uit

In 2012 werd op het Wilhelminaplein in Leeuwarden een groot portret gemaakt van de oude koningin. FOTO ARCHIEF LC/WIETZE LANDMAN

Het Wilhelminaplein en het Zaailand blijven beide in gebruik als naam voor hetzelfde Leeuwarder stadsplein. Een nieuw bord legt de historie hiervan straks uit.

Het Zaailand is de officiële benaming voor de straat die vanaf de Mercuriusfontein tot de stadsgracht bij de Harmonie loopt. In de praktijk gebruiken de meeste Leeuwarders deze naam echter ook voor het aangrenzende stadsplein tussen het Fries Museum en het Paleis van Justitie. Officieel heet dit echter het Wilhelminaplein.

Beide namen worden door elkaar gebruikt, ook door de gemeente. Burgemeester Sybrand van Haersma Buma maakte er in december een opmerking over, die een discussie losmaakte. Zou het plein niet het Zaailand moeten heten? Veel Leeuwarders voelen daar wel voor. Dit bleek uit een poll op deze site , waarop ruim tweeduizend reacties kwamen.

'Ingrijpend en onhandig'

Maar dat ligt historisch gevoelig en is ook niet simpel, constateerde de gemeente al snel daarna. Het is ,,ingrijpend en onhandig’’, aldus de gemeentelijke naamgevingscommissie. Alleen al de adreswijziging voor het Fries Museum en het Paleis van Justitie stuit op bezwaren.

Wethouder Hein de Haan bedacht in overleg met het Historisch Centrum Leeuwarden een andere oplossing: er komt een informatiebord op het plein. Hierop wordt ,,de geschiedenis van de twee straatnamen’’ uitgelegd. De exacte locatie moet nog worden bepaald.

Historie

Het plein ontstond halverwege de negentiende eeuw, toen de oude Heerengracht in dit gebied werd gedempt. Het stadsbestuur besloot in 1892 om het gebied naar Wilhelmina te vernoemen, als eerbetoon aan deze toen zeer populaire jonge koningin.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hield Wilhelmina op de radio vanuit Engeland felle redevoeringen tegen de Duitse bezetters. De nazi’s wilden dan ook van de naam Wilhelminaplein af.

Dit gebeurde in 1942, toen ‘Het Plein’ als nieuwe benaming werd vastgesteld, zo valt te lezen in het boek Leeuwarder Straatnamen van Henk Oly. Een week na de bevrijding (op 23 april 1945) werd de naam Wilhelminaplein in ere hersteld.