,,Wat is der bard?’’ Die vraag houdt de nabestaanden van Karin Grijpstra (55) uit Koarnjum ruim drie maanden na haar mysterieuze dood dag en nacht bezig.

‘Nim no bygelyks snein’’, haalt Romke Grijpstra (79), de heit van Karin, aan. ,,Doe wie myn skoansoan hjir en dan sitte wy de hiele middei te fantasearjen. Wat is der bard? It is it earste wêr’t ik moarns en it lêste wêr’t ik jûns oan tink.’’

Maar een antwoord komt er niet. ,,De plysje jout gjin ynformaasje.’’ In zijn wanhoop schreef hij ook al een brief naar burgemeester Sybrand Buma. Maar de burgervader van Leeuwarden kon hem niet helpen.

Ondraaglijk

En de twee rechercheurs die langskwamen, vertelden ook al niets. ,,Se kamen op 1 april. ‘Jim moatte mar ris sizze wat der gebeurd is’, ha’k sein. Mar dat dienen se net. En dan krije je wer in dreun.’’ Romke Grijpstra snapt best dat ze aan het onderzoek gebonden zijn. ,,Mar it is ûndraachlik.’’

Het was zondagochtend, 23 februari 2020 toen rond half tien de telefoon ging. Het was zijn schoonzoon. Met verschrikkelijk nieuws. Karin was verdronken, vertelde hij. ,,Ik wie der hielendal ôf. Ik fûn it ûnbegryplik.’’

Dat ze daar, voor haar huis, in de sloot naast hun oprit was verdronken, wilde er bij hem niet in. ,,Ik tocht fuort: ‘dy is oanriden’. En de earste gedachte is faaks de goede, wurdt wol ris sein. No ja, it hat yn elts gefal slim west. Mar wat, dat witte wy net.’’

'Myn hiele gesin is fuort'

Grijpstra belde zijn zoon Reinoud, die elders in het land woont. De dominee. En zijn buren. Ze kwamen allemaal meteen om hem te steunen. Zijn buren houden Grijpstra in positieve zin in de gaten. Buurvrouw kookt vaak ook voor hem, komt geregeld langs voor een kopje koffie. ,,Se passe goed op my.’’ Onlangs versliep hij zich. ,,Mar doe kaam buorfrou, om’t myn gerdinen noch ticht wienen. Se fertrouwde it net. Sokke minsken, dy binne goud.’’

De heit van Karin woont alleen in het vrijstaande huis in Jelsum. ,,Myn hiele gesin is fuort’’, zegt hij. 37 jaar geleden kwam zijn dertienjarige zoon Wycher Teade om het leven bij een ongeluk. Vier jaar geleden stierf zijn vrouw Marie.

En nu moet hij dus ook Karin missen. Karin. Vroeger ,,in skat fan in famke’’. Later ,,in hiele fijne, bliere frou.’’ Dat ze dierenartsassistente werd, verbaasde hem niet. ,,Se wie altyd hartstikke gek fan bisten. At der wat wie mei in hûn of in kat, dan bellen se Karin.’’

Zoon Reinoud heeft Grijpstra uit een andere relatie. Maar Reinoud groeide niet bij hem op in Jelsum en maakte in die zin geen deel uit van het gezin. ,,Mar ik bin fansels hiel bliid dat hy der is.’’

De donderdag voor haar dood sprak hij zijn dochter voor het laatst. Ze bracht, zoals meestal op donderdag, eten voor hem mee. Hij kan zich niet meer herinneren waar ze het over hebben gehad. ,,It wie gewoan, krekt as oars. Ik hie der gjin raar gefoel by of sa.’’

Parallellen met boek

De zaterdagavond voorafgaand aan het drama bracht hij, net als zoveel dorpsgenoten, door in dorpshuis De Bining in Koarnjum. Jan Arendz, Marijke Geertsma en Anke Bijlsma waren daar met de voorstelling De man fan dyn libben . ,,Dy mei’k allegear graach spyljen sjen.’’

Zijn buren Bob en Janny haalden hem op, onderweg stapte dorpsgenote Els in. Ze genoten van het stuk. Tegen half elf, het kan ook elf uur geweest zijn, was Grijpstra weer thuis. Ze hadden het samen gezellig gehad. Hij ging vrijwel meteen naar bed.

Hij ziet parallellen tussen Karins dood en gebeurtenissen uit zijn boek It sil jin mar oerkomme , dat hij in 2009 schreef. Grijpstra was in zijn werkzame leven letselschadebehandelaar bij verzekeringsmaatschappij Achmea in Leeuwarden. Eenmaal met pensioen zette hij zijn belevenissen op papier. ,,Want bepaalde saken bleaunen mar yn myn holle omspûkjen.’’

loading  

In het hoofdstuk Stikje glês schrijft Grijpstra over een vrouw, die tijdens het uitlaten van haar hond omkomt. Ze blijkt te zijn aangereden. ‘Yn de koartst mooglike tiid wie alles ôfset en begûn it ûndersyk’, staat er op pagina 193.

Net als in Koarnjum op die fatale 23ste februari. En net als in het boek gingen agenten daar ,,fuortdaliks’’ bij huizen langs. ‘Mar net ien fan de omwenjenden hie wat heard of wat sjoen’, schrijft Grijpstra op pagina 194. ‘De grutte fraach wie: ‘Wa wie hjir mei de auto lâns riden? Wa??? Net ien dy’t mar in fermoeden hie.’

En Under Wetter gaat over een man, die zijn hond uitlaat en iets ziet wat hij niet had mogen zien. ‘In konfrontaasje doarde er lykwols op dat stuit ek net oan’, valt te lezen op pagina 220. ‘It like ferstannich om him der mar net mei te bemoeien...’

Tja, Karin kan aangereden zijn, zoals de vrouw in zijn boek. Slachtoffer zijn geworden van een zieke geest. Maar ook iets hebben gezien wat niet voor haar ogen bedoeld was, net als de man in het boek. Gevoelsmatig maakt het verschil of zijn dochter slachtoffer is geworden van een ongeluk of dat iemand haar moedwillig om het leven heeft gebracht.

Nachtmens

Karin was een nachtmens. Vroeger kon ze het volgens haar heit ,,al lang folhâlde’’. Ze had de gewoonte midden in de nacht de hond uit te laten. Heit en mem hadden haar vaak gewaarschuwd. ,,Nachts moatte je de doar net út. Dat is libbensgefaarlik’’, zeiden ze dan, bang als ze waren dat hun dochter iets zou overkomen.

,,Want der rinne in hiel soad lju om dy’t net spoare’’, zegt Grijpstra. ,,Sa’n man dy’t Marianne Vaatstra fermoarde hat, bygelyks.’’

Volgens de politie bestaat er een reële kans dat de dader uit Jelsum of Koarnjum komt. Toch wantrouwt Grijpstra niemand. ,,Ik sjoch der gjinien op oan.’’

Afleiding

Zijn tuin zorgt voor de nodige afleiding. Boeken ook. ,,Want ik mei graach lêze.’’ Maar zolang hij niet weet wat er met zijn dochter is gebeurd, komt Grijpstra aan rouwen niet toe. ,,Fantasy nimt it plak yn fan rouw. Ik kin der gewoan net by komme.’’ En dat is fnuikend. Frustrerend. Hopeloos. Hij hoopt elke dag op het verlossende bericht. ,,Dan kinne we wer in stapke fierder. Al krije wy har der net mei werom.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Interview
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct