Wandeling vanuit Wirdum naar Hempensermeerpolder.

Wandelroute: moois tegen de skyline van Leeuwarden

Wandeling vanuit Wirdum naar Hempensermeerpolder. FOTO PAUL STRAATSMA

Ruim 4000 kilometer bedraagt het netwerk van wandelknooppunten in Friesland. Recreatieschap Marrekrite onderhoudt de routes. Michiel Bakema vertelt daarover tijdens een route vanuit Wirdum, waar het netwerk recentelijk werd uitgebreid, met de Hempensermeerpolder als kers op de taart.

Een haas, en verrek, verderop nog één. Gelukkig, ze zijn er nog. Was schrikken laatst, het bericht dat de haas en zijn neef het konijn op de rode lijst van bedreigde diersoorten zijn geplaatst. Maar zeg eens zelf, wanneer zag u voor het laatst een haas? Waarschijnlijk langer geleden dan u lief is. En vast was het niet op modern boerenland, want hoeveel ruimte ook, daar is geen plek voor hazen, al weet ik inmiddels uit ervaring dat veel boeren dat ontkennen en met het vingertje wijzen naar roofdieren. Lekker makkelijk.

De twee hazen schieten voor me weg zodra ik de Hempensermeerpolder betreed, een natuurgebied van Staatsbosbeheer, al is ‘ouderwets boerenlandgebied’ een treffender omschrijving – trouwens net als ‘Staatslandschapsbeheer’, want bos is in geen velden of wegen te bekennen. Haas nummer één slaat scherpe hoeken door het gras. Nummer twee stuit op een sloot, springt, hangt een moment stil in de lucht en haalt een nat pak. Ondertussen ben ik overdonderd.

Het land ligt laag voor me, een beetje rommelig, maar strak doorkruist met sloten. Aan m’n linkerhand slingert langs de brede sloot een dijkje waarvan, zo blijkt dadelijk, de route gebruikmaakt. In mijn rug weet ik me gedekt door de brede Wergeasterfeart met z’n rietkragen, het doodlopende pad en aan de horizon de spitsen van de dorpskerken rondom. Het is muisstil – vreemd, want er is ook het geluid van het verkeer dat achter de polder, tegen de skyline van Leeuwarden, voorbij raast over de Wâldwei. Als ik weer in beweging kom, vliegt een ijsvogel vlak bij me krijsend ervandoor.

loading  

Netwerk uitgebreid

Twee dagen terug. Ik wandel met Michiel Bakema (1980) van de Marrekrite, het recreatieschap in Friesland. Vanuit Wirdum maken we een rondje en we passeren net Wergea. ,,Eventueel kun je de route wat langer maken met een stuk door de polder verderop”, zegt hij, wijzend naar een pad de landerijen in met een bord dat duidelijk maakt dat de weg doodloopt. ,,Het wandelnetwerk is daar met een paar knooppunten uitgebreid. Dat traject konden we met toestemming van Staatsbosbeheer realiseren.” Hij wijst naar zijn schoenen. ,,Maar het is wel een graspad en ik vermoed dat het behoorlijk nat is, en eigenlijk heb ik ook niet de tijd om het nu te lopen.”

Aan de wandelafspraak met Bakema gaat een verhaal vooraf. Een aantal weken terug deed ik in deze rubriek verslag van een tocht vanuit Makkum. Een aantal knooppunten stond niet of onduidelijk aangegeven, waardoor ik de weg kwijtraakte. Ik vroeg me af of het netwerk van knooppunten ter plekke nog wel bestond en hoe het werd onderhouden. Daarover nam ik contact op met het recreatieschap. Na een telefoontje en wat e-mails over en weer kwam ik op het idee Marrekrite uit te nodigen voor een tocht, allicht dat de organisatie daarvoor zelf een suggestie wilde doen. Niet veel later kreeg ik een e-mail met maar liefst zeven routes om uit te kiezen, met als grote gemene deler (deels) nieuwe wandelknooppunten. Ik voelde me Sjakie in de chocoladefabriek.

loading  

Hekkemiedepaad

Het werd Wirdum. Met voornamelijk asfaltwegen als wandelmogelijkheden, en vlak onder de rook van Leeuwarden, misschien niet een voor de hand liggende keuze. En daarom ook weer wel. Want de stad op de achtergrond maakt het ook spannend: merk je die als je wandelt? En zoals vaker in deze rubriek geconstateerd: waar je het niet verwacht, vind je de mooiste plekjes. Zoals het Hekkemiedepaad, een fietspad aan de zuidkant van Wirdum, met een prachtig bruggetje over de Nije Wirdumer Feart. En zelfs vlak tegen de Wâldwei vind je mooie plekjes, al doorsnijdt de moderne infrastructuur de oude meedogenloos en spookt de vraag door je hoofd hoeveel moois verloren is gegaan.

Bakema vertelt onderweg over Marrekrite. De organisatie is sinds jaar en dag bekend vanwege de aanlegsteigers voor de varende toerist. Aandacht voor wandelaars en fietsers is pas van de nieuwe eeuw. Hij heeft het nog even opgezocht: het wandelknooppuntennetwerk in Friesland omvat 4120 kilometer en telt 2200 knooppunten. Voeg daarbij de bordjes met pijlen die naar de knooppunten verwijzen en je snapt dat er heel, héél veel werk – ,,overleg met dorpsbelangen, boeren, terreinbeheerders, gemeenten, wandelorganisaties, noem maar op” – achter steekt om zo’n netwerk te ontwikkelen én te onderhouden. En dan kan er, zoals in Makkum, wel eens een bordje omver worden gereden of ten prooi vallen aan vandalisme. Voor het fietsknooppuntennetwerk gelden vergelijkbare cijfers: 3000 kilometer en 860 knooppunten. ,,Jaarlijks voor mei controleert een aannemer alle routes. En mochten we meldingen krijgen dat er toch bordjes ontbreken, dan laten we de aannemer dat later herstellen.”

loading  

Eb en vloed

Terug naar de Hempensermeerpolder. Wie meer wil weten over de geschiedenis van de omgeving, doet er goed aan een plattegrond te bekijken, Google volstaat. De terpdorpen, kronkelige waterwegen en de mozaïekverkaveling laten geen twijfel dat het gebied onder invloed stond van eb en vloed. Maar daarbinnen steekt de polder met z’n strakke vierkante patroon van sloten duidelijk af. Wat trouwens ook geldt voor de Wargaastermeerpolder, waar we eerder op de route langs kwamen. Beide zijn prachtige voorbeelden van droogmakerijen met een ringdijk en een ringvaart waar molens het water uit de polder naar toe pompten. De Wargaastermeerpolder viel in 1633 droog, de Hempensermeerpolder een stuk later, in 1785.

En nu maar hopen dat we spoedig overal weer hazen zien, in hordes, springend over net iets te brede sloten.

loading

loading  

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct