Schatten uit Cambuurgracht: 'Heel bijzonder vind ik dat er een paar kleine vloertegels gevonden zijn'

Een gracht bij het oude kasteelterrein van Cambuur in Leeuwarden zit barstensvol archeologische vondsten: van zilveren munten tot een kinderschoentje.

,,Deze plek is vreselijk belangrijk voor Leeuwarden’’, zegt projectleider Cuno Koopstra van bureau MUG. ,,Hier woonden de Cammingha’s, de belangrijkste familie van de stad.’’ Hun kasteel werd op kaarten vaak als Cambuur aangeduid. De voetbalclub en veel straten in de wijk zijn hier later naar genoemd.

MUG voert op dit moment een groot archeologisch onderzoek uit bij de Schoppershofstraat, de Kalverstraat en het Cambuursterpad. Corporatie Elkien sloopte hier 29 woningen en wil er 24 nieuwe huizen voor in de plaats bouwen. Voorafgaand aan de bouw werd MUG ingehuurd om proefsleuven te graven.

Koperen duitjes

Hierbij werd duidelijk dat de bodem veel historische vondsten bevat. Daarom mag MUG het gebied de komende weken verder uitkammen. De plek van de burcht zelf wordt niet doorzocht, want die stond noordelijker bij de Schapestraat.

Voorlopig richten de onderzoekers zich vooral op een historische gracht langs de zuidelijke oprijlaan, aan de buitenzijde van het slotterrein. ,,We halen er het ene na het andere muntje uit’’, vertelt archeoloog André Pleszynski. ,,Meestal zijn het koperen duitjes uit de zestiende of zeventiende eeuw. We hebben ook al vier zilveren munten.’’ Verschillende andere metalen voorwerpen komen tevoorschijn.

Lakenloodje

Pleszynski toont een opvallend groot stuk metaal: ,,Kijk, dit lijkt een lakenloodje. Meestal zijn die heel klein, maar deze is enorm.’’ Op het loodje staat Leeuwarden met een leeuwtje en het jaartal 1644. Mogelijk hoorde het loodje bij een lading stof die bij de familie Cammingha werd afgeleverd, maar dit moet nog verder worden onderzocht.

loading

Op een zestiende-eeuwse kaart van Jacob van Deventer is te zien dat er vroeger twee grachten langs de oprijlaan liepen. ,,Welke van de twee we nu gevonden hebben, is nog niet helemaal duidelijk’’, zegt Koopstra. ,,Hij is wel opvallend breed.’’ De oprijlaan en het water kwamen uit bij een sierpoort. Sommige brokstukken in de gracht kunnen hiervan afkomstig zijn, bijvoorbeeld een stuk bewerkt natuursteen en een dakpan.

Of de poort zelf ook opduikt, is niet duidelijk. Koopstra hoopt er wel op, ,,maar op dit moment denk ik dat die verderop gestaan heeft.’’ Hij wijst richting Camminghastraat, waar geen onderzoek plaatsvindt.

'Heel bijzonder vind ik dat er een paar kleine vloertegels gevonden zijn’

De onderzoekers stuitten woensdag op een gaaf stuk metselwerk, waarvan de functie niet duidelijk is. Ze vonden ook houten beschoeiing van de gracht en vele kloostermoppen. Deze grote middeleeuwse bakstenen zouden zelfs uit het oude kasteel kunnen komen. ,,Heel bijzonder vind ik dat er een paar kleine vloertegels gevonden zijn’’, zegt Koopstra. ,,Het gaat om een oud type plavuis, waarschijnlijk middeleeuws.’’ In de sloot zijn talrijke botten gevonden, vooral van runderen en gevogelte, maar ook een kattenkaakje.

Tot nu toe komen de meeste vondsten uit de zestiende en zeventiende eeuw. Dat geldt ook voor vele scherven van oude kookpotten en van steengoedkruiken, die bijvoorbeeld voor bier werden gebruikt. Ook de vele Goudse pijpen uit de gracht komen vooral uit de zestiende eeuw, zegt Koopstra: ,,Ze hebben heel kleine kopjes.’’

loading

Middeleeuwse sloot

Iets westelijker in het zoekgebied van de gracht stuitten de onderzoekers op een sloot, die middeleeuws lijkt. Mogelijk hoorde die bij een boerderijterrein uit de periode voordat het kasteel van de Cammingha’s gebouwd werd, denkt Koopstra.

De opgraving duurt nog twee tot drie weken. Hierbij komt het westelijk deel bij de Kalverstraat nog aan de buurt. Na het onderzoek gaat de woningbouw van start. Elkien hoopt de nieuwe huizen voor de bouwvak van 2021 gereed te hebben, meldt Marjolein Raemaekers van Elkien.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct