De Heerenveense familie Raouj vierde zondagochtend op feestelijke wijze het einde van de Ramadan, met een uitgebreid ontbijt in nette kleren.

Ramadan dit jaar ingetogen: 'Meer tijd voor het gezin'

De Heerenveense familie Raouj vierde zondagochtend op feestelijke wijze het einde van de Ramadan, met een uitgebreid ontbijt in nette kleren. FOTO NIELS DE VRIES

De Ramadan was ,,anders’’ vanwege de coronamaatregelen. Meer ingetogen, vertellen moslims in Friesland aan het einde van de maand van inkeer. ,,Jammer, maar het had ook voordelen.’’

Makkelijk was de Ramadan ook dit jaar niet. Het zuiveren van de ziel in deze negende maand van de islamitische maankalender (dit keer van donderdagavond 23 april tot zaterdagavond 23 mei) gebeurt tegen een prijs: moslims dienen te vasten tussen de schemering voor zonsopkomst en zonsondergang. Overdag mogen ze niet eten, drinken, roken of seks hebben. Let wel: in deze tijd van het jaar is ‘overdag’ in Nederland grofweg tussen vier uur ’s ochtends en negen uur ’s avonds.

Meer aandacht

De Ramadan en het afsluitende Suikerfeest waren ,,anders dan anders’’, zegt Saïd Raouj (49) . ,,Normaal ga je samen naar de moskee, maar daar zijn wij nu niet geweest’’, vertelt de Heerenvener. ,,Dit jaar ben ik gewoon thuisgebleven, met mijn vrouw Loubna en onze drie kinderen. Er zitten voor- en nadelen aan de coronatijd. Voordeel is dat ik meer tijd en aandacht had voor mijn gezin. Dat was gezellig.’’

Zondag stonden voor Raouj slechts een paar visites op het programma. ,,Op anderhalve meter afstand natuurlijk. En handen schudden en knuffelen kan niet.’’ Met dank aan de sociale media was er toch veel contact met familie en vrienden, dichtbij en ver weg. ,,WhatsApp gaat de hele dag door.’’

Pittig

Islam Richie (38) vond de afgelopen maand erg pittig. ,,Het leven is echt veranderd’’, vertelt de Franeker. ,,Het Suikerfeest is een deel van ons leven. En ook het ‘feestbidden’ zondagochtend in de moskee kon nu niet. De bezoekjes aan vrienden, de gezelligheid, het eten, de koekjes, de zoetigheid – het is anders.’’ Richie, zijn vrouw Areej en twee kinderen grijpen eveneens naar whatsapp en Skype om de leegte op te vullen.

Samen met zijn vrouw runt Richie, die uit Syrië komt en vier jaar in Franeker is, een cateringbedrijf. ,,Ook dat is anders. We doen nu veel thuisbezorgen.’’ Hij spreekt van ,,een van de zwaarste Ramadans van mijn leven’’. Dat geldt ook voor zijn vrouw. Richie: ,,Het is voor ons toch al zwaar in Nederland, vanwege de lange dagen hier. In Syrië is dat niet zo. En dit is het eerste jaar dat wij volledig bezig zijn met ons eigen bedrijf. Corona komt daar dan nog bij. Maar we zijn gezond. En we mogen weer eten en drinken overdag.’’

Ingetogener

Ook Cem Kaya (41) is daar blij mee. ,,Het is leuk om na een maand overdag weer koffie te kunnen drinken’’, zegt de Leeuwarder, die net op bezoek is bij zijn moeder. ,,Het lijkt nog steeds wel op andere jaren, hoor. De ‘eigen’ ouderen bezoeken wij wel gewoon. De eerstegraads ouderen, zeg maar. Andere ouderen en vrienden, die je volgens de traditie daarna gaat bezoeken, even niet.’’

Het is, kortom, meer ingetogen, besluit Kaya. ,,Het contact vindt veel meer online plaats, net als voor iedereen momenteel. Er was bijvoorbeeld een online-feestboodschap van de moskee. Je kunt het volgens mij goed vergelijken met kerst. Stel je dat feest voor tijdens corona. Ach, je maakt er toch altijd het beste van.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct