Potscherven uit Sexbierum. Bron: rapport De Steekproef.

Pal onder straat Sexbierum zijn de middeleeuwen bewaard

Potscherven uit Sexbierum. Bron: rapport De Steekproef.

Pal onder de Van Haersoltestrjitte in Sexbierum zijn 1200 jaar oude terpresten goed bewaard gebleven, zo blijkt uit archeologisch onderzoek.

Vanwege de komst van nieuwe riolering riep de gemeente Waadhoeke in maart de hulp in van archeologisch bureau De Steekproef. Archeologen begeleidden het rioleringswerk in deze straat aan de zuidwestzijde van het dorp. Ze legden verschillende sleuven aan, tot zo’n 2 meter onder het maaiveld.

De onderzoekers vonden hierbij 34 scherven van voornamelijk middeleeuws aardewerk. Verder kwamen er stukken slijp- en maalsteen tevoorschijn. Ze troffen ook een een ijzerslak aan, die afkomstig kan zijn van een smidse. Er doken enkele dierenbotten op, vooral van schapen of geiten.

Rand van verwoeste terp

De onderzoekslocatie bevindt zich aan de zuidflank van een fikse terp, die vroeger buiten het dorp lag, aan de weg naar Pietersbierum. Bij dorpsuitbreidingen van Sexbierum werd deze woonheuvel geleidelijk verwoest en verdwenen de restanten onder woningen en straten.

Dat er toch nog gave terpresten bewaard zijn, werd bij een eerder onderzoek al duidelijk. Dit verklaart ook waarom het rioleringswerk nu begeleid moest worden door archeologen.

De onaangetaste terplagen beginnen zo’n 30 centimeter onder de bestrating. De archeologen stelden hier twee bewoningsfases vast. De oudste vondsten wijzen op bewoning in de de achtste of negende eeuw na Christus. Dit past in het verwachtingsbeeld, want ook andere terpen in Sexbierum en Pietersbierum zijn in deze vroegmiddeleeuwse periode aangelegd.

Uit de tiende, elfde en twaalfde eeuw kwamen bij het onderzoek weinig vondsten naar boven, maar in de dertiende eeuw waren mensen hier wel weer heel actief, stellen de archeologen vast. Ze vonden brokken van maalstenen en scherven van bolpotten en proto-steengoed uit deze tijd. Dit laatste is een sierlijk soort aardewerk dat vanuit het buitenland werd ingevoerd.

Overstromingen

De terp breidde zich geleidelijk naar het zuiden uit en werd omstreeks 1200 nog altijd opgehoogd, blijkt uit het onderzoek. Toen waren er al zeedijken, maar mogelijk boden die nog te weinig veiligheid tegen overstroming.

De onderzoekers stuitten op vier sloten, vijf greppels en een mogelijke gracht. In eerste instantie dachten ze hierbij even aan een slotgracht, die rond een middeleeuwse stins (kasteel) gelopen zou kunnen hebben. Verdere aanwijzingen voor zo’n versterkt gebouwcomplex werden echter niet aangetroffen.

Op één plek werd een paalkuil gevonden. Dit duidt op een gebouw, bijvoorbeeld een huis of werkplaats. De onderzoekers vonden ook een stukje zodenwand, dat mogelijk deel heeft uitgemaakt van een waterput.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct