De vierseizoenenzwemclub van Wirdum ligt elke zondag in de Wurdumer Feart, ook als die is dichtgevroren. ,,Focussen. En dan voel je die sensatie van de kou die je grijpt.’’

Het is zondagmorgen half negen. Terwijl in veel huizen in Wirdum de gordijnen nog dichtgetrokken zijn, verzamelen zich langs de Wurdumer Feart al groepjes inwoners. Trainingspak aan, mutsje op, wolkjes koude lucht uitblazend. De eerste zonnestralen piepen net boven de skyline van het dorp uit. Trudie Labuschagne, dromerig: ,,Kijk nou, wat mooi, die knaloranje lucht.’’ Jaap de Boer doet in zijn blote bast alvast een paar ademhalingsoefeningen. ,,Haaa, ik heb d’r weer zin in.’’

‘Z van Zen’

Wirdum heeft een vierseizoenenzwemclub: de PlonZgroep. Jaap: ,,Met een grote Z van Zen, want dat word je hier van.’’ Het is een informeel gezelschap dat wekelijks (sommigen elke morgen) te water gaat in de dorpsvaart of het nou stormt, vriest, sneeuwt of gonst van de hitte. Als het water stinkt, blijven ze op de wal - dat vertrouwen ze niet. Aan- of afmelden via de groepsapp - zwemmen doe je niet alleen. Een zwembroek of -pak volstaat. ,,Neopreenpakken noemen we hier watjespakken.’’

De PlonZgroep bestaat vijf jaar en de zwemmers treffen het vandaag: er ligt ijs! De Wurdumer Feart is dichtgevroren met een glasachtig laagje. Peter de Jong - hij heeft vast een rondje gerend om op te warmen- mag de betovering verbreken. Met zijn blote voeten krakt hij de ijsvloer bij de zwemtrap en maakt zo vrij baan voor de zwemmers. Tinkelend spat het ijs uiteen. De thermometer die Trudie in het water heeft laten zakken, wijst 3 graden aan. Peter, zorgeloos: ,,Gewoon rustig blijven.’’

‘Niet gaan panieken’

Mutsje op (via je hoofd verlies je de meeste lichaamswarmte) en te water dan maar. Kalm laten de Wirdumers zich tussen de ijsflinters zakken. Trudie: ,,Je moet niet gaan panieken als het koude water je de adem ontneemt. Focussen. En dan voel je die sensatie van de kou die je grijpt. Het is sensationeel!’’ Soms zwemmen ze een eindje, op naar Wergea, maar niet vandaag. ,,Het ijs kan snijdend scherp zijn’’, waarschuwt Jaap.

Na een paar minuten klimmen ze druipend op de kant. Armen, benen en buik zijn vuurrood gekleurd. Jaap: ,,Zo zie je dus hoe geweldig dit voor de doorbloeding is.’’ Ha, hier past een korte toelichting op de heilzame effecten van de vierseizoenenplons, zoals de zwemmers die bemerken. Trudie: ,,Sinds ik dit doe, ben ik nooit meer verkouden of ziek geweest.’’ Anderen zeggen hetzelfde. Jaap: ,,Je krijgt er een boost van die verslavend is.’’

,,Al is het natuurlijk gekkenwerk’’, zegt een glimlachende Regina Tuininga, die net haar kleren uittrekt. Sinds het coronavirus het land beheerst, gaat de PlonZgroep niet meer collectief te water, maar splitsen de leden zich op in twee- en drietallen die royaal verspreid langs de waterkant een duik nemen. En dat keurig een kwartier na elkaar. ,,Het heeft wel eens zó hard gestormd dat ik haast niet tegen de wind in kon lopen, hier naartoe. En dan toch gewoon zwemmen hè, iedere dag weer. Gekkenwerk.’’

Bespiegelingen in het water

Een zilverreiger doorkruist de oranje lucht. Niet dralen nu, want de club gaat altijd een tweede keer te water. En dan komt het innerlijk kind naar buiten, zeggen ze grijnzend. Springt Peter erin met een salto en doet Jaap een bommetje. Vaak ook nodigt het ritueel uit tot bespiegelingen over het leven en de vergankelijkheid. Trudie: ,,Je krijgt in het water allerlei extra voelsprieten. Dan zie ik de wolken, de spiegelingen, het wuivende riet scherper dan ooit.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct